III K 787/60
WyrokIzba Cywilna1960-10-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zabójstwo dziecka przez matkę w okresie porodu należy rozważyć wpływ przebiegu porodu na powstanie zamiaru przestępnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sprawie o zabójstwo dziecka przez matkę w okresie porodu konieczne jest rozważenie wpływu przebiegu porodu na powstanie zamiaru przestępnego. Przez przebieg porodu rozumie się całokształt okoliczności psychofizycznych, towarzyszących porodowi, w tym ból, osłabienie fizyczne, utratę krwi, troskę o przyszłość dziecka, rozterki rodzinne i obawę przed opinią środowiska. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Wojewódzki nie rozważył tej kwestii, ograniczając się do stwierdzenia, że oskarżona zamiar dokonania czynu powzięła przed porodem.Stan faktyczny
Kazimiera L. została oskarżona o zabójstwo dwóch swoich dzieci. Oskarżona utrzymywała, że działała pod wpływem silnego wzruszenia. Sąd Wojewódzki uznał ją winną i skazał na 12 lat więzienia. Oskarżona wniosła rewizję, zarzucając Sądowi Wojewódzkiemu nierozważenie całokształtu okoliczności sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Kazimiery L., oskarżonej z art. 225 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżoną rewizji od wyroku S. Woj. w G. z 11 maja 1960 r. na podstawie art. 375, 383 pkt 3 i 388 § 1 zd. 2 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał S. Woj. w G. do ponownego rozpoznania.Kazimiera L. uznana została winną tego, że dwukrotnie:1)w miesiącu kwietniu względnie marcu 1957 r. oraz2)9 stycznia 1960 r. w W. pow. tczewskiego w zamiarze pozbawienia życia noworodka zatkała mu ręką nos i usta, w wyniku czego spowodowała śmierć dzieci przez uduszenie.Za czyny te Kazimiera L. skazana została z mocy art. 225 § 1 k.k. za pierwszy czyn na 8 lat więzienia, za drugi czyn na 10 lat więzienia, łącznie zaś na 12 lat więzienia z utratą praw na okres 5 lat.Rewizja oskarżonej zarzuca:1)obrazę art. 320 i 339 § 1 k.p.k. polegającą na tym, że Sąd nie rozważył należycie całokształtu okoliczności sprawy, względnie błędnie je ocenił, jak również nie uzasadnił wyczerpująco swego stanowiska, co do wartości dowodów, a w szczególności nie wskazał istotnych przesłanek, dla których odmówił mocy dowodowej wyjaśnieniom oskarżonej, złożonym na rozprawie, w części dotyczącej, w jakich okolicznościach i kiedy powstał zamiar zabójstwa dzieci, co w następstwie doprowadziło do przyjęcia, iż oskarżona dopuściła się zbrodni zabójstwa, podczas gdy w rzeczywistości w czynach jej zachodzą cechy przestępstwa z art. 226 k.k.; ewentualnie:2)obrazę powołanych wyżej przepisów, polegającą na tym, że Sąd przy ustaleniu podstawy faktycznej wyroku nie rozważył zeznań świadka L. i wyjaśnień oskarżonej oraz notatek służbowych na karcie 1 i 2 akt sprawy, dotyczących okoliczności, w jakich doszło do zabójstwa dzieci, co w następstwie doprowadziło do przyjęcia, że oskarżona dopuściła się zbrodni zabójstwa z art. 225 § 1 k.k., podczas gdy w rzeczywistości działała ona pod wpływem silnego wzruszenia w rozumieniu art. 225 § 2 k.k.Rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i uznanie oskarżonej Kazimiery L. za winną popełnienia przestępstwa z art. 226 k.k. i wymierzenie jej łagodnej kary.Uzasadnienie faktyczneW uzasadnieniu S.N. wyraził następujący pogląd prawny:W sprawie o zabójstwo dziecka przez matkę w okresie porodu szczegółowego rozeznania ze względu na dyspozycję art. 226 k.k. wymaga kwestia, jaki wpływ na powstanie względnie realizację zamiaru przestępnego przez oskarżoną miał przebieg porodu.Przez przebieg porodu rozumieć należy całokształt okoliczności psychofizycznych, towarzyszących porodowi, a więc nie tylko ból, osłabienie fizyczne i utratę krwi, lecz także troskę o przyszłość dziecka, rozterki rodzinne i obawę przed opinią środowiska, w którym oskarżona żyje.Wszystkie przykładowo wymienione wyżej czynniki mogą mieć mniej lub więcej istotny wpływ na psychikę oskarżonej, zwłaszcza w przypadku ciąży, będącej wynikiem stosunku poza-małżeńskiego.Wpływ omówionych wyżej czynników na psychikę oskarżonej rozważyć należy również w wypadku stwierdzonego przez Sąd zamiaru dokonania przestępstwa na pewien czas przed porodem, nawet w tym wypadku bowiem powstaje trudny problem ciągłości zamiaru, którego prawidłowe rozstrzygnięcie z reguły wymagać będzie rozważenia opinii biegłych w tej kwestii.W sprawie niniejszej Sąd Woj. problemu tego nie rozważył, ograniczając się do stwierdzenia, że oskarżona zamiar dokonania obu zarzuconych jej czynów powzięła przed porodem. Rozważenie tej kwestii w sprawie oskarżonej Kazimiery L. jest tym bardziej konieczne, że w środowisku oskarżonej, niechętnie odnoszącym się do dzieci pozamałżeńskich, w ogóle krążyły od dawna pogłoski o rzekomo kazirodczym pochodzeniu pierwszego dziecka oskarżonej.Rewizja oskarżonej słusznie porusza zarzut nierozważenia tej kwestii. Z tej racji konieczne jest uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy S. Woj. do ponownego rozpoznania celem rozważenia przy współudziale biegłych kwestii wpływu całego zespołu czynników psychofizycznych, związanych z porodem, na ostateczną decyzję oskarżonej.Raczej nie budzą zastrzeżeń kwestionowane również przez rewizję rozważania i wnioski S. Woj. w kwestii wiarygodności wyjaśnień oskarżonej, złożonych w śledztwie, i tę kwestię jednak sąd orzekający w toku ponownego rozpoznania sprawy będzie musiał oczywiście rozstrzygnąć samodzielnie (art. 6 k.p.k.).Słusznie natomiast podnosi rewizja, że nawet w wypadku przyjęcia kwalifikacji z art. 225 k.k. wymagałaby rozważenia kwestia długotrwałego afektu z § 2 powołanego ostatnio przepisu prawa.W tym stanie rzeczy S.N. orzekł jak w sentencji wyroku.
Powiązane orzeczenia
- IV K 678/61 1963-06-04Czy porzucenie noworodka w miejscu nieuczęszczanym, z zamiarem pozbawienia go życia, ale bez osiągnięcia skutku, stanowi przestępstwo z art. 225 § 2 k.k., czy też z art. 226 k.k. (działanie pod wpływem porodu)?
- IV K 131/57 1957-04-15Czy kwalifikacja prawna czynu matki zabijającej nowo narodzone dziecko jako zabójstwo z art. 225 § 2 k.k. jest prawidłowa, czy też powinna być kwalifikowana jako dzieciobójstwo z art. 226 k.k. w związku z art. 18 k.k., a…
- III K 444/61 1961-08-23Czy w przypadku zabójstwa noworodka przez matkę, która owinęła mu głowę chustką, a następnie pozostawiła w polu, można zastosować kwalifikację prawną z art. 225 § 2 k.k. (zabójstwo pod wpływem silnego wzruszenia) w stosu…
- IV KR 99/74 1974-06-07Czy w przypadku przestępstwa dzieciobójstwa z art. 149 k.k., popełnionego przez matkę pod wpływem porodu, względy ogólnoprewencyjne powinny mieć pierwszeństwo nad celami szczególnoprewencyjnymi przy orzekaniu kary?
- IV KR 32/81 1981-03-27Czy czyn matki, która po urodzeniu dziecka owinęła je szczelnie w prześcieradło i ukryła na strychu, nie podwiązując pępowiny, przy czym dziecko nie urodziło się żywe, stanowi usiłowanie nieudolne zabójstwa z art. 148 §…
Powołane przepisy
art. 225 § 1 KKart. 375art. 320art. 226 KKart. 225 § 2 KKart. 6 KPKart. 225 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.