IV K 678/61
WyrokIzba Cywilna1963-06-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy porzucenie noworodka w miejscu nieuczęszczanym, z zamiarem pozbawienia go życia, ale bez osiągnięcia skutku, stanowi przestępstwo z art. 225 § 2 k.k., czy też z art. 226 k.k. (działanie pod wpływem porodu)?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, warunkowo zawieszając wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności. Sąd uznał, że czyn oskarżonej, polegający na porzuceniu noworodka w celu pozbawienia go życia, nie kwalifikuje się jako przestępstwo z art. 226 k.k., ponieważ nie zostało udowodnione, że działała ona pod wpływem samego porodu. Opinia biegłych wskazywała na psychozę poporodową, a nie na wpływ samego porodu. Sąd uznał jednak, że zachodziły podstawy do zastosowania art. 61 k.k. ze względu na sytuację rodzinną i środowiskową oskarżonej.Stan faktyczny
Maria J. została skazana za porzucenie swojego siedmiodniowego syna w celu pozbawienia go życia, jednak zamierzonego skutku nie osiągnięto. Obrońca oskarżonej wniósł rewizję, domagając się zmiany kwalifikacji prawnej na art. 226 lub 243 k.k., złagodzenia kary i jej warunkowego zawieszenia, argumentując, że oskarżona działała pod wpływem porodu i w trudnej sytuacji życiowej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie art. 61 k.k. warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres 3 lat, zaliczając na poczet tej kary okres tymczasowego aresztowania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Marii J., oskarżonej z art. 23 w związku z art. 225 § 2 k.k., po rozpoznaniu założonej przez obrońcę oskarżonej rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy Ośrodek w Toruniu z dnia 20 kwietnia 1961 r., na mocy art. 3715, 384 pkt 2 k.p.k. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie art. 61 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności zawiesił warunkowo na okres lat 3 (trzech), zaliczając na poczet tej kary okres tymczasowego aresztowania od dnia 4 listopada 1960 r. do dnia 20 kwietnia 1961 r.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Maria J. skazana została z mocy art. 225 § 2 k.k. na 6 miesięcy więzienia za to, że w zamiarze pozbawienia życia, swego siedmiodniowego syna, Jacka, porzuciła go w zaroślach nad Wisłą w miejscu nieuczęszczanym, jednak zamierzonego skutku nie osiągnęła, gdyż przypadkowo dziecko odnaleziono.Od wyroku tego odwołał się obrońca oskarżonej, wnosząc o zmianę kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonej czynu na art. 226 lub 243 k.k., złagodzenie kary oraz jej warunkowe zawieszenie.Rewizja zarzuca błędną ocenę okoliczności faktycznych, przez niewyprowadzenie z nich słusznego wniosku, że według opinii biegłych zachodziły przesłanki wskazujące na to, że oskarżana działała pod wpływem porodu. Nadto mylne przyjęcie, jakoby miejsce pozostawienia dziecka było trudno dostępne, jakkolwiek z zeznań świadków wynika, że miejsce było uczęszczane.Co do wymiaru kary rewizja podnosi, iż Sąd Wojewódzki nie uwzględnił sytuacji rodzinnej i środowiskowej oskarżonej.W uzasadnieniu Sąd Najwyższy nie podzielił zarzutów rewizji odnośnie błędnej kwalifikacji prawnej czynu, z następujących przyczyn.Dla bytu przestępstwa z art. 226 k.k. konieczne jest ustalenie, iż oskarżona działała, w okresie porodu i pod wpływem jego przebiegu. Jeżeli w konkretnej sytuacji można przyjąć, że okres poporodowy jeszcze trwał, to zamach na życie dziecka został dokonany nie pod wpływem porodu, a z powodu urodzenia dziecka i w związku z komplikacjami związanymi z tym faktem. Cytowana w rewizji opinia biegłych, odnosi stan psychozy oskarżonej do okresu poporodowego, a nie do okresu porodu, wobec czego nie ma podstaw do przypisania oskarżonej czynu z art. 226 k.k. Zaburzenia w świadomości oskarżonej nie zostały wywołane fizjologicznym procesem porodu, a świadomością oskarżonej, o sytuacji wytworzonej w związku z urodzeniem dziecka i jego następstwami. Afekt powstał u oskarżonej w związku z tym, że obawiała się reakcji rodziny i środowiska wiejskiego, na fakt urodzenia przez nią nieślubnego dziecka.Słusznie zatem Sąd Wojewódzki przyjął, iż oskarżona popełniła przestępstwo z art. 225 § 2 k.k. Brak jest bowiem elementu wiążącego czyn oskarżonej z samym procesem porodu.Wbrew wywodom rewizji biegli nie stwierdzili, by u oskarżonej zachodziła psychoza poporodowa, a jedynie chwiejność afektywna związana z sytuacją życiową oskarżonej. Zatem zarzut rewizji, co do błędnej oceny opinii biegłych należało uznać za niesłuszny.Sąd Najwyższy uznał również za niesłuszny wniosek rewizji w przedmiocie zmiany kwalifikacji na art. 243 k.k. Jak bowiem wynika z planów sytuacyjnych, zdjęć oraz z zeznań świadka Zofii G., miejsce gdzie oskarżona zostawiła dziecko, było o tej porze roku nieuczęszczane, zarośnięte krzakami, tak, że jedynie dzięki wypadkowi dziecko zostało odnalezione.Jeśli chodzi o wnioski rewizji w przedmiocie kary, to nie uwzględniając zarzutu w przedmiocie wysokości wymierzonej kary, Sąd Najwyższy podzielił wniosek w przedmiocie zastosowania art. 61 k.k.Jak wynika z dokumentów przedłożonych na rozprawie, oskarżona wyszła za mąż, ma jednoroczne dziecko, razem z mężem prowadzi gospodarstwo rolne, które jest jedynym źródłem jej utrzymania i jej rodziców. Karana dotąd nie była, cieszy się dobrą opinią.Mając powyższe ma uwadze Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że oskarżona mimo nie wykonania kary, nowego przestępstwa nie popełni i orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II KR 372/65 1965-12-13Czy czyn polegający na pozbawieniu życia nowo narodzonego dziecka, popełniony w okresie porodu i pod wpływem jego przebiegu, powinien być kwalifikowany jako dzieciobójstwo (art. 226 k.k.) zamiast jako zwykłe zabójstwo (a…
- III K 787/60 1960-10-14Czy w sprawie o zabójstwo dziecka przez matkę w okresie porodu należy rozważyć wpływ przebiegu porodu na powstanie zamiaru przestępnego?
- III K 444/61 1961-08-23Czy w przypadku zabójstwa noworodka przez matkę, która owinęła mu głowę chustką, a następnie pozostawiła w polu, można zastosować kwalifikację prawną z art. 225 § 2 k.k. (zabójstwo pod wpływem silnego wzruszenia) w stosu…
- III KR 38/79 1979-03-09Czy kobieta rodząca, która pozbawiła życia nowo narodzone dziecko pod wpływem porodu, może być uznana za winną przestępstwa z art. 149 k.k. i czy istnieją podstawy do złagodzenia wymierzonej kary oraz warunkowego zawiesz…
- IV KR 99/74 1974-06-07Czy w przypadku przestępstwa dzieciobójstwa z art. 149 k.k., popełnionego przez matkę pod wpływem porodu, względy ogólnoprewencyjne powinny mieć pierwszeństwo nad celami szczególnoprewencyjnymi przy orzekaniu kary?
Powołane przepisy
art. 23art. 225 § 2 KKart. 3715art. 61 KKart. 226art. 226 KKart. 243 KK§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.