III URN 7/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN Z. Zaziemski. Sędziowie SN: E. Jachczyk, T. Kasiński (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, E. Wyrzykowskiego, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Heleny M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w K. o rentę inwalidzką, na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 21 października 1977 r.uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej daty przyznania renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej i zmieniając decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie z dnia 10 sierpnia 1977 r. przyznał Helenie M. rentę drugiej grupy inwalidów z tytułu choroby zawodowej od dnia 23 sierpnia 1976 r.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni będąc zatrudniona w okresie od 1.VII.1971 r. do 24.II.1976 r. jako dziewiarka we Włókienniczej Spółdzielni Pracy "W." przy pracy nakładczej zapadła na chorobę zawodową: przewlekły astmatyczny nieżyt oskrzeli z niewydolnością wentylacyjną, której istnienie stwierdził Wojewódzki Państwowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 11.V.1977 r. Wnioskodawczyni przyznana została renta inwalidzka drugiej grupy z ogólnego stanu zdrowia od dnia 23.VIII.1976 r., tj. od daty wyczerpania zasiłku chorobowego, na skutek wcześniejszego jej wniosku. Decyzji o przyznanie takiej renty wnioskodawczyni nie zaskarżyła, lecz po otrzymaniu decyzji Państwowego Inspektora Sanitarnego złożyła ponowny wniosek "o przekwalifikowanie" przyznanej renty na rentę z tytułu choroby zawodowej i wyrównanie jej za okres wsteczny. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 10.VIII.1977 r. przyznał wnioskodawczyni rentę z tytułu choroby zawodowej od dnia 11.V.1977 r., wskazanego jako data początkowa inwalidztwa w ponownym orzeczeniu Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia 25.VII.1977 r., na którą skierowano wnioskodawczynię w celu stwierdzenia, czy inwalidztwo jej pozostaje w związku z chorobą zawodową. Na skutek odwołania wnioskodawczyni Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie wyrokiem z dnia 21.X.1977 r. zmienił wymienioną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w ten sposób, że przyznał wnioskodawczyni rentę inwalidzką w związku z chorobą zawodową od dnia 6.III.1977 r., czyli za okres 3 miesięcy wstecz "od zgłoszenia roszczenia o rentę inwalidzką zawodową" w myśl art. 75 § 1 ustawy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym.Rewizja nadzwyczajna Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego zarzuciła naruszenie przez Okręgowy Sąd Pracy art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy z 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym i wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej daty przyznania renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej i przyznanie wnioskodawczyni tej renty od dnia 23.VIII.1976 r. Ze stanu faktycznego i zebranego w sprawie materiału wynika bowiem, że pierwotne przyznanie wnioskodawczyni przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych renty z ogólnego stanu zdrowia było następstwem błędu organu rentowego, co uzasadniało przyznanie podwyższonego świadczenia za okres do 3 lat wstecz od daty ponownego wniosku.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna trafnie wskazuje, że renta inwalidzka z tytułu choroby zawodowej powinna być przyznana wnioskodawczyni już na skutek pierwszego jej wniosku z dnia 27.VIII.1976 r. Z dołączonych do tego wniosku dokumentów wynikało bowiem, że jej schorzenie w postaci "zwłóknienia śródmiąższowego płuc o etiologii uczuleniowej prawdopodobnie na pyły włókien sztucznych" powstało w związku z pracą zawodową i o tym również mówił wywiad o warunkach pracy wnioskodawczyni w Spółdzielni "W.". Obowiązkiem więc organu rentowego było przeprowadzenie postępowania określonego przepisami rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac z dnia 12 grudnia 1968 r. (Dz. U. Nr 48, poz. 347), w szczególności poinformowanie wnioskodawczyni o warunkach i dowodach wymaganych do uzyskania renty z tytułu choroby zawodowej i udzielenie jej pomocy przy ubieganiu się o to świadczenie, jak również skompletowanie w tym zakresie niezbędnych dowodów - m.in. decyzja państwowego inspektora sanitarnego o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową (§ 3, 4, 7 i 37). Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie nie zastosował się do nakazów powołanego rozporządzenia, a nadto wydał w dniu 22.X.1976 r. decyzję, która nie określała rodzaju inwalidztwa wbrew przepisowi § 54 rozporządzenia. Trafne jest stanowisko rewizji nadzwyczajnej, że tego rodzaju uchybienia organu rentowego należy uważać za błąd tego organu w rozumieniu art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym powodującym wypłatę należnych świadczeń za okres 3 lat wstecz od wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.Skoro w postępowaniu przed Okręgowym Sądem Pracy biegli sądowi stwierdzili, że wnioskodawczyni kwalifikuje się do drugiej grupy inwalidów w związku z chorobą zawodową co najmniej od dnia przyjęcia do szpitala w dniu 11.V.1976 r., wnioskodawczyni przysługuje ta renta od chwili zaprzestania pobierania zasiłków chorobowych, co nastąpiło z dniem 23.VIII.1976 r.W uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej należało więc uchylić zaskarżony wyrok w części objętej rewizją nadzwyczajną i zmieniając błędną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10.VIII.1977 r. przyznać wnioskodawczyni dochodzoną rentę za okres począwszy od wymienionej daty.