K 514/50
WyrokIzba Cywilna1950-08-22
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy złożenie zeznań przed władzą okupacyjną w charakterze świadka, które są zgodne z prawdą, może stanowić przestępstwo z art. 1 lub 2 dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przesłuchanie przez władze okupacyjne osoby uwięzionej odbywa się w charakterze podejrzanego, a nie świadka. Złożenie zeznań, nawet zgodnych z prawdą, na niekorzyść osób wymienionych w art. 1 i 2 dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r., złożone w charakterze świadka przed Gestapo w czasie okupacji, może stanowić przestępstwo w rozumieniu tego dekretu.Stan faktyczny
Oskarżony został skazany na podstawie dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r. za złożenie zeznań przed władzą okupacyjną. Rewizja zarzucała obrazę prawa przez uznanie, że złożenie zgodnych z prawdą zeznań stanowi przestępstwo. Sąd Najwyższy utrzymał wyrok w mocy, wskazując, że przesłuchanie odbyło się w charakterze podejrzanego, a zeznania mogły być przestępne.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes K. Bzowski. Sędziowie: J. Haber (sprawozdawca). A. Bachrach. Prokurator: J. Markowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława W., osk. z art. 1 pkt 2 dekr. z dn. 31 VIII 1944 r. (Dz. U. R. P. z 1946 r. Nr 69, poz. 377), po rozpoznaniu rewizji oskarżonego założonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 19 listopada 1949 r., na podstawie art. 395 k.p.k., utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Rewizja oskarżonego zarzuca, między innymi, zaskarżonemu wyrokowi obrazę: art. 2 dekretu z dn. 31 VIII 1944 r. (Dz. U. R. P. z 1946 r. Nr 69, poz. 377) przez bezzasadne uznanie, iż złożenie w charakterze świadka zgodnych z prawdą zeznań przed władzą okupacyjną stanowi przestępstwo z tego przepisu.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny.Indagowanie przez Niemców uwięzionego oskarżonego było przesłuchiwaniem go jako podejrzanego, a nie świadka. Wniosek sądu orzekającego co do tego jest logicznie bezbłędny i merytorycznie słuszny. W charakterze zaś podejrzanego nie miał oskarżony w żadnej mierze prawnego obowiązku wypowiedzenia się w żądanym odeń kierunku, niezależnie od tego, że i zeznanie na niekorzyść osób, wymienionych w art. 1 i 2 dekretu z dn. 31 VIII 1944 r. (Dz. U. R. P. z 1946 r. Nr 69, poz. 377), złożone nawet w charakterze świadka słuchanego przez Gestapo w czasie okupacji w sprawie o podłożu politycznym, może stanowić działanie przestępne w rozumieniu art. 1 bądź art. 2 wym. dekretu....
Powiązane orzeczenia
- K 1274/50 1950-11-25Czy złożenie zgodnego z prawdą zeznania lub doniesienia władzom okupacyjnym stanowiło przestępstwo w rozumieniu dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r. o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy oraz zdrajców…
- II K 308/51 1951-11-09Czy złożenie doniesienia do gestapo, którego treści nie można ustalić, stanowi przestępstwo z art. 2 dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r. (o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy i zdrajców Narodu Polski…
- II K 531/51 1951-08-22Czy kara 6 lat więzienia orzeczona za czyny polegające na współpracy z okupantem niemieckim jako konfident i donoszenie na żołnierzy radzieckich jest rażąco surowa, a czyn z art. 2 dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r. zost…
- K 374/50 1950-06-06Czy działanie polegające na wskazaniu władzom okupacyjnym dezerterów z armii wroga, w wyniku czego zostali oni rozstrzelani, stanowi zbrodnię działania na szkodę Państwa Polskiego w warunkach wojny z okupantem?
- K 576/50 1950-06-06Czy pełnienie funkcji cenzora listów, kontrolera przesyłek lub tłumacza w Gestapo stanowi udział w organizacji przestępczej w rozumieniu art. 4 dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r.?
Powołane przepisy
art. 1 pkt 2art. 395 KPKart. 2art. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.