IV PPN 8/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN M. Rafacz-Krzyżanowska (sprawozdawca). Sędziowie SN: T. Kasiński, J. Myślicki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym sprawy z wniosku Wojewódzkiego Związku Plantatorów Roślin Okopowych w P. o wpis do rejestru na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Płocku z dnia 10 maja 1984 r.postanowił uchylić zaskarżone postanowienie, jak również poprzedzające postanowienie Sądu Rejonowego w Płocku z dnia 29 lutego 1984 r. i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Płocku do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneZarząd Wojewódzkiego Związku Plantatorów Roślin Okopowych zgłosił wniosek o zarejestrowanie Związku na podstawie art. 42 ustawy z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (Dz. U. Nr 32, poz. 217). Z treści § 1 dołączonego statutu wynika, że Związek Plantatorów Roślin Okopowych jest zrzeszeniem branżowym i że członkiem Związku mogą być wyłącznie osoby fizyczne, tj. rolnicy (§ 9 statutu). Stosownie do § 22 statutu władzami rejonowymi Związku są obok zjazdów także sekcje wiejskie.Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 1982 r. Sąd Rejonowy odmówił wpisania do rejestru Związku Plantatorów Roślin Okopowych, a Sąd Wojewódzki oddalił rewizję Związku. Sądy obu instancji zajęły stanowisko, że nie jest możliwe zarejestrowanie organizacji o nazwie "Związek", która w rzeczywistości jest rolniczym zrzeszeniem branżowym. Ustawa z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników, (Dz. U. Nr 32, poz. 217) rozróżnia zrzeszenie branżowe i związki rolniczych zrzeszeń branżowych (art. 3, 23-26, 31 i 32 ustawy), przy czym związki rolniczych zrzeszeń branżowych zrzeszają w sobie zrzeszenia branżowe, a nie osoby fizyczne, natomiast zrzeszenia branżowe składają się z osób fizycznych. Tymczasem wnioskodawca ma zamiar działać jako rolnicze zrzeszenie branżowe, członkami mają być osoby fizyczne (§ 9 statutu), a chce być zarejestrowany jako Związek, co jest sprzeczne z przepisami cytowanej ustawy. Ponadto w § 22 statutu przewiduje zjazdy rejonowe i zarządy rejonowe, które w omawianej ustawie nie są przewidziane.Postanowienie to zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości, wnosząc o uchylenie tego postanowienia, jak również poprzedzającego go postanowienia Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Skarżący zarzuca rażące naruszenie art. 10 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 8, art. 23 i 25 ustawy z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (Dz. U. Nr 32, poz. 217).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Sądy obu instancji zajęły stanowisko, że nie jest możliwe zarejestrowanie organizacji o nazwie "Związek" jako rolniczego zrzeszenia branżowego. U podstaw takiego rozumowania legło przekonanie o dopuszczalności wpisania do rejestru organizacji mającej w nazwie "Związek" jedynie jako związku rolniczych zrzeszeń branżowych i o niedopuszczalności wpisania takiej organizacji jako rolniczego zrzeszenia branżowego. Powyższe stanowisko trafnie kwestionuje rewizja nadzwyczajna.Trzeba na wstępie zaznaczyć, że ustawa z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (Dz. U. Nr 32, poz. 217) - wbrew przekonaniu sądów obu instancji - nie wprowadza żadnych wymagań co do nazwy organizacji rolniczej. Pod tym względem wspomniana ustawa różni się od unormowań zawartych w innych aktach prawnych. W szczególności zgodnie z § 2 ust. 3 uchwały Rady Państwa z dnia 12 października 1982 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 222) nazwa nowo powstającego związku powinna zawierać wyłącznie wyrazy, "Związek zawodowy". Podobnie zgodnie z art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - prawo spółdzielcze (Dz. U. Nr 30, poz. 210 ze zm.) statut spółdzielni powinien określać nazwę, która powinna zawierać wyraz "spółdzielnia" lub "spółdzielczy". Takich wymagań nie zawiera wspomniana ustawa. Tym samym w świetle ustawy z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników (Dz. U. Nr 32, poz. 217) charakter prawny organizacji przewidzianych w tejże ustawie ocenia się nie według ich nazwy, ale w aspekcie spełnienia przez te organizacje ustawowych warunków wymaganych do powstania określonej organizacji rolników. W tym zakresie statut Wojewódzkiego Związku Plantatorów Roślin Okopowych odpowiada wymaganiom, jakie przepisy ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników wprowadziły dla rolniczych zrzeszeń branżowych. Zgodnie bowiem z art. 23 ust. 1 tejże ustawy prawidłowo przewiduje on wyłącznie członkostwo osób fizycznych, tj. rolników specjalizujących się z określonej gałęzi produkcji roślinnej.Wbrew odmiennemu stanowisku Sądu Wojewódzkiego także zapis statutu co do struktury organizacyjnej nie narusza przepisów wspomnianej ustawy z 1982 r. Przepisy tejże ustawy bowiem nie regulują tych kwestii, pozostawiając je wyłącznemu uznaniu organizacji rolników (art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy).Wobec więc uzasadnionych zarzutów rewizji nadzwyczajnej Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.