IV PR 351/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN Z. Zaziemski. Sędziowie SN: Z. Stypułkowska (sprawozdawca), J. Wasilewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa Andrzeja J., Grażyny B., Antoniego W., Zdzisława S. i Adama M. przeciwko Kombinatowi Budowlanemu im. Rewolucji Październikowej w K. o wynagrodzenie na skutek rewizji pozwanego Kombinatu od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Koninie z dnia 14.IV.1982 r.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Koninie do ponownego rozpoznania, a także orzeczenia o kosztach postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktycznePowodowie domagali się zasądzenia od pozwanego Kombinatu Budowlanego w K. kwoty 80.000 zł jako wynagrodzenia za stosowanie ich projektu racjonalizatorskiego pod tytułem "Zmiana układu urządzeń systemu informatyczno-dyspozytorskiego dla Kombinatu Budowlanego w K.".Pozwany Kombinat zarzucił, że projekt powyższy nie został u niego zgłoszony i zastosowany oraz że nie przyniósł efektów ekonomicznych.Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo i następująco uzasadnił swoje rozstrzygnięcie.Powodowie zgłosili wymieniony projekt racjonalizatorski w dniu 23.II.1976 r. w Kombinacie Budowlanym w P.Pozwany Kombinat pismem z dnia 18.IV.1978 r. odmówił przyjęcia wymienionego projektu do stosowania, gdyż zawarł umowy z Posteorem w G. na wykonanie i wdrożenie systemu informatyczno-dyspozytorskiego. Stwierdził też, że w przypadku, gdyby umowa ta nie doszła do skutku, projekt powodów zostanie ponownie rozpatrzony.Pozwany Kombinat odstąpił od umowy z Posteorem i pismem z dnia 6.V.1980 r. zawiadomił Zjednoczenie Budownictwa w P., że realizuje system zaprojektowany przez jego pracowników.Zjednoczenie Budownictwa w P. decyzją z dnia 10.VIII.1981 r. ustaliło, że stosowany przez pozwany Kombinat system informatyczno-dyspozytorski jest "w znacznym zakresie realizacją projektu racjonalizatorskiego powodów" i przyznało powodom wynagrodzenie w kwocie 80.000 zł.Pozwany Kombinat uznał natomiast, że z tytułu "pewnej myśli technicznej zawartej w projekcie" powodom przysługuje kwota 20.000 zł, której oni nie podjęli.Pozwany Kombinat w rewizji wnosi o zmianę albo o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Decyzja jednostki nadrzędnej - podjęta w trybie art. 105 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz. U. Nr 43, poz. 272) - określająca wysokość wynagrodzenia twórcy pracowniczego projektu wynalazczego nie zwalnia sądu rozpoznającego sprawę o wypłatę tego wynagrodzenia z obowiązku zbadania zarzutu o niestosowaniu projektu, podniesionego przez jednostkę zobowiązaną do wypłaty wynagrodzenia.Stosowanie bowiem projektu wynalazczego - poza wyjątkami przewidzianymi w prawie wynalazczym - stanowi podstawę do ustalenia wysokości i wypłaty twórcy wynagrodzenia (uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 23.VI.1977 r. V PZP 1/77, OSNCP 1977, z. 10, poz. 173).Jeżeli projekt wynalazczy jest stosowany, to powstaje prawo twórcy do wynagrodzenia nawet w razie niepodjęcia przez jednostkę gospodarki uspołecznionej decyzji w sprawie przyjęcia projektu do stosowania, przewidzianej w § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1972 r. w sprawie projektów wynalazczych (Dz. U. Nr 54, poz. 351).Sąd Wojewódzki uznał, że decyzja jednostki nadrzędnej "przesądziła" kwestię stosowania projektu racjonalizatorskiego powodów. Pominął natomiast to, że decyzja nakazująca wypłatę twórcom wynagrodzenia w kwocie 80.000 zł oparta została na błędnym rozumieniu stosowania projektu wynalazczego. Stwierdza się w niej, że stosowany przez pozwany Kombinat system informatyczno-dyspozytorski jest "w znacznym zakresie" realizacją projektu racjonalizatorskiego powodów.Zastosowanie projektu wynalazczego ma miejsce wówczas, gdy zostanie w całości zrealizowane rozwiązanie techniczne stanowiące przedmiot projektu.Wykorzystanie natomiast niektórych elementów technicznych projektu wynalazczego nie jest jego stosowaniem.Kwestia ta o decydującym znaczeniu dla rozstrzygnięcia sprawy powinna być zbadana na podstawie opinii biegłego.Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku (art. 388 § 1 k.p.c.).