V K 103/64

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Kapitaniak.Sędziowie: K. Grzebuła, Z. Nyczaj (sprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: M. Tuszyńska.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stefana R., oskarżonego z art. 8 § 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r., po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora Generalnego PRL rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego w Radziejowie z dnia 26 października 1962 r., na podstawie art. 394-396, 400, 397 k.p.k.ustalił obrazę art. 8 § 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. (Dz. U. Nr 39, poz. 171) przez wyrażenie w sentencji zaskarżonego wyroku błędnego poglądu prawnego, że sprawca przestępstwa określonego w tym przepisie może działać bez zamiaru osiągnięcia korzyści majątkowej (...).Stefan R. został oskarżony o to, że w dniu 22 sierpnia 1962 r. w O. jako właściciel restauracji, w zamiarze osiągnięcia dla siebie korzyści majątkowych kosztem konsumentów, dokonywał sprzedaży wódki czystej luksusowej w cenie 87 zł zamiast 75 zł za 1/2 litra, a nadto sprzedawał oranżadę w cenie 1 zł 80 gr. zamiast 1 zł 75 gr. za butelkę o pojemności 0,33 litra, to jest o popełnienie czynu przewidzianego w art. 8 § 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. (Dz. U. Nr 39, poz. 171).Sąd Powiatowy w Radziejowie, po rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 26 października 1962 r. uznał oskarżonego Stefana R. za winnego zarzucanego mu czynu z tym ustaleniem, że działał on bez zamiaru osiągnięcia dla siebie korzyści majątkowych, i na mocy art. 8 § 2 powołanej wyżej ustawy skazał go na 6 miesięcy więzienia z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres 4 łat.Wyrok ten uprawomocnił się wobec niezaskarżenia go przez żadną ze stron.Od powyższego prawomocnego wyroku wniósł rewizję nadzwyczajną Prokurator Generalny PRL.Rewizja nadzwyczajna zarzuca obrazę art. 8 § 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. (Dz. U. Nr 39, poz. 171) przez wyrażenie błędnego poglądu, że sprawca przestępstwa określonego w tym przepisie może działać bez zamiaru osiągnięcia, korzyści majątkowej.W konkluzji rewizja wnosi o ustalenie powyższego uchybienia.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Zajęte w sentencji wyroku Sądu Powiatowego w Radziejowie stanowisko, że przestępstwa przewidzianego w art. 8 ustawy o zwalczaniu spekulacji można dopuścić się bez zamiaru osiągnięcia korzyści majątkowej, jest błędne.Przestępstwo z art. 8 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. polega na oszukiwaniu przez sprzedawcę nabywców bądź co do ilości, wagi lub miary sprzedawanych towarów (§ 1 art. 8), bądź co do ich gatunku lub ceny (§ 2 art. 8), przy czym występku tego można dopuścić się tylko umyślnie (art. 13 k.k.).Do istoty oszustwa należy, jako jego czynnik podmiotowy, zamiar sprawcy osiągnięcia dla siebie lub innej osoby bezprawnej korzyści majątkowej.Skoro zatem Sąd uznał, że oskarżony dopuścił się przestępstwa z art. 8 § 2 ustawy o zwalczaniu spekulacji przez pobieranie w swojej restauracji od konsumentów wyższych cen za wódkę i oranżadę, to nie mógł jednocześnie - bez znalezienia się w sprzeczności z tym ustaleniem - stwierdzić, że czynu tego oskarżony dopuścił się bez zamiaru uzyskania korzyści majątkowej.Ponieważ od chwili uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku upłynęło już przeszło 6 miesięcy, przeto Sąd Najwyższy ustalił jedynie określoną na wstępie obrazę prawa materialnego (art. 397 k.p.k.).Dlatego też orzeczono jak w sentencji wyroku.