V KK 286/21

WyrokIzba Karna2021-08-31

Skład orzekający: Zbigniew Puszkarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest orzeczenie kary aresztu w postępowaniu nakazowym w sprawie o wykroczenie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że orzeczenie kary aresztu w postępowaniu nakazowym w sprawie o wykroczenie stanowi rażące naruszenie prawa procesowego. Przepis art. 93 § 1 k.p.s.w. dopuszcza wydanie wyroku nakazowego jedynie w sprawach, w których wystarczające jest wymierzenie nagany, grzywny albo kary ograniczenia wolności, co wyklucza możliwość orzeczenia kary izolacyjnej, jaką jest areszt. Jeśli sąd uznał, że należy orzec karę aresztu, powinien odstąpić od postępowania nakazowego i rozpoznać sprawę w postępowaniu zwyczajnym.
Stan faktyczny
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego, którym K. O. został uznany za winnego wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. i skazany na karę 20 dni aresztu oraz obowiązek zapłaty nawiązki. Kasacja zarzucała rażące naruszenie art. 93 § 1 k.p.s.w. poprzez orzeczenie kary aresztu w postępowaniu nakazowym, podczas gdy przepis ten dopuszcza jedynie naganę, grzywnę lub ograniczenie wolności. Sąd Najwyższy uwzględnił kasację.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P..

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 286/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 sierpnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie K. O. ukaranego za wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 31 sierpnia 2021 r., kasacji wniesionej na niekorzyść ukaranego przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w P.. z dnia 2 listopada 2020 r., sygn. akt III W [...], uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P.. UZASADNIENIE K. O. został obwiniony o to, że w dniu 7 września 2020 r. w C. przy ul. L., w sklepie B. dokonał zaboru w celu przywłaszczenia 5 szt. dania Azjatyckiego o wartości 3,39 zł każde, dania C. o wartości 9,99 zł, 5 szt. Sera […] o wartości 18,99 zł każdy, 10 szt. czekolady N. o wartości 4,99 zł każda, 5 szt. draży S. o wartości 8,79 zł oraz 4 szt. K. o wartości 4,99 zł każdy, czym spowodował straty w wysokości 235,70 zł na szkodę J. sp. z o.o., tj. o wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. 2 Sąd Rejonowy w P. przyjął, że na podstawie zebranych dowodów okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości i powołując art. 93 § 1 i 2 k.p.s.w., wyrokiem nakazowym z dnia 2 listopada 2020 r., sygn. akt III W [...], uznał K. O. za winnego popełnienia zarzuconego mu wykroczenia i na podstawie art. 119 § 1 k.w. wymierzył mu karę 20 dni aresztu. Na podstawie art. 119 § 4 k.w. orzekł wobec obwinionego obowiązek zapłaty na rzecz J. S.A. kwoty 235,70 zł. Rozstrzygając co do kosztów sądowych, zwolnił obwinionego od ich zapłaty. Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 22 maja 2021 r. Kasację od powyższego wyroku nakazowego wniósł Prokurator Generalny. Na podstawie art. 110 k.p.s.w. zaskarżył wyrok w całości na niekorzyść obwinionego K. O., zarzucając „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 93 § 1 k.p.s.w., polegające na rozpoznaniu sprawy o czyn z art. 119 § 1 k.w. w postępowaniu nakazowym i orzeczeniu wobec obwinionego K. O. kary 20 dni aresztu, podczas gdy przepis art. 93 § 1 k.p.s.w. dopuszcza możliwość orzeczenia wyrokiem nakazowym tylko nagany, kary grzywny albo ograniczenia wolności, co wykluczało dopuszczalność takiego trybu postępowania”. Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co zgodnie z art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.s.w. skutkowało uwzględnieniem jej w całości na posiedzeniu bez udziału stron. Jak to wyżej podano, Sąd Rejonowy w P., orzekając w sprawie K. O. o wykroczenie, uznał za słuszne postąpić po myśli art. 93 § 1 i 2 k.p.s.w, tj. załatwić sprawę w drodze wydania wobec obwinionego wyroku nakazowego. Wyrokiem tym wymierzył obwinionemu karę 20 dni aresztu, nie dostrzegając, że art. 93 § 1 k.p.s.w, stanowi, iż sąd na posiedzeniu może wydać wyrok nakazowy w sprawach o wykroczenia, w których wystarczające jest wymierzenie nagany, grzywny albo kary ograniczenia wolności. Wykluczone zatem jest wymierzenie wyrokiem nakazowym sprawcy wykroczenia kary o charakterze izolacyjnym, tj. kary aresztu, co nastąpiło w niniejszej sprawie. Skoro Sąd 3 orzekający uznał, że wobec K. O. należy orzec taką karę, dopuszczalną w świetle art. 119 § 1 k.w., to powinien odstąpić od procedowana w postępowaniu nakazowym i rozpoznać sprawę w postępowaniu zwyczajnym. Należy podzielić pogląd skarżącego, że zaistniałe w sprawie uchybienie, polegające na obrazie art. 93 § 1 k.p.s.w. jest rażącym, mającym istotny wpływ na treść orzeczenia naruszeniem prawa, na co wcześniej wskazywał Sąd Najwyższy (zob. powołane w kasacji wyroki tego Sądu: z dnia 12 lutego 2019 r., II KK191/18; z dnia 10 sierpnia 2017 r., III KK 308/17; z dnia 24 sierpnia 2016 r., IV KK 263/16; z dnia 26 lipca 2011 r., II KK 134/11; z dnia 6 czerwca 2011 r., V KK 153/11). W tym stanie rzeczy, podzielając wniosek kasacji, należało uchylić zaskarżony wyrok i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P., który wyda orzeczenie, respektując obowiązujące przepisy prawa. Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 119 § 1art. 93 § 1art. 119 § 4art. 110 KPart. 93 § 1 KPart. 535 § 5 KPKart. 112 KP§ 1§ 4§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy