K 576/50

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J Potępa. Sędziowie: T. Cyprian, Z. Kapitaniak, A. Dąb, E. Merz, J. Haber (sprawozdawca), A. Bachrach. Prokurator: J. Markowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Leona G., osk. z art. 4 dekretu z dn. 31 VIII 1944 r. (Dz. U. R. P. z 1946 r. Nr 69, poz. 377), po rozpoznaniu nadzwyczajnej rewizji Pierwszego Prokuratora Sądu Najwyższego od wyroku Sądu Najwyższego w Warszawie z dnia 10 listopada 1949 r., na mocy art. 395, 408, 415 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok Sądu Najwyższego oraz wyrok Sądu Okręgowego w Ełku z dnia 1 lutego 1949 r. w części uniewinniającej oskarżonego z oskarżenia o przestępstwo z art. 4 dekretu z dn. 31 VIII 1944 r. (Dz. U. R. P. z 1946 r. Nr 69, poz. 377) (branie udziału w organizacji przestępczej Gestapo) i sprawę w tym zakresie Sądowi Apelacyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania przekazał.Rewizja nadzwyczajna Pierwszego Prokuratora Sądu Najwyższego zarzuca zaskarżonemu wyrokowi obrazę: art. 4 § 1 i 3 lit. c) dekretu z dn. 31 VIII 1944 przez uniewinnienie oskarżonego z oskarżenia o wzięcie udziału w organizacji przestępczej Gestapo, mimo ustalenia, że oskarżony pełnił w Gestapo funkcję cenzora listów, kontrolera przesyłek i tłumacza...Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny.Zarzut pierwszy rewizji jest zasadny.Sąd pierwszej instancji, uniewinniając oskarżonego z oskarżenia o zbrodnię z art. 4 dekretu z dn. 31 VIII 1944 r., popełnioną w myśl aktu oskarżenia przez wzięcie udziału w organizacji przestępczej Gestapo w roli tłumacza, cenzora listów i kontrolera przesyłek, stanął na stanowisku, że funkcje te, sprawowane przez oskarżonego, nie uprawniają do wniosku, iż oskarżony brał tym samym udział w organizacji przestępczej Gestapo w rozumieniu art. 4 wymienionego dekretu, zwłaszcza że przewód sądowy nie ujawnił, by oskarżony wyrządził krzywdę Polakom, przeciwnie, zachowanie się jego i szereg wypadków pomocy okazywanej Polakom świadczy o jego patriotycznym nastawieniu i wskazuje na to, że oskarżony przy wykonywaniu swych funkcyj wcale nie szedł na rękę władzy niemieckiej.Kasację Prokuratora od wspomnianego wyroku Sąd Najwyższy w składzie zwykłym, wyrokiem z dnia 10 listopada 1949 r. oddalił, wyrażając pogląd prawny, "że praca oskarżonego, polegająca na cenzurowaniu listów, nie może być uważna za udział we wspomnianej organizacji przestępczej", w której oskarżony wbrew twierdzeniom kasacji żadnego minimalnego nawet imperium nie posiadał.Pogląd powyższy uznać należy za błędny i obrażający przepis art. 4 wymienionego dekretu.Pełnienie funkcji cenzora listów w Gestapo, listów wychodzących od więźniów do ich rodzin oraz nadchodzących dla więźniów od rodzin, stanowi branie udziału w organizacji przestępczej Gestapo w rozumieniu art. 4 wymienionego dekretu chociażby z tego powodu, że cenzor przez usuwanie z korespondencji wiadomości szkodzących śledztwu ułatwiał niemieckim władzom policyjnym prowadzenie śledztwa w sprawach politycznych, a tym samym prześladowanie osób, przeciwko którym śledztwo było skierowane.Powierzenie komuś funkcji cenzora listów w Gestapo było dowodem zaufania władz Gestapo do osoby cenzora i łączyło się z wykonaniem na tym odcinku istotnych dla władz Gestapo funkcyj. Spełnianie w tych warunkach funkcyj cenzora było objawem woli współdziałania z tą organizacją.Pełnienie funkcji tłumacza w Gestapo natomiast może wskazywać na branie udziału w tej organizacji przestępczej w rozumieniu art. 4 wspomnianego dekretu w zależności od ustaleń co do sposobu wykonywania tych funkcyj.Błędny pogląd prawny, wyrażony w zaskarżonym wyroku miał wpływ na treść wyroku, przeto spowodować musiał jego uchylenie.