II KK 558/22

WyrokIzba Karna2023-01-25

Skład orzekający: Antoni Bojańczyk, Zbigniew Kapiński, Adam Roch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd może orzec karę aresztu w postępowaniu nakazowym w sprawie o wykroczenie z art. 51 § 2 k.w.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd pierwszej instancji rażąco naruszył przepis art. 93 § 1 k.p.s.w., orzekając karę 30 dni aresztu w postępowaniu nakazowym. Przepis ten dopuszcza w tym trybie jedynie naganę, grzywnę albo karę ograniczenia wolności, co wyklucza możliwość orzeczenia kary aresztu. Przekonanie sądu o celowości wymierzenia kary aresztu powinno przesądzić o odstąpieniu od postępowania nakazowego na rzecz zwyczajnego.
Stan faktyczny
Obwiniony R. P. został oskarżony o zakłócenie spokoju i porządku publicznego w sklepie pod wpływem alkoholu, zaczepianie klientów, zrzucanie towaru i utrudnianie pracy pracownikom. Sąd Rejonowy w Lubartowie wyrokiem nakazowym z dnia 31 sierpnia 2022 r. uznał go za winnego i wymierzył karę 30 dni aresztu. Kasacja Prokuratora Generalnego zarzuciła rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na orzeczeniu kary aresztu w postępowaniu nakazowym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Lubartowie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KK 558/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 stycznia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Kapiński SSN Adam Roch w sprawie R. P., obwinionego z art. 51 § 2 k.w. po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2023 r. w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.), kasacji wniesionej na niekorzyść obwinionego przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Lubartowie z dnia 31 sierpnia 2022 r., sygn. akt II W 496/22 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Lubartowie do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE R. P. został obwiniony o to, że w dniu 5 sierpnia 2022 r. o godz. 18:30 w miejscowości K., ul. [...], pow. […], woj. […], znajdując się wewnątrz sklepu „B.”, zakłócił spokój i porządek publiczny w ten sposób, że będąc pod wpływem alkoholu, zaczepiał klientów sklepu, zrzucał towar z półek sklepowych, ubliżał oraz utrudniał wykonywanie pracy pracownikom, tj. o wykroczenie z art. 51 § 2 k.w. 2 Sąd Rejonowy w Lubartowie, wyrokiem nakazowym z dnia 31 sierpnia 2022 r., sygn. akt II W 496/227, uznał R. P. za winnego popełnienia zarzucanego mu wykroczenia wyczerpującego dyspozycję art. 51 § 2 k.w. i za to na podstawie art. 51 § 2 k.w. wymierzył mu karę 30 dni aresztu oraz zwolnił obwinionego od kosztów sądowych, wydatkami postępowania obciążając Skarb Państwa. Powyższe orzeczenie nie zostało zaskarżone i stało się prawomocne w dniu 30 września 2022 r. Kasację od powołanego wyroku na postawie art. 110 § 1 k.p.s.w. wywiódł Prokurator Generalny i zaskarżył to orzeczenie w całości na niekorzyść obwinionego. Zarzucając rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 93 § 1 k.p.s.w., polegające na rozpoznaniu sprawy o czyn z art. 51 § 2 k.w. w postępowaniu nakazowym i orzeczeniu wobec obwinionego R. P. kary 30 dni aresztu, podczas gdy przepis art. 93 § 1 k.p.s.w. dopuszcza możliwość orzeczenia wyrokiem nakazowym tylko nagany, grzywny albo kary ograniczenia wolności, co wykluczało dopuszczalność takiego trybu postępowania, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Lubartowie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się zasadna w stopniu oczywistym, co uzasadniało jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie przewidzianym w przepisie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.s.w. Autor kasacji słusznie wskazuje, że Sąd Rejonowy w Lubartowie wydając zaskarżony wyrok w sposób rażący naruszył wskazany w petitum zarzutu przepis art. 93 § 1 k.p.s.w. Zgodnie z art. 93 § 1 zd. 1 k.p.s.w. sąd na posiedzeniu może wydać wyrok nakazowy w sprawach o wykroczenia, w których wystarczające jest wymierzenie nagany, grzywny albo kary ograniczenia wolności. A contrario nie jest w tym trybie dopuszczalne wymierzenie kary aresztu, mimo że przewidziano ją w art. 51 § 2 k.w. będącego w rozpoznawanej sprawie podstawą ukarania. Tymczasem Sąd Rejonowy w Lubartowie przyjmując, że wina R. P. nie budzi wątpliwości i orzekając w trybie art. 93 § 1 k.p.s.w. na posiedzeniu bez udziału 3 stron, nie zważając na powyższe ograniczenia, wymierzył obwinionemu karę 30 dni aresztu, nieprzewidzianą w katalogu kar możliwych do wymierzenia w postępowaniu nakazowym, co stanowi rażące naruszenie art. 93 § 1 k.p.s.w., mające w sposób oczywisty istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 12 lutego 2019 r., II KK 191/18, Prok. i Pr.-wkł. 2019/7-8/31, LEX nr 2621846; z dnia 10 sierpnia 2017 r., III KK 308/17, LEX nr 2340592; z dnia 23 listopada 2016 r., V KK 328/16, Prok. i Pr.-wkł. 2017/1/24, KZS 2017/2/66, LEX nr 2200404; z dnia 24 sierpnia 2016 r., IV KK 263/16, LEX nr 2093755). Bez wątpienia przekonanie sądu pierwszej instancji o celowości wymierzenia obwinionemu kary aresztu za popełnione wykroczenie powinno było przesądzić o odstąpieniu od orzekania w trybie nakazowym i skierowaniu sprawy do rozpoznania w trybie zwyczajnym. Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Lubartowie do ponownego rozpoznania. W ponownym postępowaniu sąd meriti rozważy kwestie wskazane powyżej, tj. rodzaj kary, jaka powinna być wymierzona obwinionemu za popełnione wykroczenie, co ma zasadnicze znaczenie z punktu widzenia dopuszczalności orzekania w odpowiednim trybie. Z tych względów orzeczono jak w wyroku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 51 § 2art. 535 § 5 KPKart. 110 § 1 KPart. 93 § 1 KPart. 112 KPart. 93 § 1§ 2§ 5§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy