I K 64/51
WyrokIzba Karna1952-04-02
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy maszynista pociągu, który w wyniku zajęcia się odmulaniem kotła i braku obserwacji szlaku, sprowadził niebezpieczeństwo katastrofy kolejowej, ponosi odpowiedzialność karną z art. 215 § 1 k.k., nawet jeśli nie przewidywał ani nie mógł przewidzieć niebezpieczeństwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając winę oskarżonego maszynisty. Stwierdzono, że dla bytu przestępstwa z art. 215 k.k., polegającego na sprowadzeniu niebezpieczeństwa katastrofy, nie jest konieczne ustalenie, że sprawca godził się co najmniej również z powstaniem katastrofy. Wina oskarżonego, który znał przepisy i zdawał sobie sprawę z niebezpieczeństwa wynikającego z braku obserwacji szlaku, nie budziła wątpliwości.Stan faktyczny
Oskarżony Władysław K., maszynista pociągu jadącego z prędkością co najmniej 60 km/h, nie obserwował szlaku, ponieważ był zajęty odmulaniem kotła. Jego pomocnik był w tym czasie zajęty zakładaniem szkła do wodowskazu. W tych warunkach pociąg był prowadzony bez obserwacji na parowozie, co stanowiło pogwałcenie przepisów kolejowych i sprowadziło niebezpieczeństwo katastrofy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonych Władysława K. i Lucjana D.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Dobromęski; Sędziowie: K. Czajkowski, J. Haber (sprawozdawca); Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława K. i in., oskarżonych z art. 215 § 1 k.k., po rozpoznaniu rewizji oskarżonego Władysława K. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 14 grudnia 1950 r., na podstawie art. 375, 383, 388 § 1 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonych Władysława K. i Lucjana D. (...)Uzasadnienie faktyczneRewizja oskarżonego Władysława K. zarzuca zaskarżonemu wyrokowi, między innymi, obrazę art. 215 § 1 k.k. przez zakwalifikowanie działania oskarżonego ustalonego w wyroku jako przestępstwa z powyższego przepisu prawnego, skoro oskarżony w danej sytuacji postąpił zgodnie z zasadniczymi przepisami o ruchu i możliwości niebezpieczeństwa nie przewidywał ani też nie mógł przewidzieć.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Zarzut obrazy prawa materialnego wywiedziony być może jedynie ściśle w oparciu o ustalenia faktyczne zawarte w zaskarżonym wyroku.Skoro Sąd Wojewódzki ustalił, że oskarżony jako maszynista pociągu, jadącego z szybkością przynajmniej 60 km na godzinę, nie obserwował szlaku będąc zajęty odmulaniem kotła, chociaż wiedział, że jego pomocnik jest zajęty zakładaniem szkła do wodowskazu zgodnie z otrzymanym od niego poleceniem, że w tych warunkach pociąg, będący w biegu i jadący z szybkością co najmniej 60 km, prowadzony był bez żadnej obserwacji na parowozie (z wyraźnym pogwałceniem przepisów kolejowych), to wina oskarżonego, który - jak Sąd ustala - znał dobrze odpowiednie przepisy i zdawał sobie sprawę z niebezpieczeństwa powstałego wskutek takiej sytuacji, nie budzi żadnej wątpliwości. Nadmienić wypada, że dla bytu prawnego przestępstwa z art. 215 k.k., polegającego na sprowadzeniu samego niebezpieczeństwa katastrofy, nie jest konieczne ustalenie, że sprawca godził się co najmniej również z powstaniem katastrofy. W razie sprowadzenia niebezpieczeństwa katastrofy i powstania następnie katastrofy, zawinione skutki samej katastrofy w postaci pozbawienia życia człowieka czy uszkodzenia ciała lub rzeczy, znamionujące czyn przestępny podpadający pod odrębny przepis prawny (art. 230, 235 itd. k.k.), ocenić należy pod względem prawnym w płaszczyźnie przepisu art. 36 k.k. w związku z art. 215 k.k.
Powiązane orzeczenia
- I K 208/51 1951-10-17Czy dla bytu przestępstwa z art. 215 § 1 k.k. niezbędne jest ustalenie, że sprawca działał w celu sprowadzenia niebezpieczeństwa?
- II K 65/53 1953-03-14Czy kara wymierzona maszyniście za spowodowanie katastrofy kolejowej, w wyniku której doszło do wykolejenia, uszkodzenia mienia i śmierci człowieka, odpowiada stopniowi jego winy i szkodliwości społecznej czynu, jeśli są…
- I KR 44/68 1968-05-15Czy zachowanie maszynisty i pomocnika maszynisty, którzy zasnęli podczas prowadzenia pociągu, a w konsekwencji spowodowali katastrofę kolejową, można zakwalifikować jako przestępstwo z art. 215 § 1 k.k. (umyślne sprowadz…
- I KR 64/76 1976-05-19Czy w przypadku katastrofy kolejowej, gdy ustalono, że maszynista wyjechał na sygnał ręczny od dyżurnego ruchu, należy rozszerzyć postępowanie na dyżurnego ruchu w celu ustalenia jego odpowiedzialności?
- II KR 22/66 1966-05-04Czy dyżurny ruchu, który w wyniku niedbalstwa, polegającego na błędnym założeniu prawidłowości ustawienia zwrotnic, doprowadził do katastrofy kolejowej, popełnia przestępstwo umyślne z art. 286 § 1 k.k., czy też jego czy…
Powołane przepisy
art. 215 § 1 KKart. 375art. 215 KKart. 230art. 36 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.