RAD 61/65

WyrokIzba Cywilna1966-03-26

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokat wyznaczony z urzędu jako obrońca w pierwszej instancji, którego siedziba zawodowa znajduje się poza siedzibą sądu rewizyjnego, jest zwolniony z obowiązku stawiennictwa na rozprawie rewizyjnej, jeśli nie zawiadomił sądu rewizyjnego o braku zamiaru udziału w postępowaniu?
Ratio decidendi
Obowiązki obrońcy wyznaczonego z urzędu w pierwszej instancji nie kończą się z chwilą wniesienia rewizji, lecz trwają aż do zawiadomienia sądu rewizyjnego o braku zamiaru udziału w postępowaniu. Adwokat ma obowiązek zawiadomić sąd rewizyjny o tym, że nie weźmie udziału w postępowaniu rewizyjnym, w takim czasie, który umożliwi sądowi wyznaczenie innego obrońcy. Brak takiego zawiadomienia, mimo otrzymania informacji o terminie rozprawy, stanowi naruszenie obowiązków zawodowych.
Stan faktyczny
Wojewódzka Komisja Dyscyplinarna uniewinniła adwokata A.B. od zarzutu niestawiennictwa na rozprawę rewizyjną jako obrońcy z urzędu nieletnich oskarżonych. Komisja uznała, że obwiniony działał pod wpływem błędnego przekonania co do ustanowienia obrońcy z wyboru i spodziewał się wyznaczenia miejscowego adwokata. Sąd Najwyższy uchylił to orzeczenie, uznając rewizję nadzwyczajną za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę Wojewódzkiej Komisji Dyscyplinarnej do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Uzasadnienie faktyczneWojewódzka Komisja Dyscyplinarna Izby Adwokackiej w X orzeczeniem z dnia 21 czerwca 1965 r. w sprawie KD 13/65 uniewinniła adwokata A.B. od zarzutu, że jako obrońca z urzędu nieletnich oskarżonych C. i D. nie stawił się na rozprawę rewizyjną w dniu 25 listopada 1963 r. przed Sądem Wojewódzkim w X w sprawie V KR 2066/63, przez co naruszył obowiązki zawodowe adwokata.Przy referowaniu tego orzeczenia Wojewódzka Komisja Dyscyplinarna miała na względzie, że obwiniony działał pod wpływem błędnego przekonania, iż matka nieletniego D. ustanowi na tę rozprawę obrońcę z wyboru, jak o tym wspomniała w rozmowie z adwokatem A.B., i że na tej podstawie obwiniony mógł się spodziewać, iż zgodnie z przyjętą praktyką Sąd Wojewódzki wyznaczy na rozprawę rewizyjną - jako obrońcę z urzędu - miejscowego adwokata. W konkluzji Komisja Dyscyplinarna uznała, że wobec wyjątkowo dobrej opinii obwinionego zarówno w pracy zawodowej jak i pracy społecznej "niedociągnięcie" jakie można przypisać adwokatowi A.B., nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego.Uzasadnienie prawneUchylając powyższe orzeczenie na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja jest zasadna. Skoro bowiem obwiniony został wyznaczony obrońcą z urzędu dwóch nieletnich oskarżonych w sprawie, to był on obowiązany pełnić czynności obrończe aż do czasu zawiadomienia sądu rewizyjnego, że w postępowaniu rewizyjnym udziału nie weźmie. Podstawą do takiego zawiadomienia mogło być bądź ustanowienie obrońcy z wyboru, bądź też wskazanie przez obwinionego na trudności wynikające dlań z faktu posiadania siedziby zawodowej poza siedzibą sądu rewizyjnego.Obowiązki obrońcy wyznaczonego z urzędu w sprawie I instancji, położonym poza siedzibą sądu rewizyjnego, nie kończą się z chwilą wniesienia rewizji, lecz dopiero z chwilą zawiadomienia sądu rewizyjnego, że obrońca z urzędu przed tym sądem nie wystąpi, wobec czego zachodzi konieczność wyznaczenia do obrony miejscowego adwokata. Sąd rewizyjny nie wie o tym, czy obrońca z urzędu nie otrzymał honorarium i czy w związku z tym nie zamierza kontynuować obrony w II instancji także poza miejscem swego zamieszkania. Dlatego też obrońca z urzędu wyznaczony w pierwszej instancji musi być zawiadomiony o terminie rozprawy rewizyjnej. Jeżeli obrońca z urzędu nie zamierza wziąć udziału w postępowaniu rewizyjnym, to z kolei sam ma obowiązek zawiadomić o tym sąd rewizyjny, i to w takim czasie, który by umożliwił sądowi rewizyjnemu wyznaczenie jeszcze przed rozprawą innego obrońcy. Obowiązek ten wynika z § 12 Zbioru zasad etyki adwokackiej i godności zawodu i może być wykonany przez zamieszczenie stosowanej wzmianki w skardze rewizyjnej w sądzie I instancji. W sprawie niniejszej obwiniony adwokat A.B. nie zawiadomił jednak sądu rewizyjnego o tym, że na rozprawę rewizyjną się nie stawi, mimo iż został o terminie tej rozprawy, jako obrońca z urzędu zawiadomiony, wskutek czego doszło do odroczenia rozprawy.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

§ 12

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.