I K 726/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: J. Potępa (sprawozdawca). Sędziowie: M. Fic i W. Ostrowski. Prokurator: H. Furmankiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Michała K. oskarżonego z art. 290 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 18 marca 1960 r., na podstawie art. 375 k.p.k.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 18 marca 1960 r. oskarżony Michał K. skazany został z art. 290 § 1 k.k. na jeden rok i sześć miesięcy więzienia oraz na grzywnę w kwocie 3.000 złotych, za to, że jako przewodniczący Rady Zakładowej Bazy Remontowo-Sprzętowej Zjednoczenia Wodno-Inżynieryjnego w W. oraz jako członek Komisji przydzielającej mieszkania z puli zakładowej zażądał i otrzymał od Marianny A. kwotę 3.800 złotych, zapewniając ją, że za to spowoduje przydział mieszkania dla jej męża, pracownika tego Zjednoczenia, z pominięciem innych osób ubiegających się o taki przydział.Wyrok powyższy zaskarżył rewizją oskarżony.Rewizja, wnosząc o uchylenie lub zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego lub przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu celem ponownego rozpoznania, zarzuca temu wyrokowi:1.obrazę art. 290 § 1 i 292 k.k. oraz art. 46 m.k.k. przez to, iż oskarżonego uznano za winnego przestępstwa urzędniczego, mimo że nie był płatnym funkcjonariuszem związku zawodowego, lecz pełnił jedynie nie wynagradzaną funkcję przewodniczącego rady zakładowej związku zawodowego;2.obrazę art. 8, 320 i 339 k.p.k. z powodu nierozważenia i nieustalenia w wyroku charakteru komisji mieszkaniowej, której członkiem był oskarżony, w szczególności zaś, czy była to komisja przedsiębiorstwa, w którym pracował oskarżony, czy też organizacji związkowej przy tymże przedsiębiorstwie i czy komisja ta miała charakter opiniodawczy, czy też miała uprawnienia do przydziału mieszkań;3.obrazę art. 320 i 339 k.p.k. przez nierozważenie zeznań świadków S. i B., z których wynika, że oskarżony zajmował stanowisko negatywne w sprawie przydziału mieszkania A., czego by nie czynił, gdyby przyjął łapówkę, oraz przez nierozważenie okoliczności, że Marianna A. złożyła skargę ze znacznym opóźnieniem i że negatywne stanowisko oskarżonego wobec wniosku Marianny A. mogło u tejże Marianny A. wywołać żal i chęć zemsty;4.błędną ocenę okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę wyroku, przez danie wiary zeznaniom świadków A. i St. i nieuzasadnienie, dlaczego Sąd uznał zeznania świadka D. za niewiarygodne.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:1.Nie jest słuszny zarzut, jakoby oskarżony, będąc przewodniczącym rady zakładowej i członkiem komisji społecznej zajmującej się przydzielaniem mieszkań pracownikom przedsiębiorstwa wodno-inżynieryjnego, nie mógł być podmiotem przestępstw urzędniczych przewidzianych w rozdziale XLI k.k.Podmiotami tych przestępstw są nie tylko urzędnicy pozostający w służbie państwa, ale także osoby wykonujące zlecone czynności w zakresie zarządu państwowego (art. 292 k.k.) oraz funkcjonariusze organizacji mających zlecone czynności w tym zakresie (art. 46 m.k.k.); nie ulega wątpliwości, że tak rada zakładowa, jak i komisja zajmująca się przydziałem mieszkań lub też współdziałająca z dyrekcją zakładu przy załatwianiu podań pracowników o przyznanie im mieszkania z puli przydzielonej zakładowi, jest organizacją wykonującą zlecone im czynności w zakresie zarządu państwowego w dziedzinie mieszkaniowej. Toteż funkcjonariusze takich organizacji podlegają odpowiedzialności karnej przewidzianej dla urzędników - bez względu na to, czy funkcję tę pełnią z powołania (nominacji, umowy), czy też w drodze wyboru i bez względu na to, czy i jakie za swe czynności pobierają wynagrodzenie.2.W świetle powyższych wywodów jest bez znaczenia charakter komisji mieszkaniowej, której członkiem był oskarżony, w szczególności zaś, czy to była komisja zakładowa, czy też komisja przedsiębiorstwa.Poza tym z zeznań świadków B. i St. wynika, że kwestie przydziału mieszkań dla pracowników przedsiębiorstwa załatwiała rada zakładowa oraz komisja mieszkaniowa i że oskarżony brał udział w obydwóch tych organizacjach.3.Wbrew twierdzeniom rewizji Sąd Wojewódzki rozważył zeznania świadków Bernarda J., Marii B. i Czesława S. i uznał je za zasługujące na wiarę. Zeznania te jednak nie podważają ustaleń Sądu, gdyż nie wykazują niewiarygodności zeznań świadków A. i St., które Sąd przyjął za podstawę swego orzeczenia.Powołani świadkowie nie uczestniczyli w komisji Zjednoczenia, która ostatecznie miała decydować o przydzieleniu mieszkania. W tej komisji z ramienia przedsiębiorstwa brał udział jedynie oskarżony; po przyjeździe z posiedzenia przedstawił on Radzie Zakładowej osoby, którym przydzielono mieszkania. Między tymi osobami był także A. Na przydział mieszkania dla A. nie zgodziła się jednak Rada Zakładowa i Komisja Mieszkaniowa przedsiębiorstwa i wówczas od początku zaczęto badać warunki mieszkaniowe A.Nie jest również ścisłe twierdzenie rewizji, jakoby Marianna A. dopiero po upływie dłuższego czasu zażądała zwrotu pieniędzy. Z zeznań świadka St. wynika, że Marianna A. zwróciła się do oskarżonego o zwrot pieniędzy w roku 1958, po czym wniosła powództwo cywilne o zasądzenie wspomnianej sumy i doprowadziła do prawomocnego osądzenia tej sprawy.Zeznanie świadka D., które Sąd uznał za niewiarygodne, nie miało znaczenia przy rozstrzyganiu sprawy.Kwestia charakterystyki oskarżonego została w sprawie należycie wyjaśniona i bynajmniej nie wypadła dla niego korzystnie.4.Ocena dowodów przeprowadzonych w toku przewodu sądowego przez Sąd Wojewódzki nie budzi zastrzeżeń. Sąd należycie uzasadnił poczynione ustalenia i swe przekonania o wiarygodności świadków, na które się powołuje.W tych warunkach wywody rewizji kwestionujące ową ocenę na uwzględnienie nie zasługują.5.Kara wymierzona oskarżonemu nie jest rażąco surowa w stosunku do czynu i zawinienia oskarżonego. Sąd należycie uzasadnił orzeczenie o karze przytoczeniem okoliczności obciążających oraz tych, które łagodzą winę oskarżonego.Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.