IV K 487/61
WyrokIzba Cywilna1961-07-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara wymierzona za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. (nadużycie zaufania) jest niewspółmiernie łagodna, jeśli szkoda wyrządzona mieniu społecznemu jest znaczna, a oskarżony nie pokrył jej nawet częściowo?Ratio decidendi
Wysokość strat spowodowanych w mieniu społecznym jest okolicznością obciążającą przy wymiarze kary z art. 286 § 1 k.k., zarówno ze względów prewencji ogólnej, jak i szczególnej. Jednakże przy ocenie kary należy uwzględnić również stopień złej woli oskarżonego i warunki, w jakich pracował. Jeśli znaczna szkoda powstała nie wyłącznie z winy oskarżonego, ale również wskutek zaniedbań władz spółdzielni, kara może być uznana za adekwatną, nawet jeśli szkoda nie została pokryta.Stan faktyczny
Oskarżony Stanisław P., jako magazynier, dopuścił do powstania niedoboru w magazynowanych towarach w kwocie około 94 000 zł. Został skazany na rok więzienia z zaliczeniem tymczasowego aresztu. Prokurator wniósł rewizję, zarzucając wymierzenie kary niewspółmiernie łagodnej. Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, uznając, że kara była adekwatna, biorąc pod uwagę warunki pracy oskarżonego i częściową winę władz spółdzielni za powstanie niedoboru.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława P. oskarżonego z art. 286 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez prokuratora rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 10 stycznia 1961 r. na podstawie art. 375 k.p.k. utrzymał zaskarżony wyrok w mocy (...).Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 10 stycznia 1961 r. oskarżony Stanisław P. został uznany za winnego, że w czasie od 1 grudnia 1958 r. do 21 lutego 1960 r. w S. jako magazynier skór surowych i odpadków użytkowych w Zakładzie Zbytu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych podległych Powiatowemu Związkowi Gminnych Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" wbrew swemu obowiązkowi zaniechał dokładnego przeliczania i przeważania przyjmowanych towarów nie prowadził kartotek magazynowych towarów, odstępował od osobistego przekazywania skór do Centrali Surowców Włókienniczych i Skórzanych i nie brał udziału w ostatecznej klasyfikacji surowca a także dopuszczał do zakupowania go i przyjmowania do magazynu przez osoby obce w wyniku czego dopuścił do powstania niedoboru w magazynowanych towarach w kwocie około 94 000 zł ze szkodą dla Powiatowego Związku Gminnych Spółdzielni. Za ten czyn, zakwalifikowany z art. 286 § 1 k.k. oskarżony został skazany na jeden rok więzienia z zaliczeniem tymczasowego aresztu od 30 lipca 1960 r.Wyrok ten zaskarżył Prokurator zarzucając, że została wymierzona oskarżonemu kara niewspółmiernie łagodna w stosunku do społecznej szkodliwości jego czynu w szczególności na skutek niedocenienia wysokości szkód spowodowanych przez oskarżonego i pominięcie faktu, że oskarżony szkód tych nie pokrył nawet częściowo.W konkluzji rewizja wnosi o wymierzenie oskarżonemu kary znacznie surowszej.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Wysokość strat spowodowanych w mieniu społecznym na skutek niedopełnienia obowiązku należytej dbałości o to mienie jest okolicznością, która powinna mieć wpływ na wymiar kary zarówno ze względów prewencji ogólnej (dla przestrzeżenia innych przed podobnym postępowaniem), jak i ze względów prewencji szczególnej, gdyż duża wysokość strat świadczy z reguły o znacznej złej woli, a ta wskazuje na konieczność poddania sprawcy odpowiednio długotrwałej karze pozbawienia wolności dla jego reedukacji. Jednakże przy ocenie, jaką należy zastosować karę w konkretnym wypadku, wzgląd na wysokość wyrządzonej szkody, jakkolwiek należy mieć go zawsze na celu, nie we wszystkich wypadkach stanowi jednakową okoliczność obciążającą. W szczególności rola tej okoliczności może być mniejsza wtedy, gdy stopień złej woli oskarżonego nie jest znaczny. Taki właśnie wypadek zachodzi w sprawie niniejszej.Oskarżony, chociaż nie dopełnił swoich obowiązków, to jednak to niedopełnienie obowiązków w znacznej mierze zostało wywołane warunkami, w których pracował. W szczególności nie posiadał on stołu, na którym mógłby rozkładać przyjmowane do magazynu skóry, aby dokonać ich klasyfikacji. Stan magazynu oskarżonego, mimo jego interwencji, był zły. Dach był dziurawy, okna powybijane. Nie było odpływu wody, chociaż przy przechowywaniu skór solonych powstawały znaczne ilości wody, która nie mając odpływu powodowała znaczne zawilgocenie magazynu, co sprzyjało rozmnażaniu się robactwa, które uszkadzało zmagazynowane skóry, powodując obniżenie ich wartości. Ponadto przechowywanie w jednym pomieszczeniu (drugiego nie było) skór solonych i futerkowych wpływało w znacznym stopniu na obniżenie wartości tych ostatnich.W związku z tym powstanie wysokiego niedoboru nie zostało zawinione wyłącznie przez oskarżonego, ale w znacznym stopniu również przez władze spółdzielni, od których oskarżony wielokrotnie domagał się poprawienia warunków magazynowania skór, zatem całość powstałego niedoboru mimo poważnych zaniedbań oskarżonego nie może go obciążać, ponieważ nie powstał on wyłącznie z jego winy.W tych warunkach Sąd Najwyższy, uwzględniając ponadto okoliczności podniesione w zaskarżonym wyroku - orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV KR 324/73 1973-12-12Czy wymierzona kara pozbawienia wolności jest rażąco surowa, biorąc pod uwagę dobrowolne naprawienie szkody przez oskarżoną?
- V K 485/62 1963-01-17Czy w przypadku skazania za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. (niedopełnienie obowiązków w celu wyrządzenia szkody w mieniu społecznym lub prywatnym) sąd jest zobowiązany do orzeczenia kary grzywny obok kary pozbawienia w…
- IV K 843/61 1961-10-24Czy niedopełnienie obowiązków przez kierownika sklepu i przewodniczącego komisji inwentaryzacyjnej może stanowić podstawę do skazania za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k.?
- I K 10/61 1961-08-16Czy kara wymierzona za przestępstwo z art. 287 § 2 k.k. jest rażąco surowa, biorąc pod uwagę stan zdrowia oskarżonego, jego dotychczasową niekaralność i warunki rodzinne?
- II KR 186/72 1972-11-15Czy oskarżony, który jako inspektor nadzoru inwestorskiego zaakceptował zawyżone kosztorysy i faktury, popełnił przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. z 1932 r., jeśli nie nastąpiła udowodniona szkoda w mieniu społecznym?
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 375 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.