IV PR 290/85

WyrokIzba Cywilna1985-12-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do wynagrodzenia za projekt racjonalizatorski przysługuje jego twórcy, który w momencie zgłoszenia projektu pełnił funkcję dyrektora jednostki gospodarki uspołecznionej, a w momencie jego zastosowania już tej funkcji nie pełnił?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że prawo do wynagrodzenia za projekt racjonalizatorski wyłącza pełnienie funkcji dyrektora jednostki gospodarki uspołecznionej w momencie dokonywania i zgłaszania projektu, jeśli jego przedmiot mieści się w zakresie działalności tej jednostki. Status twórcy w chwili zgłoszenia projektu jest decydujący dla oceny jego prawa do wynagrodzenia, a nie jego status w momencie zastosowania projektu. Tym samym, roszczenie powoda jako nieuzasadnione zostało trafnie oddalone.
Stan faktyczny
Powód dochodził wynagrodzenia za projekt racjonalizatorski, twierdząc, że w momencie jego zastosowania nie pełnił już funkcji dyrektora zakładu, w którym projekt został zgłoszony. Pozwany odmawiał zapłaty, wskazując, że powód był dyrektorem w momencie zgłoszenia projektu. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając zarzut przedawnienia i odrzucając interpretację powoda dotyczącą momentu decydującego o prawie do wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda i przyznał pozwanej Fabryce od powoda zwrot kosztów postępowania rewizyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN T. Kasiński (sprawozdawca). Sędziowie SN: Z. Stypułkowska, G. Szymańska.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Mariana R. przeciwko Kombinatowi Opakowań Blaszanych Lekkich (...) w G. - Fabryka Opakowań Blaszanych o wynagrodzenie na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 22 lipca 1985 r.oddalił rewizję i przyznał pozwanej Fabryce od powoda 1.500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktycznePowód jako twórca projektu racjonalizatorskiego dochodził zapłaty wynagrodzenia z tytułu stosowania projektu. Pozwany odmawia zaspokojenia roszczeń powoda zasłaniając się okolicznością, iż w dniu zgłoszenia projektu powód był dyrektorem zakładu, w którym projekt został zgłoszony. Okoliczności tej powód nie kwestionuje, podnosi jednak, iż w dniu zastosowania projektu, a więc w momencie, gdy roszczenie stało się wymagalne, powód funkcji dyrektora nie pełnił. Powód uważa, że przepis § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1972 r. w sprawie projektów wynalazczych skutki niweczące prawo do wynagrodzenia łączy nie z sytuacją w momencie zgłoszenia projektu, lecz jego zastosowania.Sąd Wojewódzki zaskarżonym wyrokiem powództwo oddalił.Sąd ten nie podzielił poglądu powoda co do przytoczonej przez niego interpretacji przepisu § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1972 r. stwierdzając, że cytowany przepis nie wprowadził rozróżnienia pomiędzy datą zgłoszenia projektu i datą jego zastosowania w zakresie uprawnienia do wynagrodzenia; analogicznie stanowi przepis § 35 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 1984 r. w sprawie projektów wynalazczych (Dz. U. Nr 33, poz. 178). Bezsporne zaś jest, że przedmiot projektu leży w zakresie działalności pozwanego. Sąd Wojewódzki uznał też za trafny zgłoszony przez stronę pozwaną zarzut przedawnienia.Powód w rewizji, powołując się na podstawy rewizyjne w postaci naruszenia prawa materialnego i sprzeczności ustaleń z treścią materiału dowodowego, wniósł o zmianę wyroku w kierunku zasądzenia powództwa lub też o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Jeżeli uzasadniony jest zarzut wadliwego liczenia przez sąd pierwszej instancji terminu przedawnienia od daty zgłoszenia projektu (11 stycznia 1972 r.), zamiast od daty wymagalności roszczenia o wypłatę wynagrodzenia, to dalszym zarzutom skarżącego nie można przyznać słuszności. Niezależnie od kwestii, czy powód był, czy nie był już dyrektorem zakładu w momencie zastosowania projektu - co podniesione jest w rewizji - istotną w sprawie okolicznością jest status twórcy projektu racjonalizatorskiego w jednostce, w której dokonany został projekt, do którego nawiązuje omawiany przepis, wyłączając prawo do wynagrodzenia kierowników jednostek gospodarki uspołecznionej, jeżeli przedmiot dokonanego projektu leży w zakresie działalności tych jednostek.Przepis § 20 ust. 3 rozporządzenia w sprawie projektów wynalazczych z dnia 11 grudnia 1972 r. ustala krąg osób, które z racji zajmowanego stanowiska i kwalifikacji są zobowiązane do dokonywania innowacji na poziomie twórczości racjonalizatorskiej, co wyłącza ich prawo do odrębnego wynagrodzenia. Dlatego właściwą z punktu widzenia tego przepisu dla oceny prawa pracownika do wynagrodzenia jest pełniona przez niego funkcja w j.g.u. w chwili dokonywania (zgłoszenia) projektu, nie zaś w czasie jego stosowania. Skoro bezsporne jest, że powód dokonując i zgłaszając sporny projekt był dyrektorem pozwanej jednostki, a przedmiot dokonanego projektu leżał w zakresie jej działalności, roszczenie powoda jako nieuzasadnione trafnie zostało przez sąd pierwszej instancji oddalone.W tym stanie rzeczy rewizja, mimo trafności zarzutu co do błędnego przyjęcia przez Sąd Wojewódzki przedawnienia dochodzonego roszczenia, podlegała z mocy art. 387 k.p.c. oddaleniu z zasądzeniem na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania rewizyjnego zgodnie z art. 98 i 108 § 1 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 387 KPCart. 98§ 20 ust. 3§ 35 ust. 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.