IV CO 130/19

Izba Cywilna2019-09-17

Skład orzekający: Marcin Krajewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez stronę postępowania wobec sędziów tego samego sądu, nawet jeśli nie dotyczy bezpośrednio sędziów orzekających w danej sprawie, może stanowić podstawę do ich wyłączenia od rozpoznania sprawy ze względu na uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że fakt złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, które odnosi się do imiennie wymienionych sędziów, może rodzić wątpliwości co do ich bezstronności w odbiorze społecznym i stanowić podstawę do ich wyłączenia. Natomiast pozostałe wnioski o wyłączenie, oparte jedynie na skierowaniu zawiadomienia o przestępstwie wobec innego sędziego tego samego sądu, powiązaniach towarzyskich, wcześniejszym wyłączaniu od innych spraw czy wskazaniu sądu jako statio fisci, nie uzasadniają wyłączenia sędziego.
Stan faktyczny
Sędziowie Sądu Apelacyjnego w (...) złożyli wnioski o wyłączenie od rozpoznania sprawy V ACo (...). Jedna ze stron postępowania, K. S., złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa wobec trzech sędziów tego sądu. Wnioski o wyłączenie złożyli również pozostali sędziowie Sądu Apelacyjnego, wskazując różne przyczyny.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył od rozpoznania sprawy trzech sędziów Sądu Apelacyjnego w (...), oddalił pozostałe wnioski o wyłączenie i umorzył postępowanie w stosunku do sędziów, których wnioski stały się bezprzedmiotowe.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CO 130/19 POSTANOWIENIE Dnia 17 września 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Krajewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 września 2019 r., wniosków Sędziów Sądu Apelacyjnego w (…): W. A. , J. A. , P. B. , M. B. , W. B. , K. C. , A. C. , G. C. , A. D. , P. D. , B. F. P., M. G., D. G., W. G. , B. G. , M. I. G. , D. J. , E. J. , T. K. S. , R. K. , I. K. L. , A. L. , A. L. , M. M. , D. M. , Z. M. , A. M. K. , K. N,, M. P. , A. P. , K. P. , L. R. , B. R. S. , D. R., H. R. , J. R., M. R. P. , A. R. , J. S. , D. S. , S. S. , A. S. , M. W. , D. W. , M. Z. oraz sędziów delegowanych do Sądu Apelacyjnego w (…): sędziów Sądu Okręgowego w G. B. G. K. , L. J. , D. M. J. , E. M. C., M. P. , R. R., R. T. i M. U. , oraz sędziego Sądu Rejonowego w M. B. B. i sędziego Sądu Rejonowego w B. J. J. o wyłączenie od rozpoznania sprawy Sądu Apelacyjnego w (…) sygn. akt V ACo (…), w przedmiocie wniosków sędziów Sądu Okręgowego w S. o wyłączenie od rozpoznania sprawy Sądu Okręgowego w S. sygn. IV Cz (…) I. wyłącza od rozpoznania sprawy V ACo (…) sędziów Sądu Apelacyjnego w (…): B. G. , I. K. L. i G. C.; II. oddala wnioski Sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) o wyłączenie od rozpoznania sprawy V ACo (…): 2 W. A. , J. A. , P. B. , M. B. , W. B. , K. C. , A. C. , A. D. , P. D. , B. F. P. , M. G. , D. G. , W. G. , M. I. G., D. J. , E. J. , T. K. S. , R. K. , A. L. , A. L. , M. M. , D. M. , Z. M. , A. M. K. , K. N. , M. P. , A. P. , L. R. , B. R. S. , D. R. , H. R. , J. R. , M. R. P. , A. R. , J. S. , D. S. , S. S. , A. S. , M. W. , D. W. , M. Z. oraz sędziów delegowanych do Sądu Apelacyjnego w (…): sędziów Sądu Okręgowego w G. B. G. K. , l. J. , D. M. J. , E. M. C. , R. R. , R. T. i M. U. III. umarza postępowanie w sprawie wniosków o wyłączenie od rozpoznania sprawy w stosunku do sędziów: Sędziego Sądu Apelacyjnego w (…) K. P. oraz sędziów delegowanych do Sądu Apelacyjnego w (…): sędziego Sądu Okręgowego w G. M. P. , sędziego Sądu Rejonowego w M. B. B. i sędziego Sądu Rejonowego w B. J. J. UZASADNIENIE Z treści części złożonych w niniejszej sprawie wniosków sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) wynika, że pozwana w niniejszej sprawie K. S. złożyła do Prokuratury Okręgowej w G. zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez SSA I. K. L, , SSA B. G. i SSA G. C. . Wprawdzie wnioski o wyłączenie złożone przez wymienionych sędziów (k. 513, 517 i 518) nie odwołują się do tej okoliczności, jednak Sąd Najwyższy nie ma powodów by kwestionować jej powstanie. W związku z tym wymienieni sędziowie podlegają zgodnie ze swoimi wnioskami wyłączeniu od rozpoznania sprawy, gdyż fakt złożenia zawiadomień o popełnieniu przestępstwa, które odnosiły się do imiennie wymienionych sędziów, może w odbiorze społecznym rodzić wątpliwości co do ich bezstronności. Za nieuzasadnione uznał Sąd Najwyższy pozostałe wnioski sędziów orzekających w Sądzie Apelacyjnym w (…). Odnosząc się do podanych przez nich 3 przyczyn wyłączenia, wskazać należy, że uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może powstać jedynie z tego powodu, że strona w sprawie skierowała zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa obejmujące innego sędziego tego samego sądu, nawet jeżeli z sędzią tym wnioskodawcę łączą relacje towarzyskie. Wniosku o wyłączenie nie uzasadnia dostatecznie również sam fakt, że sędzia był już w przeszłości wyłączany od rozpoznania innych spraw z udziałem tej samej strony, gdyż okoliczności faktyczne tych spraw mogły być odmienne, a Sąd Najwyższy nie jest związany wydanymi w nich rozstrzygnięciami. Nie sposób wreszcie przyjąć, że działania podejmowane przez p. K. S. jako powódkę w innej sprawie w postaci wskazania Sądu Apelacyjnego w (…) jako statio fisci reprezentującego pozwany Skarb Państwa, powodują powstanie tego rodzaju relacji między wszystkimi sędziami tego Sądu a p. K. S., które mogłyby wywoływać wątpliwości co do ich bezstronności. Powstania tego rodzaju relacji nie można również domniemywać z tego tylko powodu, że Sąd Apelacyjny w (…) wystosował wobec wymienionej strony postępowania skargę do Okręgowej Izby Radców Prawnych w K.. Oddalając wnioski o wyłączenie sędziów wymienionych w punkcie II postanowienia, Sąd Najwyższy miał również na uwadze, że w wyniku zmiany art. 52 § 2 k.p.c., która nastąpiła na podstawie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1469), w aktualnym stanie prawnym o wyłączeniu sędziego orzeka sąd w składzie jednego sędziego. Oznacza to, że nawet uwzględnienie tych wniosków nie prowadziłoby do wyznaczenia innego sądu jako właściwego do rozpoznania sprawy, lecz do konieczności rozpoznania sprawy przez sędziego, który nie złożył wniosku o wyłączenie (k. 495), albo przez sędziego, który sędzią Sądu Apelacyjnego w (…) stał się już po dniu przekazania wniosków do Sądu Najwyższego. Umorzenie postępowania w punkcie III uzasadnione jest przejściem w stan spoczynku SSA K. P. oraz zakończeniem okresu delegacji do orzekania w Sądzie Apelacyjnym w (…) pozostałych sędziów wymienionych w tym punkcie. Wskazane okoliczności sprawiają, że złożone przez nich wnioski stały się bezprzedmiotowe. 4 aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 52 § 2 KPC§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy