K 1004/50

WyrokIzba Cywilna1950-10-13

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cytryny dopuszczone do wolnej sprzedaży, ale z narzuconą maksymalną ceną konsumpcyjną, mogą być uznane za przeznaczone do "planowego rozdziału" w rozumieniu art. 41 m.k.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przez "planowy rozdział" w rozumieniu art. 41 m.k.k. należy rozumieć nie tylko całokształt warunków ograniczających obrót, ale również obłożenie przez państwo lub instytucję publicznoprawną towaru dopuszczonego do sprzedaży jakimikolwiek warunkami dotyczącymi ceny, osoby konsumenta lub ilości towaru. W związku z tym, cytryny dopuszczone do wolnej sprzedaży, ale z narzuconą maksymalną ceną konsumpcyjną, mogą być uznane za przeznaczone do planowego rozdziału.
Stan faktyczny
Oskarżeni zostali oskarżeni z art. 41 m.k.k. w związku z nieprawidłową sprzedażą cytryn dostarczonych przez "Społem" Łódzkiej Spółdzielni Ogrodniczej. Sąd Apelacyjny uznał, że cytryny były przeznaczone do planowego rozdziału i że sprzedaż przez Ł.S.O. naruszyła warunki narzucone przez "Społem" co do maksymalnej ceny konsumpcyjnej. Oskarżeni wnieśli rewizję, zarzucając błędną ocenę okoliczności faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Dąb; Sędziowie: M. Dobromęski, M. Różyński (sprawozdawca); Prokurator: Z. Pyrzakowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Aleksandra M. i Bolesława K., osk. z art. 41 m.k.k., po rozpoznaniu rewizji oskarżonych od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 25 kwietnia 1950 r., na mocy art. 375, 439 § 1 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Uzasadnienie faktyczneRewizje oskarżonych zarzucają błędną ocenę okoliczności faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku (art. 391 pkt 8 k.p.k.) - polegającą na tym, że:a)Sąd niesłusznie ustalił, iż cytryny dostarczone Łódzkiej Spółdzielni Ogrodniczej przez Związek Gospodarczy Spółdzielni R. P. "Społem" - były przeznaczone do planowego rozdziału między ludność - jakkolwiek jest to sprzeczne z innym ustaleniem Sądu, że cytryny te były dopuszczone do nie ograniczonego obrotu.b)Sąd niesłusznie uznał nieważność uchwały Zarządu Ł.S.O. w przedmiocie sprzedaży otrzymanych od "Społem" cytryn tylko dlatego, że uchwała ta nie została zaprotokołowana - jakkolwiek powzięta ona została w sposób przewidziany statutem (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Przez "planowy rozdział" w ujęciu art. 41 m.k.k. należy rozumieć nie tylko całokształt warunków ograniczających obrót a zmierzających do doprowadzenia towaru w ilości przepisanej do uprawnionego konsumenta, ale również obłożenie przez państwo lub instytucję publiczno-prawną, w zakresie swych uprawnień, towaru dopuszczonego do sprzedaży jakimikolwiek warunkami dotyczącymi ceny, osoby konsumenta lub ilości towaru przeznaczonej na osobę konsumenta.Przy tym ujęciu pojęcia "planowy rozdział" - Sąd nie popełnił sprzeczności w ustaleniu, że cytryny dopuszczone do wolnej sprzedaży, przeznaczone były do planowego rozdziału między ludność.Jak wynika bowiem z dalszych, niezakwestionowanych przez rewizję ustaleń Sądu, "Społem" przekazując Ł. S. O. cytryny ograniczyło maksymalną ich cenę konsumcyjną na zł 250 za 1 kg, pozostawiając jednocześnie sposób doprowadzenia cytryn za te cenę do konsumenta - do dyspozycji Ł. S. O.Ł. S. O. nie dotrzymała postawionego przez "Społem" w interesie mas pracujących warunku co do maksymalnej ceny konsumcyjnej. Jak wynika bowiem z ujawnionego na przewodzie sądowym "Sprawozdania z rewizji specjalnej", sprzedała przeszło 15.000 kg hurtowo w partiach po cenie konsumcyjnej 250 zł, uprawniając tym samym nabywcę do odsprzedaży tych cytryn za cenę wyższą co najmniej o dopuszczalną dla handlu detalicznego marżę.Oskarżeni powołując się na nie zaprotokołowaną uchwałę starali się udowodnić odpowiednim przepisem statutu dopuszczalność, wbrew wskazaniom statutu ramowego, ustnej formy uchwał Zarządu Ł. S. O.Sąd więc zasadnie oparł się na ostatniej pisemnej uchwale Zarządu w przedmiocie rozprowadzenia cytryn, kwestionując istnienie jakiejkolwiek innej prawnej uchwały w tym względzie.Zarzut więc rewizji jest bezzasadny.Należy przy tym zauważyć, że nawet gdyby narząd Ł. S. O. powziął w sposób prawidłowy uchwałę o sprzedaży cytryn wbrew warunkom zastrzeżonym przez "Społem", nie uchyliłoby to odpowiedzialności karnej członków Zarządu z art. 41 m.k.k. (...)Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41art. 375art. 391 pkt 8 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.