I K 59/51

WyrokIzba Karna1951-08-07

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak należytego prowadzenia kartoteki magazynowej, mimo wielokrotnych monitów i zobowiązań, może być podstawą do przypisania oskarżonemu złej woli i utrzymania w mocy wyroku skazującego za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k., nawet jeśli w Spółdzielni panował chaos księgowy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając, że oskarżony, mimo wielokrotnych monitów i zobowiązań, nie podjął kroków do należytego prowadzenia kartoteki magazynowej. Nawet jeśli w Spółdzielni panował chaos księgowy, nie miało to wpływu na możliwość należytego prowadzenia magazynu. Postępowanie oskarżonego, który wielokrotnie przychodził do pracy w stanie podchmielonym i dopuścił się nadużyć, uzasadnia wniosek o jego złej woli.
Stan faktyczny
Oskarżony Ludwik S., jako magazynier Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska", został uznany za winnego przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. za nieprawidłowe prowadzenie kartoteki ilościowej w magazynie. Doprowadziło to do chaosu w gospodarce magazynowej i niedoboru zboża o znacznej wartości. Oskarżony w rewizji zarzucał obrazę prawa procesowego i niewspółmierną karę, twierdząc, że przejął magazyn w trudnym okresie i miał zgodę na zabieranie kartoteki do domu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, zwalniając oskarżonego od kosztów postępowania rewizyjnego i opłat sądowych w Sądzie Najwyższym.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy przy udziale Prokuratora Gen. Prok. R. P. na rozprawie rewizyjnej dnia 7 sierpnia 1951 r. w sprawie Ludwika S., oskarżonego z art. 286 § 1 k. k. po rozpoznaniu rewizji oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w P. Nr III. 194/50 z dnia 22 listopada 1950 r. na podstawie art. 375, 459 k. p. k. i art. 4 dekretu o o. s. k. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, zwalnia oskarżonego od kosztów postępowania rewizyjnego i opłat sądowych w Sądzie Najwyższym.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 22 listopada 1950 roku Sąd Apelacyjny w P. uznał skarżonego Ludwika S. za winnego przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., popełnionego przez to, że w okresie od 1 października do 31 grudnia 1949 r. w C., powiatu P., jako magazynier miejscowej Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" nie dopełniając swego obowiązku, działał na szkodę powyższej Spółdzielni w ten sposób, że prowadził kartotekę ilościową w magazynie nieprawidłowo, a mianowicie dopuścił się zaległości w prowadzeniu kartoteki i nie prowadził ścisłej kontroli rozchodu zboża z poszczególnych magazynów, w wyniku czego przyczynił się do spowodowania chaosu w gospodarce magazynowej i niedoboru w zbożu w ilości 29.065 kg. wartości około 628.540 zł, Sąd skazał oskarżonego za to na karę jednego roku więzienia zaliczając na poczet kary okres tymczasowego aresztowania od dnia 17 sierpnia 1950 r.Od wyroku tego w przypisanym terminie (k. 195, 211 i 212) rewizję założył oskarżony, w której wnosząc o zmianę wyroku w części dotyczącej kary przez jej złagodzenie i warunkowe zawieszenie jej wykonania, zarzuca: obrazę art. 320 k. p. k., której dopuścił się Sąd pomijając okoliczność, iż oskarżony przejął magazyn w okresie największego nasilenia pracy wraz z kartoteką, nie wyprowadzoną na bieżąco, której z powodu nawału pracy, nie był w stanie prowadzić w magazynie, o czym świadczy zgoda Zarządu na zabieranie przez oskarżonego kartoteki do domu, jak również fakt tylko kilkunastodniowych zaległości oskarżonego w prowadzeniu kartoteki magazynowej wobec chaosu w Spółdzielni i zaległości w księgowości, dotyczących trzech miesięcy. Przeczy to twierdzeniu Sądu, że działanie oskarżonego wynikło z jego złej woli oraz że oskarżony przyczynił się do zwiększenia chaosu i zamętu w Spółdzielni. Zdaniem rewizji w związku z tym należy też uznać karą wymierzoną oskarżonemu za rażąco niewspółmierną w stosunku do przypisanego mu czynu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Z zeznań świadka Hieronima P. wynika, że w chwili gdy oskarżony przejmował magazyn, kartoteka magazynowa była prowadzona z zaległością kilku dni, co można było bez większego trudu uzupełnić. W okresie, w którym kierownictwo magazynu sprawował oskarżony zaległości te wzrosły i oskarżony mimo wielokrotnych monitów, a nawet odpowiedniego zobowiązania, kartoteki nie prowadził na bieżąco, a później przeniesiony do biura nawet za okres swego kierownictwa nie uzupełnił. Oskarżony był od wielu lat magazynierem i dlatego dobrze wiedział, że należyte i bieżące prowadzenie kartoteki warunkuje możność ustalenia stanu, jaki powinien być w magazynie, ale również umożliwia stałą, a co najmniej periodyczną kontrolę magazynu przez porównanie stanu książkowego ze stanem rzeczywistym poszczególnych zbóż chociażby w okresach, kiedy rzeczywisty stan jest niski i jego ustalenie nie sprawia trudności przy pomocy ogólnie stosowanego sposobu przymierzania zapasów zbożowych. W konsekwencji należyte prowadzenie zapisów magazynowych umożliwia też rychłe wykrycie ewentualnych źródeł manka.Jest rzeczą powszechnie znaną, że podobnie jak zapisy kasowe, tak również i zapisy magazynowe, należy prowadzić na bieżąco. Kwestia ewentualnego chaosu w księgowości czy innych działach Spółdzielni nie miała przecież żadnego wpływu na możność należytego prowadzenia magazynu. Porównywanie bowiem zapisów kartoteki z kartoteką wartościowo-ilościową, prowadzoną przez buchalterię, o której mowa w sprawie, miało jedynie na celu zadanie kontrolne. Dlatego też Sąd słusznie swe stwierdzenie co do utrzymania przez oskarżonego chaosu odnosi jedynie do magazynu, którego kierownikiem był oskarżony.Postępowanie oskarżonego, który mimo wielokrotnych monitów, jak również zobowiązań, nie podjął żadnych kroków, by należycie prowadzić magazyn, wielokrotnie przychodził do pracy w stanie podchmielonym, a nawet w związku z prowadzeniem magazynu dopuścił się nadużyć, za które skazany został na półtora roku więzienia - czyni całkowicie zasadnym wniosek Sądu co do złej woli oskarżonego.Kara wymierzona oskarżonemu, jeśli się uwzględni wszystkie okoliczności, wskazane przez Sąd w uzasadnieniu wyroku, nie jest niewspółmierną w stosunku do czynu oskarżonego i jego szkodliwości społecznej.Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 1art. 375art. 4art. 286 § 1 KKart. 320§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.