Rw 638/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: płk A. Porzecki.Sędziowie: płk Z. Furtak (sprawozdawca), ppłk S. Mendyka.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: B. Baranowicz.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał na posiedzeniu niejawnym, na skutek skargi rewizyjnej prokuratora, sprawę Józefa G., skazanego wyrokiem Sądu Okręgu Wojskowego w N z dnia 17 kwietnia 1969 r. na podstawie art. 188 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. Nr 44, poz. 220) na karę 1 roku i 6 miesięcy więzienia za to, że będąc zobowiązany na podstawie karty powołania wystawionej przez Powiatowy Sztab Wojskowy w N1 do odbycia zasadniczej służby wojskowej, nie stawił się w dniu 18 lutego 1969 r. w swej jednostce wojskowej w celu odbycia tej służby, natomiast w zamiarze trwałego uchylenia się od niej przebywał w miejscu swego zamieszkania do dnia 12 marca 1969 r.Prokurator w skardze rewizyjnej, złożonej na niekorzyść Józefa G., domaga się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzuca zaskarżonemu wyrokowi wymierzenie skazanemu niewspółmiernie niskiej kary w stosunku do stopnia jego winy i społecznego niebezpieczeństwa popełnionego przez niego czynu.Sąd Najwyższy postanowił pozostawić bez uwzględnienia skargę rewizyjną prokuratora i utrzymać w mocy wyrok Sądu Okręgowego Wojskowego w N. z dnia 17 kwietnia 1969 r. w sprawie Józefa G.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:W toku postępowania przygotowawczego skazany Józef G. został poddany badaniu przez biegłych lekarzy psychiatrów, którzy stwierdzili u niego psychopatię histeryczną, znacznie upośledzającą zdolności adaptacyjne. Według opinii biegłych skazany miał zachowaną zdolność rozpoznania znaczenia zarzuconego mu czynu, natomiast zdolność kierowania swym postępowaniem była u niego nieznacznie ograniczona. Orzeczeniem Garnizonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej przy 4 Wojskowym Szpitalu Okręgowym w N. z dnia 27 marca 1969 r. skazany został uznany za zdolnego do służby w formacjach samoobrony. Wspomniane wyżej orzeczenie GWKL oznacza, że skazany jest niezdolny do służby wojskowej i jest przeznaczony do służby w formacjach samoobrony. Służba w formacjach samoobrony nie jest jedną z form odbywania służby wojskowej, jak to wynika z przepisów art. 45 oraz art. 121 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. Nr 44, poz. 220).Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla wymiaru kary i słusznie została uznana przez Sąd I instancji za okoliczność łagodzącą. Gdyby stwierdzona u skazanego wada zdrowia psychicznego została ujawniona podczas badania przeprowadzonego przez komisję poborową, to wówczas byłby on zwolniony od obowiązku służby wojskowej i zostałby przeznaczony do służby w formacjach samoobrony.Sprawca uporczywego niezgłaszania się do służby w formacjach samoobrony podlega karze więzienia do lat 2 lub grzywny do 10.000 złotych (art. 190 powołanej wyżej ustawy). Wprawdzie Józef G. podlega odpowiedzialności karnej na mocy art. 188 ust. 3 cytowanej wyżej ustawy, albowiem w chwili powołania go do służby wojskowej był on na podstawie orzeczenia komisji poborowej z dnia 15 lipca 1968 r. uważany za zdolnego do służby wojskowej, stwierdzona zaś u niego wada zdrowia psychicznego została ujawniona dopiero w toku prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego, jednakże wysokość kary za wspomniane przestępstwo nie powinna przekraczać sankcji przewidzianej w art. 190 cytowanej wyżej ustawy. Skoro wymierzona skazanemu kara mieści się w granicach sankcji określonej w tym ostatnim przepisie i grawituje raczej ku górnej granicy ustawowego zagrożenia, to instancja rewizyjna nie uważa jej za niewspółmiernie łagodną i w związku z tym nie znajduje podstaw do uwzględnienia wniosku rewizji prokuratora.