I K 535/51

SentencjaSąd Najwyższy przy udziale Prokuratora Generalnej Prokuratury na rozprawie rewizyjnej dnia 3 grudnia 1951 r. w sprawie J. P. i L. B. osk. z art. 286 § 2 k.k. po rozpoznaniu rewizji oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi nr IV. K. 15/51 z dnia 22 lutego 1951 r. na podstawie art. 375, 383 pkt 3, 388, 442, 459 k.p.k oraz art. 4 dekr. o o. s. k.;1) uchyla zaskarżony wyrok co do oskarżonej J. P. i z zarzutu oskarżenia ją uniewinnia, kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa;2) uchyla zaskarżony wyrok co do oskarżonego L. B. w części dotyczącej orzeczenia kary łącznej oraz skazania go za przestępstwo opisane w pkt. 5 aktu oskarżenia i z tego zarzutu oskarżenia go uniewinnia, kosztami postępowania w części uniewinniającej obciąża Skarb Państwa; w pozostałej części wyrok co do niego utrzymuje w mocy, uznając orzeczoną karo za odbytą; od kosztów postępowania rewizyjnego i opłat sądowych w Sądzie Najwyższym oskarżonego zwalnia.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Łodzi uznał 1) oskarżonego L. B. za winnego tego, że w okresie od 1.I.1947 do 30.VI.1948 r. w W., jako księgowy-bilansista Spółdzielni Spożywców "X", nie dopełniając obowiązku rzetelnego prowadzania księgowości tejże Spółdzielni, dopuścił wespół z M. S., prezesem Zarządu i kierownikiem tejże Spółdzielni, do powstania manca w sklepach nr 1, 2 i 8 i domu towarowym wymienionej Spółdzielni na łączną kwotę 458,658 zł wartości przedwymiennej, wskutek braku należytej organizacji w przyjmowaniu i zbycie towarów w tych punktach sprzedażnych i dezorganizacji księgowości Spółdzielni "X" nadto tego, że w okresie czasu od 1 stycznia 1947 r. do 30 czerwca 1948 r. w W., jako księgowy-bilansista spółdzielni spożywców "X" przywłaszczył sobie kwotę 25.021 zł, wartości przedwymiennej pobraną przez siebie z kasy tajże Spółdzielni w formie zaliczek, fikcyjnie księgując je na koncie woźnicy S. Z. i skazał go za te czyny...Wyrok ten zaskarżyli rewizją oskarżeni...Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Co do rewizji osk. L. B. Sąd Wojewódzki zgodnie z danymi przewodu sądowego i w sposób prawidłowy ustalił, że w okresie od 1.I.1947 r. do 30.VI.1948 r. w W. jako księgowy Spółdzielni Spożywców "X", nie dopełniając obowiązku należytego prowadzenia księgowości tej spółdzielni, doprowadził wraz z innym sprawcą do powstania manca w sklepach nr 1, 2, i 8 w domu towarowym spółdzielni na łączną kwotą 458.658 zł (w dawnej walucie).Sąd zasadnie oparł się na opinii biegłego L., który wypowiedział się, że aczkolwiek oskarżony miał dużo pracy, był on w możności ją wykonać. Tymczasem oskarżony dopuścił odnośnie zapisów w księdze wielosklepowej do bardzo dużych zaległości. Oskarżony nie prowadził w należyty sposób księgowości spółdzielni i w istocie prowadził jedynie zapiski. Celem wyrażenia swej opinii biegły L. zmuszony był, pracując w ciągu czterech miesięcy, założyć księgi, by odpowiadały one księgom handlowym.Jak zeznał zaś św. B. (który zajmował stanowisko księgowego spółdzielni w r. 1948, oskarżony prowadził buchalterię chaotycznie, nie na bieżąco. Były duże zaległości. Brak było rachunków, niektóre zaś kwoty były dwukrotnie wypłacane.Słusznie zatem, opierając się na powyższych danych, przyjął Sąd Wojewódzki, iż wskutek niedopełnienia przez oskarżonego swych obowiązków doprowadził on do powstania manca w spółdzielni na sumę 458.658 złotych.Nie jest natomiast uzasadnione stanowisko rewizji, że oskarżony w warunkach, w jakich pracował w spółdzielni, nie miał możności osiągnięcia wyższego poziomu prac w zakresie księgowości. Jak bowiem wyjaśnił kierownik owej spółdzielni N. S. (k. 99 i 99a), w buchalterii pracowały w 1947 r. dwie osoby, pod koniec zaś tego roku pracowały tam trzy osoby (wliczając do tej listy kasjerkę H.). Oskarżony zaś poza pracą w spółdzielni przyjął dodatkową pracę księgowego w P. P. B. oraz w tartaku. Podczas lustracji dokonanej w 1948 roku stwierdzono, że ilość pracowników w buchalterii była wystarczająca. Jedynie bowiem w okresie jednego miesiąca oskarżony pozostał bez pomocy w prowadzeniu buchalterii.Według opinii biegłego L. (k. 103a) oskarżony, który dobrze się orientował w buchalterii, pracując wraz z kasjerką H., niósł wywiązać się z nałożonych na niego obowiązków.Toteż zasadnie uznał Sąd I instancji winnym oskarżonego B. czyny tego, który wyczerpuje w zupełności znamiona przestępstwa art. 286 § 1 k.k.