IV K 343/64
PostanowienieIzba Karna1965-01-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy magazynier, który wydawał surowce bez dowodów wydania i nie żądał ich sporządzenia, przyczynił się do powstania niedoboru, jeśli polecenia przełożonego były sprzeczne z jego obowiązkami?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że magazynier, wydając surowce bez dowodów wydania i nie żądając ich sporządzenia, przyczynił się do powstania niedoboru. Jednakże, jeśli polecenia przełożonego były sprzeczne z zakresem uprawnień i obowiązków magazyniera, nie jest to dopuszczalne i stanowi niedopełnienie obowiązków. W przypadku, gdy przełożony zabierał towary z magazynu również w nieobecności magazyniera, łagodniejsza ocena jego postępowania jest uzasadniona, a kara nie powinna przekroczyć jednego roku więzienia, co skutkuje umorzeniem postępowania na podstawie dekretu o amnestii.Stan faktyczny
Oskarżony Zygmunt K. został skazany za spowodowanie niedoboru w magazynie surowców poprzez wydawanie towarów bez dowodów wydania i nieżądanie ich sporządzenia. Sąd Wojewódzki uznał go za winnego, mimo że oskarżony podnosił, iż działał na polecenie przełożonego i że dokumenty RW były wystawiane przez inne osoby. Sąd Najwyższy uchylił poprzedni wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu Sąd Wojewódzki ponownie skazał oskarżonego, łagodząc karę na mocy dekretu o amnestii i warunkowo zawieszając jej wykonanie. Rewizja obrońcy zarzucała obrazę przepisów proceduralnych i błędną ocenę okoliczności faktycznych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie karne w stosunku do oskarżonego Zygmunta K. o czyn z art. 286 § 1 k.k., przyjmując, że przyczynił się on do powstania przypisanego mu niedoboru.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zygmunta K. oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w B. z dnia 25 sierpnia 1964 r. na podstawie art. 375, 383 pkt 3, 388 § 1 k.p.k.:I. przyjmując, że oskarżony Zygmunt K. przyczynił się do powstania przypisanego mu niedoboru, na mocy art. 5 w związku z art. 3 ust. 1 pkt dekretu z 1964 r. o amnestii postępowanie karne w stosunku do niego o czyn z art. 286 § 1 k.k. umorzył.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w B. wyrokiem z dnia 10 lipca 1961 r. między innymi skazał oskarżonego Zygmunta K. z mocy art. 286 § 1 k.k. na karę 3 lat więzienia - za to, że w okresie czasu od dnia 30 listopada 1958 r. do dnia 2 czerwca 1959 r. w B., jako magazynier magazynu surowców Zakładów Skórzanych Przemysłu Terenowego w B., nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku należytej pieczy nad powierzonym mu mieniem społecznym. a w szczególności wydawał z powierzonego magazynu surowce do produkcji bez dowodów wydania "RW", jak również nie żądał, by dowody takie zostały sporządzone w okresie późniejszym już po wydaniu surowców z magazynu, przez co spowodował nieuzasadniony niedobór w wysokości 59 398 20 zł.Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu rewizji oskarżonego Zygmunta K. wyrokiem z dnia 25 lutego 1964 r. zaskarżone orzeczenie uchylił i sprawę przekazał Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.Sąd Wojewódzki w B., po ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 25 sierpnia 1964 r. uznał oskarżonego Zygmunta K. za winnego zarzuconego mu czynu, z tym że spowodowany przez niego niedobór wynosi kwotę około 60 000 zł i za tak przypisany czym z mocy art. 286 § 1 k.k. skazał go na karę 2 lat więzienia, łagodząc ją na mocy dekretu z 1964 r. o amnestii do 1 roku więzienia oraz na mocy art. 61 k.k. zawieszając warunkowo jej wykonanie na okres 3 lat.Od tego ostatniego wyroku założył rewizję obrońca oskarżonego Zygmunta K., zarzucając:a) obrazę art. 320 i 339 k.p.k. przez nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności, że dokumenty RW były wystawiane przez inne osoby a nie przez oskarżonego, że dokumenty te nie były przedstawiane Oskarżonemu w momencie odbierania towarów a działo się to wszystko na skutek polecenia przełożonego oskarżonego, który także i poza wiedzą oskarżonego pobierał towary z magazynu, pobierał te towary nawet w nieobecności oskarżonego, co miało wpływ na treść wyroku.b) błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawą wyroku przez błędne ustalenie, że w magazynie oskarżonego powstał brak, gdy wartości tego braku nie sposób jest obliczyć, co by wskazywało na wielką wątpliwość co do istnienia braku.Rewizja wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie Zygmunta K. od zarzutu oskarżenia.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Należy wyjść z założenia, że magazynier przy wykonywaniu swych obowiązków służbowych, powinien wykonywać je w sposób taki, aby - między innymi - zawsze, w każdym czasie, mógł wylegitymować się w sposób należyty z dokonywanych czynności. Odnosi się to w szczególności do przyjmowania i wydawania towarów. Należy równocześnie mieć na uwadze, że zakres uprawnień i obowiązków magazyniera regulują właściwe przepisy prawne i oparte na nich zarządzenia przełożonych. Wykonywanie jednak poleceń przełożonego, sprzecznych z zakresem uprawnień i obowiązków magazyniera, nie jest dopuszczalne i stanowi przekroczenie jego władzy bądź też niedopełnienie obowiązków.W świetle materiałów tej sprawy, na podstawie których poczynione zostały ustalenia faktyczne, oskarżony Zygmunt K. dopuścił się czynu (prawidłowo przez Sąd Wojewódzki zakwalifikowanego jako występek z art. 286 § 1 k.k. - jednak nie w postaci spowodowania nieuzasadnionego niedoboru, lecz w formie przyczynienia się do powstania manka.Taka łagodniejsza ocena postępowania oskarżonego wynika z tego, że N., jego przełożony, zabierał towary z magazynu również w nieobecności Zygmunta K.Za tak przypisany czyn, kara grożąca oskarżonemu Zygmuntowi K. nie powinna przekroczyć jednego roku więzienia - i dlatego postępowanie karne w stosunku do niego na podstawie właściwych przepisów dekretu z 1964 r. o amnestii należało umorzyć.Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.
Powiązane orzeczenia
- V K 265/61 1961-08-24Czy umorzenie postępowania w sprawie o niedopełnienie obowiązków służbowych przez magazyniera, które spowodowało niedobór towarowy, było uzasadnione ze względu na znikome niebezpieczeństwo społeczne?
- II K 1166/58 1959-01-13Czy niedopełnienie obowiązków służbowych przez kierownika magazynu, które doprowadziło do powstania braków w powierzonym mieniu, może stanowić przestępstwo z art. 286 § 1 k.k., jeśli warunki pracy uniemożliwiały prawidło…
- I PR 216/69 1970-03-04Czy odpowiedzialność majątkowa magazyniera za niedobory w powierzonym mieniu, powstałe częściowo z przyczyn od niego niezależnych, może być ograniczona przez przepisy o przyczynieniu się pracodawcy do powstania szkody, a…
- K 700/50 1950-09-13Czy niedopełnienie obowiązku należytego prowadzenia ksiąg magazynowych i wydawania towarów z magazynu, skutkujące nieusprawiedliwionym niedoborem, stanowi przestępstwo umyślne z § 1 art. 286 k.k., czy też przestępstwo z…
- II K 643/61 1964-03-09Czy zaniedbania magazyniera, które doprowadziły do powstania strat, świadczą o winie umyślnej, czy nieumyślnej, a jeśli popełnił je również główny księgowy, czy można go uznać za winnego przestępstwa z art. 286 § 1 k.k.…
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 375art. 5art. 3 ust. 1art. 61 KKart. 320§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.