III CZP 26/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Bryl (sprawozdawca). Sędziowie: B. Łubkowski, W. Markowski.SentencjaSąd Najwyższy, po wysłuchaniu wniosku prokuratora Prokuratury Generalnej K. Wojnarowicz w sprawie z powództwa Prezydium Miejskiej Rady Narodowej (Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej) w R. przeciwko Hubertowi K. i Krystynie K. o eksmisję, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Opolu postanowieniem z dnia 26 lutego 1969 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy uprawnienia z art. 29 pkt 2 prawa lokalowego przysługują osobom, które w wyniku umowy najmu z właścicielem zamieszkały w domu położonym na terenie objętym publiczną gospodarką lokalami - a wyłączonym spod tej gospodarki na mocy ustawy z 28.V.1957 r. (Dz. U. z 1962 r. Nr 47, poz. 228) - po utracie przez dom tego przywileju?"udzielił następującej odpowiedzi:Uprawnienia z art. 29 ust. 2 prawa lokalowego (Dz. U. z 1962 r. Nr 47, poz. 227) nie przysługują osobom, które w wyniku umowy najmu z właścicielem zamieszkały w domu położonym na terenie objętym publiczną gospodarką lokalami - a wyłączonym spod tej gospodarki na mocy ustawy z 28.V.1957 r. (Dz. U. Nr 47, poz. 228) - po utracie przez dom tego przywileju.Uzasadnienie faktyczneStrona powodowa wniosła o nakazanie pozwanemu Hubertowi K. opróżnienia wraz z osobami prawa jego reprezentującymi mieszkania położonego w budynku przy ul. P. 32 w R. i o oddanie tegoż w jej posiadanie twierdząc, że aktem notarialnym z dnia 22.IX.1967 r. Franciszek W. zrzekł się prawa własności powyższego budynku na rzecz Skarbu Państwa, a Skarb Państwa w marcu 1968 r. wypowiedział skutecznie pozwanemu umowę najmu. Pozwany wniósł o odrzucenie pozwu bądź o oddalenie powództwa i zarzucił, że w chwili zawierania umowy najmu z poprzednim właścicielem sporny budynek podlegał wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami na mocy ustawy z 28.V.1957 r. Jakkolwiek z chwilą przyjęcia tego budynku przez Skarb Państwa budynek ten utracił przywilej wyłączenia spod publicznej gospodarki lokalami i został objęty tą gospodarką, która obowiązuje na terenie m. R. od dnia 29.XI.1946 r., to jednak do powstałej w ten sposób sytuacji nie może mieć zastosowania art. 29 pkt 2 pr. lok.Wezwana do udziału w sprawie żona pozwanego przyłączyła się do zarzutów męża.Sąd Powiatowy w Raciborzu wyrokiem z dnia 6.XII.1968 r. uwzględnił powództwo. Sąd ustalił, że omawiany dom był domem jednorodzinnym, zamieszkałym przez właściciela Franciszka W. Pozwani zawarli w dniu 10.VI.1967 r. z W. umowę najmu za czynszem 250 zł miesięcznie i zamieszkali w tym domu od 1.VI.1967 r. Pozwani dali W. kwotę 15.000 zł na remont mieszkania, zamierzali bowiem kupić ten budynek.Aktem notarialnym z 22.XI.1967 r. W. zrzekł się prawa własności wymienionej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w związku ze swym wyjazdem do NRF.Pozwani nie otrzymali przydziału na zajmowane w spornym budynku mieszkania, mimo że nadal tam mieszkają i opłacają czynsz. Strona powodowa wypowiedziała pozwanym umowę najmu z dniem 18.III.1968 r.Sąd Powiatowy powództwo uwzględnił przyjmując, że sporny dom z chwilą przejścia na własność Skarbu Państwa utracił przywilej wyłączenia spod publicznej gospodarki lokalami i został objęty tą gospodarką. Powództwo więc wobec skutecznego wypowiedzenia pozwanym umowy najmu jest uzasadnione.Wyrok Sądu Powiatowego zaskarżyli pozwani rewizją.Sąd Wojewódzki, rozpoznając rewizję pozwanych, postanowieniem z dnia 26.II.1969 r. przedstawił Sądowi Najwyższemu w trybie art. 391 § 1 k.p.c. do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne przytoczone w sentencji uchwały.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, udzielając odpowiedzi, zważył, co następuje:Według przepisu art. 29 pkt 2 prawa lokalowego tylko osoby zajmujące lokale mieszkalne lub użytkowe na podstawie tytułu prawnego w dniu wejścia w życie na danym terenie uchwały wymienionej w art. 28 tegoż prawa mogą te lokale nadal zajmować - w ramach obowiązujących norm zaludnienia - bez potrzeby uzyskiwania przydziału. Nie można więc wobec wyraźnego brzmienia tego przepisu stosować go do tych osób, które w chwili wprowadzenia na danym terenie gospodarki publicznej lokalami nie zajmowały danego lokalu na podstawie tytułu prawnego. Przepis art. 29 pkt 2 prawa lokalowego jest przepisem szczególnym, zwalniającym osoby zajmujące lokale w sytuacji w tym przepisie wymienionej od konieczności uzyskania przydziału, i dlatego przepis ten nie może być rozciągany na inne wypadki w nim nie przewidziane.Brak zresztą przesłanek do stosowania w drodze analogii art. 29 ust. 2 do wypadku poruszonego w pytaniu prawnym wynika ponadto z tej okoliczności, że z najemcami, którzy zajmują lokal na podstawie tytułu prawnego w domu wyłączonym spod publicznej gospodarki lokalami, może być rozwiązana umowa najmu na zasadach ogólnych. Nie byłoby więc uzasadnionych podstaw do zrównania tych najemców w prawach z tymi osobami, o których mowa w art. 29 ust. 2 pr. lokalowego, i stwarzać im przywilej w sytuacji, której żaden przepis prawny nie przewiduje.Do takiego samego wniosku prowadzi również analiza przepisów ustawy z 28.V.1957 r. o wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowych (Dz. U. z 1962 r. Nr 47, poz. 228). Art. 8 wymienionej ustawy daje najemcom, którzy zajęli lokale w domach podlegających przepisom tej ustawy, możność korzystania - do czasu opuszczenia tych lokali - z uprawnień przewidzianych w przepisach o publicznej gospodarce lokalami i o najmie lokali, ale przepis tego artykułu odnieść należy jedynie do najemców, którzy zajmowali lokale w domach podlegających ustawie z 28.V.1957 r. w chwili wejścia w życie tejże ustawy. Nie dotyczy on natomiast tych najemców, którzy zajęli lokale w domach objętych przepisami tej ustawy po wejściu jej w życie (por. np. orzecz. SN z 3.II.1964 r. II CR 52/64 - OSNCP 1964, poz. 237).Z powyższych względów Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi jak w sentencji uchwały.