IV CR 143/59

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Kałamajski. Sędziowie: H. Dąbrowski (sprawozdawca), M. Piekarski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Lidii M. przeciwko Miejskiemu Przedsiębiorstwu Remontowo-Budowlanemu w Z. o zapłatę, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 13.III.1958 r.,zaskarżone postanowienie uchylił, rewizję pozwanego od wyroku Sądu Powiatowego w Drawsku Pomorskim z dnia 6 września 1957 r. oddalił.Uzasadnienie faktycznePowódka, po ograniczeniu powództwa na rozprawie w dniu 6.IX.157 r., domagała się zasądzenia od pozwanego wynagrodzenia za pracę należnego jej za okres od dnia 1.III. do 20.VIII.1957 r.Sąd Powiatowy w Drawsku Pomorskim zasądził od pozwanego na rzecz powódki 4.060 zł z 8% od dnia 18.VII.1957 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył, co następuje:Powódka, będąc zatrudniona u pozwanego w charakterze pracownicy umysłowej od dnia 20.I.1955 r., pobierała wynagrodzenie według VII grupy płac. Dnia 1.VII.1956 r. przyznano jej grupę VI ze stałą premią 30% oraz dodatek funkcyjny w wysokości 76 zł. W dniu 30.XI.1956 r. pozwany wypowiedział powódce stosunek pracy na dzień 28.II.1957 r. Powódka w tym czasie była w ciąży, przy czym poród nastąpił 6.VII.1957 r. W lutym 1957 r. powódka wykorzystała urlop za 1956 r. Z początkiem marca skierowano ją do pracy fizycznej. Powódka nie zgodziła się na nowe warunki pracy i przychodziła nadal do pracy w biurze. Dyrektor pozwanego przedsiębiorstwa zabronił jej wykonywać tę pracę i polecił pracować w magazynie. Wiedział on, że powódka jest w ciąży. Powódka bowiem po otrzymaniu pisma przenoszącego ją do pracy fizycznej w magazynie złożyła skargę do Okręgowej Rady Związków Zawodowych w K., a ta z kolei zawiadomiła dyrektora pozwanego przedsiębiorstwa, iż powyższa jego decyzja jest niewłaściwa. Sąd Powiatowy uznał, że wypowiedzenie powódce będącej w ciąży umowy o pracę na dzień 28.II.1957 r., a także przeniesienie jej do cięższej fizycznej pracy w magazynie było sprzeczne z przepisami ustawy o ochronie pracy kobiet. Dlatego pozwany powinien zapłacić powódce kwotę 4.060 zł tytułem należnego jej wynagrodzenia.Na skutek rewizji pozwanego Sąd Wojewódzki w Koszalinie postanowieniem z dnia 13.III.1958 r. uchylił wyrok wymienionego Sądu Powiatowego z dnia 6.IX.1957 r. i pozew odrzucił, uznawszy drogę sądową za niedopuszczalną wskutek niezgłoszenia przez powódkę wniosku o przekazanie sprawy z postępowania rozjemczego do rozpoznania Sądowi.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę na skutek rewizji nadzwyczajnej złożonej przez Ministra Sprawiedliwości w dniu 14 lutego 1959 r. od powyższego postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie z dnia 13.III.1958 r., Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W orzeczeniu z dnia 23.V.1956 r. III CR 505/55 (OSN z 1957 r., poz. 22) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepis art. 10 ust. 2 dekretu z dnia 24.II.1954 r. o zakładowych komisjach rozjemczych (Dz. U. Nr 10, poz. 35) daje pracownikowi uprawnienie tego rodzaju, że zamiast wytaczać nowe powództwo może on żądać skierowania sprawy rozpoznawanej przez zakładową komisję rozjemczą do Sądu i w tym wypadku wniosek taki zastępuje pozew. Jeżeli natomiast pracownik z uprawnienia przewidzianego w art. 10 ust. 2 wymienionego dekretu nie skorzystał, lecz samodzielnie wytoczył w terminie 14 dni lub uprzednio powództwo do Sądu - należy uznać, że dopełnił on ustawowych warunków wymienionych w powołanym przepisie.Zasady wskazane w powyższym orzeczeniu mają odpowiednie zastosowanie w wypadku normowanym w art. 11 ust. 3 wymienionego dekretu. Według tego przepisu, w razie uchylenia orzeczenia zakładowej komisji rozjemczej przez zarząd główny związku zawodowego pracownik może w terminie 14 dni od zawiadomienia zgłosić wniosek o skierowanie sprawy do właściwego sądu. Jeśli jednak pracownik z uprawnienia przewidzianego w powyższym przepisie nie skorzystał, lecz w terminie 14 dni samodzielnie wniósł pozew do sądu, należy uznać wniesione powództwo za równoznaczne z żądaniem skierowania sprawy do sądu.Taka sytuacja zachodzi w sprawie niniejszej. Decyzja bowiem Zarządu Głównego Związku Zawodowego Pracowników Gospodarki Komunalnej, uchylająca orzeczenie Zakładowej Komisji Rozjemczej przy pozwanym Przedsiębiorstwie co do roszczeń powódki, zapadła w dniu 6.VIII.1957 r., a powódka w dniu 18.VII.1957 r. wniosła pozew w niniejszej sprawie. Trafny więc jest zarzut rewizji nadzwyczajnej, że zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie, którym odrzucono pozew w niniejszej sprawie, zostało wydane z pogwałceniem art. 207 § 1 k.p.c. Postanowienie to pozbawiło powódkę możności dochodzenia przed sądem roszczeń wynikających ze stosunku pracy, wobec czego narusza ono również interes Państwa Ludowego. Należało więc je uchylić, mimo że rewizja nadzwyczajna została złożona po upływie 6 miesięcy od wydania zaskarżonego postanowienia.Wobec uchylenia zaskarżonego postanowienia należało też rozpatrzyć rewizję pozwanego Przedsiębiorstwa od wyroku Sądu Powiatowego w Drawsku z dnia 9.IX.1957 r. Rewizja ta jest nieuzasadniona. Według prawidłowych i nie kwestionowanych w rewizji ustaleń Sądu Powiatowego powódka w okresie wypowiedzenia jej umowy o pracę na dzień 28.II.1957 r. była w ciąży, o czym pozwany wiedział. Wobec ograniczeń w zakresie rozwiązywania umów o pracę, ustanowionych w art. 16 ustawy z dnia 2.VII.1924 r. o ochronie pracy kobiet, dokonane przez pozwanego w dniu 30.XI.1956 r. wypowiedzenie umowy o pracę na dzień 28.II.1957 r. było prawnie bezskuteczne (art. 16 ust. 3 powołanej ustawy z 2.VII.1924 r.), a zatem nie spowodowało rozwiązania łączącej wówczas strony umowy o pracę. Powyższej oceny nie może skutecznie podważyć podniesiona przez stronę pozwaną okoliczność, że powódka w marcu (jak również, co jest niesporne, przez pierwsze pięć dni kwietnia 1957 r.) wykonywała pracę fizyczną w magazynie. Według bowiem nie kwestionowanych ustaleń Sądu Powiatowego dyrektor pozwanego przedsiębiorstwa nie dopuszczał powódki do pracy biurowej. W tych warunkach wykonywanie przez powódkę przez wymieniony okres pracy w magazynie nie może być w świetle art. 47 p.o.p.c. uważane za rezygnację z pracy biurowej i za wyrażenie zgody na nowe warunki pracy, zwłaszcza że powódka przeciwko przesunięciu jej do pracy w magazynie wyraziła sprzeciw przez złożenie skargi do Okręgowej Rady Związków Zawodowych, w następstwie czego, jak to wynika z załączonych do niniejszej sprawy akt Zakładowej Komisji Rozjemczej przy pozwanym przedsiębiorstwie, wszczęte zostało postępowanie przed tą Komisją.Niesporne jest, że wynagrodzenie powódki jako pracownicy biurowej łącznie z premią i dodatkiem funkcyjnym wynosiło miesięcznie 812 zł. Wobec prawnie bezskutecznego wypowiedzenia umowy o pracę na dzień 28.II.1957 r. powódka z tytułu nadal obowiązującej strony umowy o pracę zachowała prawo do pobierania wynagrodzenia miesięcznego w powyższej wysokości. Zasądzenie na rzecz powódki kwoty 4.060 zł, obejmującej wynagrodzenie za okres 5 miesięcy, jest w świetle ustalonego stanu faktycznego zgodne z prawem. Powódka bowiem z mocy art. 16 ust. 2 powołanej ustawy z 2.VII.1924 r. miała prawo do przerwy w pracy na okres 12 tygodni, była poza tym gotowa do pracy w biurze, lecz tej pracy, jak wynika z nie kwestionowanych ustaleń Sądu Powiatowego, nie mogła pełnić z przyczyn zachodzących po stronie pozwanego przedsiębiorstwa.Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 384 w związku z art. 398 k.p.c. zaskarżone postanowienie uchylił, natomiast rewizję pozwanego przedsiębiorstwa od wyżej wymienionego wyroku Sądu Powiatowego w Drawsku Pomorskim z mocy art. 383 k.p.c. oddalił.