II KO 178/24

Izba Karna2025-07-23

Skład orzekający: Małgorzata Wąsek-Wiaderek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku, złożony w trybie sygnalizacji potrzeby wznowienia postępowania kasacyjnego z urzędu, może zostać merytorycznie rozpoznany przez Sąd Najwyższy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie może merytorycznie rozpoznać wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku złożonego w trybie sygnalizacji potrzeby wznowienia postępowania kasacyjnego z urzędu. Wniosek taki może zostać rozpoznany dopiero po ewentualnym wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania kasacyjnego, co pozwoli na ponowne rozpoznanie samej kasacji, a tym samym stworzy podstawę do oceny wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego O.S. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który został wydany po zmianie wyroku Sądu Okręgowego. Wniosek ten został złożony w trybie sygnalizacji potrzeby wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego, zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji. Skazany odbywa karę łączną pozbawienia wolności. Sąd Najwyższy potraktował wniosek jako dotyczący wstrzymania wykonania wyroku na czas postępowania wznowieniowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

II KO 178/24 POSTANOWIENIE Dnia 23 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie O.S., skazanego za czyn z art. 197 § 3 pkt 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 23 lipca 2025 r., wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2023 r., VIII AKa 262/23, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 22 marca 2023 r., V K 319/21, p o s t a n o w i ł pozostawić wniosek bez rozpoznania. UZASADNIENIE Pismem z dnia 18 listopada 2024 r. obrońca skazanego O.S. zwrócił się do Sądu Najwyższego z sygnalizacją potrzeby wznowienia z urzędu, na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2024 r., II KK 400/24, o oddaleniu jako oczywiście bezzasadnej kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2023 r., VIII AKa 262/23, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 22 marca 2023 r., V K 319/21. O.S. wykonuje obecnie orzeczoną w tym postępowaniu II KO 178/24 2 karę łączną 5 lat pozbawienia wolności. Wniosek o wstrzymanie nie został szerzej uzasadniony. Pomimo jego błędnego sformułowania (o wstrzymanie ww. wyroku Sądu Apelacyjnego „do czasu rozstrzygnięcia kasacji”) został potraktowany jako wniosek dotyczący wstrzymania wykonania wyroku na czas postępowania wznowieniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania wyroku nie mógł zostać merytorycznie rozpoznany w toku niniejszego postępowania. W postępowaniu w przedmiocie wznowienia postępowania stosuje się odpowiednio art. 532 § 1 k.p.k., stanowiący podstawę do wstrzymania wykonania wyroku w postępowaniu kasacyjnym (art. 545 § 1 k.p.k.). Zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. W przypadku sygnalizacji potrzeby wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego przedmiotem tego postępowania jest postanowienie o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Skutkiem ewentualnego wznowienia tego postępowania (czego oczywiście na tym etapie nie można przesądzić) będzie konieczność ponownego rozpoznania kasacji obrońcy skazanego. Nawet w przypadku wydania postanowienia o wznowieniu postępowania kasacyjnego nie można stwierdzić, że od tego rozstrzygnięcia (o wznowieniu postępowania kasacyjnego) zależy wykonanie wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Dopiero ponowne rozpoznanie kasacji może wpłynąć na wykonanie wyroku tego Sądu. Inaczej rzecz ujmując, od rozstrzygnięcia w przedmiocie sygnalizacji potrzeby wznowienia postepowania kasacyjnego nie zależy (w rozumieniu art. 532 § 1 k.p.k.) wykonanie prawomocnego wyroku zaskarżonego kasacją. Sąd Najwyższy orzekający w trybie sygnalizacji zaistnienia bezwzględnej podstawy odwoławczej w postępowaniu kasacyjnym nie może oceniać zasadności zarzutów kasacyjnych, pozostaje to poza jego kognicją. Dlatego też nie może rozpoznać wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego. Aby taki wniosek rozpoznać Sąd Najwyższy musiałby ocenić II KO 178/24 3 zasadności zarzutów kasacyjnych, do czego w postępowaniu inicjowanym sygnalizacją wznowienia postępowania kasacyjnego z urzędu z uwagi na nienależytą obsadę Sądu kasacyjnego, nie jest uprawniony. Podobny pogląd został już wyrażony w orzecznictwie Sądu Najwyższego i zasługuje na aprobatę (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2025 r., V KO 85/25). We wskazanym postanowieniu trafnie zwrócono również uwagę, że dopiero w sytuacji, gdyby Sąd Najwyższy wznowił postępowanie kasacyjne, to wówczas zaktualizuje się prawna możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia, którego dotyczy kasacja obrońcy skazanego. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [WB] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 197 § 3 pkt 1 KKart. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 532 § 1 KPKart. 545 § 1 KPK§ 3 pkt 1§ 3§ 1 pkt 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy