I KR 42/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Hapon. Sędziowie: S. Fornalik, W. Ochman (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Sowiński.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Jana D. i innych, oskarżonych z art. 210 § 2, art. 168 § 1, art. 209, 208 w zw. z art. 64 § 1 i 2 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 9 października 1980 r.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że co do oskarżonego Jana D.: a) ustalił, iż pokrzywdzonego pobił jeden ze współdziałających z oskarżonym sprawców, b) obniżył wymierzoną oskarżonemu karę łączną pozbawienia wolności do 9 lat (...), a w pozostałej zaskarżonej części tenże wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w W. po rozpoznaniu sprawy Jana D. (i innych), oskarżonego między innymi o to, że w dniu 30 października 1979 r. w W., działając wspólnie z innymi, zabrał w celu przywłaszczenia zegarek o wartości 1.800 zł na szkodę Tadeusza B., a następnie w celu utrzymania się w posiadaniu zabranego zegarka pobił pokrzywdzonego, powodując obrażenia ciała trwające do 7 dni, przy czym Jan D. dopuścił się zarzucanego mu czynu w warunkach recydywy wielokrotnej, tj. o popełnienie czynu określonego w art. 209 k.k. w zw. z art. 156 § 2 i art. 60 § 2 k.k. (...), oskarżonego Jana D. uznał za winnego popełnienia czynu określonego w art. 209 k.k., i za to na podstawie art. 209 w zw. z art. 60 § 2 oraz art. 36 § 2 i 3 k.k. skazał go na karę 4 lat pozbawienia wolności oraz 10.000 zł grzywny, na podstawie art. 62 § 2 k.k. orzekł wobec niego nadzór ochronny na okres lat 5, zobowiązując go w myśl art. 83 § 3 pkt 3 i 4 k.k. do wykonywania stałej pracy zarobkowej oraz powstrzymywania się od nadużywania alkoholu (...), a na podstawie art. 66-70 k.k. wymierzył karę łączną oskarżonemu Janowi D. 12 lat pozbawienia wolności i 25.000 zł grzywny (...).Wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżyli obrońcy oskarżonych (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Co do rewizji obrońcy oskarżonego Jana D. w odniesieniu do czynu określonego w art. 209 k.k. nie można podzielić poglądu rewizji, że oskarżony ten nie popełnił przypisanego mu przestępstwa określonego w art. 209 k.k., ponieważ nie stosował przemocy wobec pokrzywdzonego Tadeusza S. w celu utrzymania się w posiadaniu skradzionego na jego szkodę zegarka.Z materiału dowodowego i ustaleń Sądu Wojewódzkiego wynika, że Jan D. w nocy w dniu 30 października 1979 r. znajdował się wobec pokrzywdzonego Tadeusza B. w towarzystwie dwóch nie ustalonych sprawców. Świadek Tadeusz B. zeznał, że w pewnym momencie, po zapytaniu Tadeusza B. przez któregoś z mężczyzn, jaki ma zegarek, spostrzegł, iż nie ma na ręce zegarka, i uważał, że zegarek ten posiada oskarżony Jan D., a po żądaniu zwrotu zegarka jeden z trzech sprawców, którym nie był oskarżony Jan D., uderzył go pięścią w twarz i wszyscy sprawcy rozbiegli się. Oskarżony Jan D. został później zatrzymany, bezpośrednio przed zatrzymaniem odrzucił jednak od siebie zegarek pokrzywdzonego Tadeusza B.W przedstawionej sytuacji, a więc jeżeli oskarżony Jan D. był w posiadaniu zegarka "odrzuconego później, a skradzionego Tadeuszowi B., czego oskarżony nie kwestionuje, i jeżeli Tadeusz B. zauważył w ręku tego oskarżonego zegarek", nasuwa się logicznie wniosek, że zegarek został skradziony przez oskarżonego Jana D. Wprawdzie Tadeusz B. nie mógł podać, który ze sprawców zabrał mu zegarek i który z nich uderzył go pięścią w twarz po zauważeniu i zażądaniu od Jana D. zegarka, faktem jest jednak to, że działanie jednego z tych sprawców skierowane było przeciwko pokrzywdzonemu, było więc działaniem mającym na celu utrzymanie się oskarżonego Jana D. w posiadaniu skradzionego bezpośrednio przed faktem odrzucenia, zegarka.Sąd Najwyższy natomiast zmienił opis czynu przypisanego oskarżonemu Janowi D., a określonego w art. 209 k.k., przez stwierdzenie na podstawie dowodów w sprawie i stanowiska Sądu Wojewódzkiego, zajętego w uzasadnieniu wyroku, że pokrzywdzony uderzony został pięścią w twarz przez jednego ze współdziałających z oskarżonym Janem D. sprawców, co nie zmienia jednak istoty czynu przypisanego oskarżonemu Janowi D., a określonego w art. 209 k.k.Użycie bowiem gwałtu na osobie lub grożenie jego natychmiastowym użyciem bezpośrednio po dokonaniu na jej szkodę kradzieży, aby utrzymać się w posiadaniu zabranego jej mienia, może być dokonane zarówno przez sprawcę kradzieży, jak i przez inną osobę ze sprawcą kradzieży współdziałającą, jeżeli gwałt lub groźba ma na celu utrzymanie się przez sprawcę kradzieży w posiadaniu zabranego mienia.Sąd Najwyższy po rozważeniu zarzutu rewizji w części dotyczącej czynu określonego w art. 209 k.k. uznał, że stanowisko Sądu Wojewódzkiego jest słuszne, mimo zmiany dokonanej przez Sąd Najwyższy w opisie czynu przez twierdzenie, iż pokrzywdzonego uderzył jeden ze współdziałających z oskarżonym Janem D. sprawców (...).