IV KO 158/56

PostanowienieIzba Karna1957-03-01

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nabywanie od chałupników ich wyrobów po umówionych cenach, a następnie odprzedawanie tych wyrobów bez zezwolenia na handel, po cenach z góry ustalonych przez przedsiębiorstwo za pośrednictwem spółdzielni i uzyskiwanie w ten sposób dochodu, stanowi przestępstwo z art. 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 64)?
Ratio decidendi
Nabywanie od chałupników wyrobów po umówionych cenach i odsprzedawanie ich po cenach urzędowych, bez posiadania zezwolenia na handel, nie stanowi przestępstwa z art. 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r., jeśli działanie to nie godzi w interesy nabywców w obrocie handlowym i nie przyczynia się do zakłócenia obrotu towarowego w celach spekulacyjnych. Pobieranie ustalonej przez władzę ceny obowiązującej w uspołecznionym przedsiębiorstwie nie jest zakłóceniem obrotu towarowego w rozumieniu tego przepisu.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Krakowie przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą odpowiedzialności karnej z art. 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. Chodziło o sytuację, w której oskarżony nabywał wyroby od chałupników po umówionych cenach, a następnie odsprzedawał je po cenach urzędowych za pośrednictwem spółdzielni, uzyskując dochód. Oskarżony nie posiadał zezwolenia na handel.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawioną kwestię prawną, stwierdzając, że opisane działanie nie stanowi przestępstwa z art. 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Paluch. Sędziowie: Z. Sitnicki (sprawozdawca), R. Kryże. Prokurator: dr H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie Józefa U., osk. z art. 1 § 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 64), po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Krakowie w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy nabywanie od chałupników ich wyrobów po umówionych z nimi cenach, a następnie odprzedawanie tych wyrobów, bez posiadania odpowiedniego zezwolenia na handel, po cenach z góry ustalonych przez właściwe władze przedsiębiorstwa za pośrednictwem spółdzielni i uzyskiwanie w ten sposób niniejszego lub większego dochodu stanowi przestępstwo z art. 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 64)?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneWarunkiem odpowiedzialności z dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 64) jest, aby działanie sprawcy przewidziane w szczególnych przepisach tego dekretu godziło w interes nabywców w obrocie handlowym. Niezależnie od tego przepis art. 1 dekretu wymaga nadto, aby określone w nim działanie uprawiane świadomie w celach spekulacyjnych przyczyniało się do zakłócenia obrotu towarowego. Wśród przykładów działania spekulacyjnego przepis ten wymienia m.i. pobieranie w przedsiębiorstwie za towar ceny przysparzającej nadmierny zysk w wypadku, gdy nie ma ustalonej ceny obowiązującej. Jeżeli zatem sprawca nabywa od wytwórców ich wyroby, a następnie pobiera za nie w uspołecznionym przedsiębiorstwie ustaloną przez władzę cenę obowiązującą, to nie dopuszcza się zakłócenia obrotu towarowego, o jakim mowa w powołanym przepisie. Zaznaczyć jednak należy, że okoliczność ta powinna być w każdym konkretnym wypadku stwierdzona przez sąd.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1 § 1art. 390 § 1 KPKart. 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.