V KK 211/24

WyrokIzba Karna2024-06-20

Skład orzekający: Małgorzata Wąsek-Wiaderek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest orzeczenie kary aresztu w trybie wyroku nakazowego w sprawach o wykroczenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że orzeczenie kary aresztu w trybie wyroku nakazowego w sprawach o wykroczenia jest niedopuszczalne. Wynika to z art. 93 § 1 k.p.w., który ogranicza możliwość orzekania w postępowaniu nakazowym do nagany, grzywny lub kary ograniczenia wolności. Wymierzenie kary aresztu w takim trybie stanowi rażące naruszenie prawa, które ma istotny wpływ na treść orzeczenia.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wydał wyrok nakazowy, w którym ukarał P. S. karą 30 dni aresztu za wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. Wyrok ten uprawomocnił się. Prokurator Generalny wniósł kasację od tego wyroku w części dotyczącej kary, zarzucając naruszenie art. 93 § 1 k.p.w., który wyklucza orzekanie kary aresztu w trybie nakazowym. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

V KK 211/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie P. S., ukaranego za czyn z art. 119 § 1 k.w., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 20 czerwca 2024 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego, od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 4 października 2023 r., VI K 733/23, uchyla zaskarżony wyrok nakazowy w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi do ponownego rozpoznania. [J.J.] UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym z dnia 4 października 2023 r., VI K 733/23, Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, w sprawie P. S., oskarżonego o to, że w V KK 211/24 2 dniu 23 listopada 2022 r. w Ł., będąc uprzednio skazanym na karę pozbawienia wolności za podobne przestępstwo umyślne i w ciągu pięciu lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy tej kary, dokonał zaboru w celu przywłaszczenia mienia o łącznej wartości 509,97 zł w postaci szczoteczki marki O. o wartości 219,99 zł oraz dwóch szczoteczek marki O.1 o łącznej wartości 289,98 zł, czym działał na szkodę R. sp. z o.o. z siedzibą w Ł., tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., w miejsce zarzuconego czynu uznał oskarżonego P. S. za winnego tego, że w dniu 23 listopada 2022 r. w Ł., dokonał kradzieży mienia o łącznej wartości 509,97 zł w postaci szczoteczki marki O. o wartości 219,99 zł oraz dwóch szczoteczek marki O.1 o łącznej wartości 289,98 zł, czym działał na szkodę R. sp. z o.o. z siedzibą w Ł., czym wyczerpał dyspozycję art. 119 § 1 k.w. i za to na podstawie art. 119 § 1 k.w. w zw. z art. 35 k.w. w zw. z art. 19 k.w. wymierzył mu karę 30 dni aresztu. Sąd Rejonowy orzekł ponadto o obowiązku naprawienia szkody i kosztach sądowych. Powyższy wyrok nakazowy nie został zaskarżony i uprawomocnił się. Kasację od tego wyroku, na korzyść ukaranego, w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze, wniósł Prokurator Generalny, który zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 93 § 1 zd. 1 k.p.w., polegające na wymierzeniu P. S. wyrokiem nakazowym za popełnienie wykroczenia wyczerpującego dyspozycję art. 119 § 1 k.w. kary 30 dni aresztu, której orzeczenie w trybie nakazowym jest prawnie niedopuszczalne”. Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej rozpoznanie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. Zgodnie z art. 93 § 1 k.p.w. sąd na posiedzeniu może wydać wyrok nakazowy w sprawach o wykroczenia, w których wystarczające jest wymierzenie nagany, grzywny albo kary ograniczenia wolności. Z powyższego wynika, że nie jest dopuszczalne orzeczenie w trybie wyroku nakazowego kary aresztu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2023 r., V KK 427/23). V KK 211/24 3 Tym samym wymierzenie obwinionemu P. S. wyrokiem nakazowym kary aresztu stanowiło rażące naruszenie prawa – art. 93 § 1 k.p.w. Powyższe uchybienie miało oczywisty wpływ na treść orzeczenia, bowiem w jego następstwie orzeczono karę, której wymierzenie w postępowaniu nakazowym w sprawach o wykroczenia nie jest dopuszczalne (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 12 lutego 2019 r., II KK 191/18; z dnia 10 sierpnia 2017 r., III KK 308/17; z dnia 23 listopada 2016 r., V KK 328/16; z dnia 24 sierpnia 2016 r., IV KK 263/16). Powyższej konstatacji nie zmienia fakt, że za wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. w ramach ustawowego zagrożenia karą przewidziano karę aresztu. W art. 93 § 1 k.p.w. przewidziano bowiem szczególne ograniczenie możliwości orzekania kar w postępowaniu nakazowym. Dlatego też w tej sprawie nie było dopuszczalne orzeczenie wyrokiem nakazowym najsurowszej przewidzianej w Kodeksie wykroczeń kary, czyli kary aresztu, mimo że przewidziano ją w przepisie stanowiącym podstawę prawną ukarania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2023 r., V KK 420/23). Przekonanie Sądu I instancji o potrzebie wymierzenia obwinionemu kary aresztu powinno było przesądzić o odstąpieniu od orzekania w trybie nakazowym i skierowaniu sprawy do rozpoznania w trybie zwyczajnym. Skoro jednak tego nie uczyniono i wydano wyrok nakazowy z rażącym naruszeniem art. 93 § 1 k.p.w., koniecznym było uchylenie tego wyroku nakazowego w części dotyczącej orzeczenia o karze i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji wyroku. [J.J.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 119 § 1art. 535 § 5 KPKart. 112 KPart. 278 § 1 KKart. 64 § 1 KKart. 35art. 19art. 93 § 1art. 93 § 1 KP§ 1§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy