K 203/50

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia E. Merz. Sędziowie: A. Dąb, A. Bachrach (sprawozdawca). Prokurator: J. Markowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana S. i innych, osk. z art. 290 i 293 k.k. po rozpoznaniu rewizyj oskarżonych, założonych od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 16 grudnia 1949 r., na mocy art. 395, 407 k.p.k. poprawił kwalifikację czynu przypisanego oskarżonemu Janowi S. z art. 290 § 2 na art. 286 § 2 k.k. oraz odnośnie oskarżonej Anny G. z art. 293 w związku z art. 290 § 2 k.k. na art. 293 w związku z art. 286 § 2 k.k., utrzymał w mocy wyrok w pozostałych częściach co do wszystkich oskarżonych.Rewizja oskarżonego S., oparta na przepisach art. 391 pkt 2 i 4 k.p.k. oraz art. 329 i 347 k.p.k. w związku z art. 54 k.k., zarzuca rażącą niewspółmierność kary wymierzonej w stosunku do przypisanego oskarżonemu czynu...Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny.Rozważywszy w pierwszym rzędzie kwestie kwalifikacji prawnej czynów głównego oskarżonego Jana S., Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że główny czyn przestępczy oskarżonego S. zawiera w sobie znamiona zbrodni z art. 286 § 2 k.k. nie zaś - jak to przyjął Sąd Apelacyjny - z art. 290 § 2 k.k.Do istoty czynu przewidzianego w art. 290 § 2 k.k. należy, aby czynność urzędowa uzależniona od otrzymania łapówki sprzeciwiała się (lub miała się sprzeciwiać) ustawie.Sąd Apelacyjny nie poczynił ustalenia, a dowody zebrane w sprawie nie uzasadniają tego, iż oskarżony S. wywierał wpływ na merytoryczne a sprzeczne z ustawą (w danym wypadku z dekretem z dn. 28 czerwca 1946 r. oraz odnoszącymi się do tego dekretu przepisami) rozstrzygnięcie podań osób, które wręczyły mu łapówkę. Toteż przestępstwo oskarżonego S. nie zawiera istotnego znamienia zbrodni z art. 290 § 2 k.k.Natomiast przewód sądowy dostarczył niewątpliwych dowodów tego, iż oskarżony traktował w sposób odrębny i nadawał bieg przyspieszony, co wchodziło w zakres jego urzędowania, tym sprawom, w których otrzymywał od osób zainteresowanych korzyści majątkowe.Jakkolwiek przyspieszanie załatwienia spraw przez kancelarię urzędu państwowego jest jako takie zjawiskiem pożytecznym i nie naruszającym interesu publicznego lub prywatnego, to jednak - rzecz jasna - iż uprzywilejowanie spraw, w których wszyscy petenci zainteresowani są w szybkim załatwieniu, w zależności od otrzymanej od niektórych z nich łapówki, wysoce kompromituje urząd i przynosi szkodę obywatelom oczekującym - bez naruszania prawa w postaci udzielenia łapówki - na załatwienie ich spraw.Skoro przeto w świetle wyjaśnień oskarżonego S. ustalony został fakt, że oskarżony S. spowodował w zamian za przyjętą od Jana M. kwotę 50.000 zł załatwienie w ciągu miesiąca takiej sprawy, na załatwienie jakiej brat oskarżonego M. działający w sposób legalny oczekiwał znacznie dłużej - to niewątpliwe jest, iż oskarżony S. dopuścił się przekroczenia swej władzy, polegającego na naruszeniu normalnej kolejności załatwiania wpływających do urzędu spraw, że nie był to w praktyce oskarżonego S. wypadek odosobniony, lecz proceder - o tym świadczą i inne ustalone w sprawie fakty szybkiego załatwiania spraw, w których otrzymywał on łapówki.Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, iż czyn przypisany oskarżonemu S. przekracza dyspozycję art. 290 § 1 k.k., który dla istoty przestępstwa wymaga jedynie przyjęcia korzyści majątkowej przez urzędnika w związku z urzędowaniem, a nie w zamian za przekroczenie władzy lub niedopełnienie obowiązku służbowego. Zbrodnia oskarżonego S. kwalifikuje się przeto z art. 286 § 2 k.k.