II KO 41/53

Skład orzekającyPrzewodniczący: prezes K. Borys. Sędziowie: K. Bzowski, E. Merz, Z. Kapitaniak, J. Zembaty, J. Haber (sprawozdawca), J. Bafia (współsprawozdawca). Prokurator: J. Jackiewicz.SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w składzie siedmiu sędziów w sprawie Piotra S., osk. z art. 14 ustawy z dn. 2.VI.1947 r. o zwalczaniu drożyzny i nadmiernych zysków w obrocie handlowym (Dz. U. R.P. Nr 43, poz. 218), na podstawie art. 390 k.p.k. postanowił przedstawione przez zwykły skład sędziów Sądu Najwyższego pytania prawne:1."Czy handel łańcuszkowy, o którym mowa w art. 14 ustawy z dn. 2.VI.1947 r. o zwalczaniu drożyzny i nadmiernych zysków w obrocie handlowym (Dz. U. R.P. Nr 43, poz. 218), wymaga ustalenia spowodowania możliwości zwyżki cen, czy też sam przez się jest jedną z postaci nieuczciwych czynności mogących wywołać zwyżkę cen, wyczerpującą znamiona przestępstwa z art. 14."2."Czy przedmiotem handlu łańcuszkowego w rozumieniu art. 14 mogą być towary pochodzące z przemytu, nie stanowiące przedmiotu legalnego obrotu handlowego, na które nie ma ustalonych cen?"- rozstrzygnąć jak wyżej:Uzasadnienie faktyczne1.Art. 14 ust. 1 ustawy z dn. 2.VI.1947 r. (Dz. U. R.P. Nr 43, poz. 218), obejmując sankcją karną różne postacie nieuczciwych czynności, mogących wywołać zwyżkę cen towarów, wymienia wśród nich w szczególności handel łańcuszkowy, przyjmując tym samym przez domniemanie, że handel taki stanowi czynność mogącą wywołać zwyżkę cen.Skoro zatem ustawa ustaliła w sposób wyraźny, iż handel łańcuszkowy wyczerpuje sam przez się istotę przedmiotową przewidzianego w omawianym przepisie przestępstwa, nie zachodzi potrzeba ustalenia, że czyn odpowiadający pojęciu takiego handlu mógł spowodować w konkretnym przypadku zwyżkę cen towarów.O ile chodzi o stronę podmiotową, to sprawca musi mieć świadomość, iż bierze udział w handlu łańcuszkowym.2.Art. 14 ust. 1 ustawy z dn. 2.VI.1947 r. poddaje karze nieuczciwe czynności mogące spowodować zwyżkę cen wszelkiego rodzaju towarów, niezależnie od ich pochodzenia oraz okoliczności, czy ceny na nie zostały ustalone.Dlatego też żadne względy rzeczowe nie przemawiają za wyłączeniem spod działania powyższego przepisu towarów uzyskanych za pomocą przestępstwa, a w szczególności pochodzących z paserstwa skarbowego, za które sprawca z mocy art. 53 p.k.s. w związku z art. 8 § 2 p.k.s. ponieść może odrębną karę.3.Ze względu na wejście w życie dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 64), którego art. 6 uchyla moc obowiązującą art. 14 ustawy z dn. 2.VI.1947 r. handel łańcuszkowy podpada obecnie pod § 1 art. 1 tegoż dekretu jako jedna z postaci czynów przyczyniających się do zakłócenia obrotu towarowego.