V CSK 20/20
WyrokIzba Cywilna2020-07-09
Skład orzekający: Anna Owczarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna oparta na przesłance oczywistej zasadności, wynikającej z naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia prawa, zauważalnej prima facie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które miałoby charakter oczywisty i byłoby widoczne prima facie. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej oparte na art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania, że naruszenie prawa jest oczywiste i przesądza o wadliwości orzeczenia, a nie tylko samego zarzutu naruszenia przepisu.Stan faktyczny
Powód O.P. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Powództwo dotyczyło ochrony dóbr osobistych, w tym zapłaty zadośćuczynienia i złożenia przeprosin, w związku z uszkodzeniem ciała w zakładzie karnym. Skarga kasacyjna została oparta na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym dotyczących obowiązków pozwanego w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa osadzonemu oraz przerzucenia ciężaru dowodu na powoda. Sąd Najwyższy ocenił skargę pod kątem przesłanki oczywistej zasadności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, oddalił wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego i przyznał koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowi.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 20/20 POSTANOWIENIE Dnia 9 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Owczarek w sprawie z powództwa O.P. przeciwko Skarbowi Państwa-Dyrektorowi Zakładu Karnego w R. o ochronę dóbr osobistych , na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 lipca 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]. z dnia 9 lipca 2019 r., sygn. akt V ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) przyznaje radcy prawnemu J.M., prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego w K., od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […]. kwotę 120,- (sto dwadzieścia) zł, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowi O.P. w postępowaniu kasacyjnym, 3) oddala wniosek pozwanego o zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Powód O.P. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]. z dnia 9 lipca 2019 r., oddalającego jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w G.,
2 którym oddalono powództwo przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Zakładu Karnego w R. o zapłatę zadośćuczynienia oraz o złożenie przeproszenia określonej treści. Sąd Najwyższy, oceniając - na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. - skargę kasacyjną z punktu widzenia podstaw przyjęcia jej do rozpoznania, zważył: W niniejszej skardze oparto się na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., podnosząc, że oczywista zasadność skargi wynika z naruszeń art. 24 k.c., art. 224 § 1 w zw. z art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c. oraz art. 227 w zw. z art. 232 i art. 233 § 1 k.p.c. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów apelacyjnych przez Sąd drugiej instancji, w tym kwestii obowiązków pozwanego w zakresie konieczności zapewnienia osadzonemu bezpieczeństwa oraz przerzucenie na powoda ciężaru udowodnienia bezprawności działania pozwanego. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania oparte na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widocznej prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2016 r., IV CSK 729/14 oraz z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15 - nie publ.). Musi być zatem oczywiste, że ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna bez głębszej analizy przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Przy tym przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15, nie publ.).
3 Skarżący powinien nie tylko przywołać konkretne przepisy prawa, którym - jego zdaniem - Sąd drugiej instancji uchybił, ale także przytoczyć odpowiednią jurydyczną argumentację odnoszącą się do oczywistości ich naruszenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2013 r., I UK 214/13, nie publ.). Powód nie uczynił zadość wymaganiom stawianym prawidłowemu uzasadnieniu powołanej przez siebie przyczyny przyjęcia skargi do rozpoznania. Stan faktyczny został ustalony szczegółowo, w oparciu o różnorakie środki dowodowe. Sądy powszechne rozpoznające sprawę ustaliły, że uszkodzenie ciała powoda zostało spowodowane działaniem osoby trzeciej, zaś pozwany nie zaniechał żadnego ze swych obowiązków, co mogłoby ewentualnie prowadzić lub przyczynić się do uszkodzeń ciała powoda wywołanych przez osobę trzecią. Na marginesie należy dodać, że zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. ustalenia stanu faktycznego sprawy nie mogą stać się przedmiotem zarzutu skargi kasacyjnej. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowi orzekł zaś na podstawie § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 14 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 542/22 2022-05-11Czy skarga kasacyjna oparta na zarzucie oczywistej zasadności narusza przepisy prawa materialnego lub procesowego w sposób kwalifikowany, widoczny prima facie, uzasadniający jej przyjęcie do rozpoznania przez Sąd Najwyżs…
- III CSK 144/19 2020-01-14Czy skarga kasacyjna, której uzasadnienie opiera się na przesłance oczywistej zasadności, spełnia wymogi formalne, jeśli skarżący nie przedstawił wywodu prawnego wykazującego kwalifikowaną postać naruszenia przepisów pra…
- I CSK 826/24 2025-01-27Czy skarga kasacyjna, w której skarżący powołuje się na oczywistą zasadność, może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli naruszenie prawa nie jest oczywiste prima facie i wymaga szczegółowej analizy?
- I CSK 449/20 2021-04-16Czy skarga kasacyjna, której uzasadnienie opiera się na przesłance oczywistej zasadności, spełnia wymogi formalne, gdy skarżący nie przedstawił wywodu prawnego wskazującego na kwalifikowaną postać naruszenia przepisów pr…
- I CSK 1550/22 2022-05-24Czy skarga kasacyjna może być oparta na odmiennej ocenie okoliczności faktycznych sprawy, zamiast na oczywistym naruszeniu prawa materialnego lub procesowego?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 24 KCart. 224 § 1art. 378 § 1art. 382 KPCart. 227art. 232art. 233 § 1 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy