III K 987/59

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława J. oskarżonego z art. 247 k.k., po rozpoznaniu założonej przez prokuratora wojewódzkiego oraz powoda cywilnego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Zielonej Górze z dnia 18 sierpnia 1959 r. na zasadzie art. 375 k.p.k. zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...)Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Zielonej Górze wyrokiem z dnia 18 sierpnia 1959 r. uznał oskarżonego Stanisława J. za winnego tego, że nie udzielił pomocy znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem dla życia - na skutek ciężkiego wypadku - Czesławowi S. przez to, że pozostawił go na drodze leśnej, nie powiadamiając o wypadku najbliższej rodziny Czesława S. lub miejscowych władz, chociaż mógł to uczynić bez narażenia siebie lub osób bliskich na niebezpieczeństwo osobiste i za to na podstawie art. 247 k.k. skazał go na karę jednego roku więzienia, której wykonanie zawiesił warunkowo na okres lat 3, równocześnie oddalając powództwo cywilne.Wyrok powyższy zaskarżyli:1. Prokurator, który zarzucając błędną ocenę okoliczności faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, w części dotyczącej orzeczenia o karze, wnosił o zmianę wyroku przez uchylenie orzeczenia o warunkowym zawieszeniu kary.2. Powód cywilny, który zarzucając błędną ocenę okoliczności faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, przez niesłuszne uznanie, że oskarżony jako kierowca dopełnił wszystkich swych obowiązków, i nierozważenie całości wyjaśnień oskarżonego, wnosił o uchylenie wyroku, uznanie oskarżonego winnym przestępstwa z art. 230 § 1 k.k. i zasądzenie powództwa cywilnego.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Co do rewizji prokuratora.Okoliczności, które zdaniem rewizji, nie pozwalały na zawieszenie wykonania kary, sprowadzają się w istocie rzeczy do jednego faktu, a mianowicie, że oskarżony po wypadku starał się zatrzeć ślady przestępstwa, usuwając krew z przyczepy. Momenty łagodzące winę oskarżonego - niekaralność i dobra opinia - nie mają, zdaniem rewizji, zasadniczego znaczenia, a to z uwagi na młody wiek oskarżonego, na czym zaś polega skrucha oskarżonego. Sąd nie wskazał.Powyższy wywód rewizji nie jest trafny.Sąd Wojewódzki miał na względzie małe doświadczenie życiowe oskarżonego, który w dacie czynu nie miał jeszcze 19 lat, a nadto fakt, że w związku z zarzuconym mu czynem oskarżony doznał jednak dolegliwości, gdyż przebywał przez kilka miesięcy w areszcie tymczasowym (od 3 grudnia 1958 r. do 29 kwietnia 1959 r.).Nie powołał się natomiast Sąd na niekaralność oskarżonego - oskarżony był uprzednio karany (na 1 tydzień aresztu) - a podkreślił jego bardzo dobrą opinię, powołując się na załączone do akt zaświadczenie. Co do skruchy to Sąd Wojewódzki istotnie jej nie omówił, ale to ustalenie wynikać może z faktu przyznania się oskarżonego do winy i oceny Sądu, opartej o wrażenia wynikające z bezpośredniego zetknięcia się z oskarżonym.Sąd Najwyższy w pełni podziela stanowisko Sądu Wojewódzkiego co do słuszności zawieszenia kary, a do faktu usuwania przez oskarżonego śladów krwi na przyczepie nie przywiązuje szczególnej wagi, skoro ta okoliczność wskazywać może jedynie na to, że oskarżony wyobrażał sobie (zresztą naiwnie i bezpodstawnie), że w ten sposób uda mu się zataić rolę, jaką w sprawie odegrał.W tej sytuacji Sąd Najwyższy rewizji prokuratora, polemizującej zresztą tylko z częścią przesłanek, przyjętych przez Sąd za podstawę orzeczenia o karze, nie uwzględnił.Co do rewizji powoda cywilnego.Rewizja ta, merytorycznie niesłuszna, nie mogła być uwzględniona również z przyczyn formalnych.Jak wynika z akt sprawy, oskarżony stanął przed sądem pod zarzutem popełnienia przestępstwa z art. 230 § 1 k.k. W tej sytuacji procesowej, skoro wedle aktu oskarżenia śmierć pokrzywdzonego pozostawała w związku z działaniem zarzuconym oskarżonemu, powództwo cywilne, dochodzące w drodze procesu karnego roszczeń majątkowych wynikających z przestępstwa, mogło być wytoczone.Skoro jednak Sąd Wojewódzki, przypisawszy oskarżonemu przestępstwo nie z art. 230 § 1 k.k., lecz z art. 247 k.k., tym samym uznał, że między czynem przypisanym oskarżonemu a śmiercią pokrzywdzonego nie ma związku przyczynowego i w konsekwencji powództwo cywilne oddalił i skoro nadto tej kwalifikacji nie zaskarżył oskarżyciel publiczny, składając rewizję jedynie w przedmiocie orzeczenia o karze, nie może ulec rozpoznaniu rewizja powoda cywilnego, domagająca się przyjęcia w stosunku do oskarżonego surowszej kwalifikacji prawnej czynu, umożliwiającej mu dochodzenie roszczeń majątkowych wynikających z przestępstwa. Sytuacja procesowa, w której oskarżyciel publiczny założył rewizję tylko co do kary od wyroku, w którym ustalona postać winy przekreśla podstawę powództwa cywilnego, przy braku rewizji co do winy również ze strony oskarżonego, jest dla powoda cywilnego taka sama, jak w przypadku gdyby oskarżyciel i oskarżony rewizji w ogóle nie założyli.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.