III KRn 932/57
WyrokIzba Cywilna1958-04-24
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skupowanie zleceń upoważniających do nabycia towarów importowanych w celu ich dalszej odsprzedaży z zyskiem, a następnie nabywanie tych towarów i ich odsprzedaż, stanowi spekulację w rozumieniu art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. poz. 64)?Ratio decidendi
Czyn polegający na skupowaniu zleceń upoważniających do nabycia towarów importowanych, a następnie nabywaniu tych towarów i ich odsprzedaży z zyskiem, mieści w sobie znamiona spekulacji w rozumieniu art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. poz. 64). Działanie to jest równoznaczne z bezpośrednim wykupowaniem towarów w handlu detalicznym w celu ich odsprzedaży z zyskiem, gdyż może zakłócić obrót towarowy ze szkodą dla nabywców nie działających spekulacyjnie.Stan faktyczny
Sprawca skupował zlecenia od osób posiadających konta dewizowe w P.K.O., które upoważniały do nabycia towarów importowanych. Następnie na podstawie tych zleceń nabywał towary w przedsiębiorstwach handlu detalicznego i odsprzedawał je z zyskiem. Sąd analizował, czy takie działanie stanowi spekulację w rozumieniu obowiązujących przepisów.Rozstrzygnięcie
Sąd uznał, że opisane działania wypełniają znamiona przestępstwa spekulacji w rozumieniu art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. poz. 64).Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktyczneCzyn polegający na skupowaniu u osób posiadających konta dewizowe w banku P.K.O. odpowiednich zleceń i na otrzymywaniu na ich podstawie w przedsiębiorstwach handlu detalicznego towarów importowanych oraz na następnym ich sprzedawaniu w celu osiągnięcia zysku, mieści w sobie znamiona tej postaci spekulacji, określonej w art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r., poz. 64 Dz. U., która polega na "wykupowaniu towarów w przedsiębiorstwach lub innych miejscach handlu detalicznego w celu dalszej ich odsprzedaży z zyskiem".Skupowanie bowiem przez sprawcę tych zleceń w celu odsprzedaży z zyskiem towarów otrzymanych przez niego na ich podstawie w przedsiębiorstwie handlu detalicznego, nie jest w swej istocie niczym innym jak tą postacią spekulacji, określoną w art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r., poz. 64 Dz. U., która polega na bezpośrednim wykupowaniu przez sprawcę towarów w przedsiębiorstwach lub w innych miejscach handlu detalicznego w celu ich odsprzedaży z zyskiem, gdyż jeden i drugi czyn może spowodować zakłócenie obrotu towarowego ze szkodą nabywców, polegającą na tym, że nabywcy, którzy nie działają w celach spekulacyjnych, mogą nie otrzymać w przedsiębiorstwie handlu detalicznego poszukiwanego przez siebie towaru lub też uzyskać go w czasie późniejszym. Ilość bowiem i asortyment towarów dostarczanych przez Państwo dla tych osób posiadających konta dewizowe w banku P.K.O., które pragną nabyć towary za dewizy, jest również ograniczona.Pod dyspozycję przepisu art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r., poz. 64 Dz. U., podpadałby tylko czyn, polegający na skupowaniu w celu odsprzedaży z zyskiem dokumentów upoważniających do otrzymania omawianych towarów i na odbieraniu ich na podstawie tych dokumentów w przedsiębiorstwach handlu detalicznego. Natomiast skupowanie tych towarów w tymże celu od osób, które je już otrzymały z przedsiębiorstwa handlu detalicznego, aczkolwiek wyczerpuje w sobie znamiona przestępstwa z art. 6 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r., poz. 171 Dz. U., nie podpada pod dyspozycję przepisu art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r., poz. 64 Dz. U., ze względu na to, że stan faktyczny, określony w art. 6 tej ustawy, nie da się podciągnąć pod żadną z tych postaci spekulacji, które określa art. 1 § 1 tegoż dekretu. W końcu pośredniczenie za wynagrodzeniem w sprzedaży tych towarów nie da się podciągnąć zarówno pod przepis art. 1 § 1 omawianego dekretu jak i pod przepis art. 6 tej ustawy, gdyż ten stan faktyczny nie mieści się w elementach ustawowych żadnego z tych przepisów. Z tego też względu pośredniczenie to, podobnie jak i skupowanie omawianych towarów od osób, które je już otrzymały z przedsiębiorstwa handlu detalicznego, a które zostało dokonane przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 13 lipca 1957 r., stanowi tylko przestępstwo skarbowe i wykroczenie karno-administracyjne.
Powiązane orzeczenia
- II K 290/63 1963-12-21Czy sprzedaż przez osobę fizyczną nabytych w jednostce gospodarki uspołecznionej towarów, nieprzeznaczonych do bezpośredniej sprzedaży konsumentom, z zamiarem osiągnięcia zysku, stanowi przestępstwo spekulacji z art. 1 §…
- II KRn 333/57 1957-07-25Czy czyn polegający na sprzedaży towaru po cenie ustalonej przez sprzedawcę, która nie jest ceną urzędową, a która jest wyższa od ceny zakupu, stanowi przestępstwo spekulacji z art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o…
- V K 1194/59 1959-03-12Czy nabywanie towarów w sklepach komisowych w celu dalszej odsprzedaży z zyskiem stanowi przestępstwo spekulacji w rozumieniu art. 2 § 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zwalczaniu spekulacji?
- I KR 64/68 1968-06-19Czy sprzedaż towarów nabytych na własny rachunek za pieniądze pochodzące z utargów sklepowych, a następnie sprzedawanych w tym sklepie, stanowi odrębne przestępstwo spekulacyjne, nawet jeśli sprawca działał w celu pokryc…
- IV KO 158/56 1957-03-01Czy nabywanie od chałupników ich wyrobów po umówionych cenach, a następnie odprzedawanie tych wyrobów bez zezwolenia na handel, po cenach z góry ustalonych przez przedsiębiorstwo za pośrednictwem spółdzielni i uzyskiwani…
Powołane przepisy
art. 1 § 1art. 6§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.