I K 208/51

SentencjaSąd Najwyższy w składzie: przy udziale Prokuratura Gen. Prok. R. P. na rozprawie rewizyjnej dnia 17 października 1951 r. w sprawie Lucjana F., osk. z art. 215 § 1 k. k., po rozpoznaniu rewizji oskarżonego, od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. Ł. Nr III. K. 334/50 z dnia 15 stycznia 1951 r., na podstawie art. 375, 459 k.p.k. i art. 4 d. o. o. s. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; zwalnia oskarżonego od kosztów postępowania rewizyjnego i opłaty sądowej w Sądzie Najwyższym.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem oskarżany uznany został na winnego tego, że:W dniu 30 stycznia 1950 r. na szlaku kolejowym W.-Z. oraz na stacji kolejowej Z., jako maszynista Polskich Kolei Państwowych, prowadząc parowóz Ty 3-639, idący w składzie pociągu towarowego nr 573 a ze stacji W. w kierunku Ł., spowodował katastrofę kolejową przez zaniechanie dopełnienia należących do niego obowiązków:a) wypróbowania działania hamulca zespolonego na trasie W. - Z. przed zbliżeniem się do tarczy ostrzegawczej stacji Z. orazb) użycia wszystkich pozostających mu do dyspozycji środków, a mianowicie: przestawienia nawrotnicy na kierunek wsteczny zastosowania "kontrapary", uruchomienia powietrznego hamulca parowozowego i piasecznicy dla zatrzymana pociąg nr 573 a na stacji Z. zgodnie z planowym rozkładem jazdy i sygnałem "stój" na semaforze wyjazdowym, w wyniku czego prowadzony przez niego pociąg wpadł na ugór, a następnie parowóz wraz z trzema wagonami spadł z nasypu na szosę, dalsze zaś 6 wagonów uległo wykolejeniu i uszkodzeniu, powodując straty PKP około 5.000.000 zł oraz śmierć jednego członka obsługi wykolejonego pociągu, i za czyn ten oskarżony skazany został na podstawie art. 215 § 1 k.k. na 3 (trzy) lata więzienia z. zaliczeniem na poczet tej kary okresu tymczasowego aresztowania od dnia 4 lutego 1950 r.Rewizja oskarżonego, wniesiona od powyższego wyroku, zawiera wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego...Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:1. Zarzut obrazy prawa materialnego, w szczególności obrazy art. 215 § 1 k. k. nie jest zasadny.Sąd Wojewódzki ustalił, że oskarżony dopuścił się przypisanego mu czynu przestępnego z art. 215 § 1 k. k.Twierdzenie rewizji, iż do bytu prawnego przestępstwa przewidzianego w art. 215 § 1 k. k. niezbędne jest ustalenie, że sprawca działał "dla", czyli - innymi słowy - "w celu" sprowadzenia niebezpieczeństwa, nie znajduje żadnego oparcia w ustawie, w szczególności - w dyspozycji wspomnianego przestępstwa.Przestępstwo z art. 215 k. k. nie należy do kategorii przestępstw, które dla swego bytu wymagają działania celowego w znaczeniu szczególnym tzw. dolus directus coloratus.2. Nie jest zasadny i zarzut drugi:Według art. 6. k. p. k. sąd karny nie jest związany orzeczeniem innego sądu lub urzędu. Ewentualna współwina drugich osób w sprowadzeniu niebezpieczeństwa powszechnego nie usuwa w żadnym razie odpowiedzialności karnej oskarżonego w ramach stanu faktycznego, dotyczącego własnego jego działania (art. 16 k. k.). Ubocznie zauważyć trzeba, że biegli (k. 44 uzasad., 177 akt. śl.) wykluczyli, aby zachowanie się dalszych pracowników kolejowych - poza oskarżonym - wpłynęło bezpośrednio na wywołanie niebezpieczeństwa katastrofy.Twierdzenie, że podstawa uznania winy oskarżonego była wyłącznie opinia biegłych, jest w sprzeczności z treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym wskazano szereg dalszych dowodów, dokładnie je omawiając. Przy ocenie wypowiedzi biegłych (k. 44-45, 175-178) Sąd Wojewódzki nie oderwał ich przy tym od owych dalszych dowodów, w szczególności - od zeznań świadka Kazimierza B. (k. 43 - 44). Co do samej opinii biegłych - nie mogła ona być uznana za niestanowczą i dowolną zwłaszcza gdy chodzi o najistotniejsze zaniechanie oskarżonego - niesprawdzenie hamulców zespołowych przed wjazdem na stację.O przedwczesnym odejściu pociągu ze stacji W. uzasadnienie zaskarżonego wyroku wspomina całkiem wyraźnie (str. 3 uzas.). Poza tym - tego rodzaju pośrednie i odległe przyczyny, bez których katastrofa nie byłaby nastąpiła, nie mogły podważyć ustalenia o winie oskarżonego, skoro w świetle współczesnych pojęć prawa karnego o związku przyczynowym są zgoła nieistotne.Wobec stwierdzenia przez biegłych, że oskarżony na trasie obowiązany był sprawdzić działanie hamulców zespołowych, kwestia zbadania stanu tych hamulców na stacji, przed odjazdem, przez rewidenta wagonów, nie ma znaczenia dla oceny winy oskarżonego. Zeznania świadka Jana G. na rozprawie (k. 44) Sąd Wojewódzki rozważył w zestawieniu z odmiennymi jego zeznaniami w śledztwie (k. 112). Z zeznań świadków Zygmunta L. (k. 42) i Mieczysława S. (k. 43) nie widać, aby stwierdzili oni, że oskarżony dokonał właściwego przestawienia nawrotnicy i, że zastosował on przeciwparę. Zeznania tych świadków ponadto nie mogły sprzeczać faktom, stwierdzonym obiektywnie drogą oględzin parowozu po wypadku i przedstawionym na tej podstawie przez biegłych.Z tych zasad Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżany wyrok.