II KR 121/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia I. Kazimierczak. Sędziowie: Z. Nyczaj, S. Kaciczak (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Pozorski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława T., oskarżonego z art. 23 § 1 k.k. w związku z art. 3 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), po rozpoznaniu rewizji założonej przez prokuratora od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 22 maja 1969 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2, 388 § 1 k.p.k.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że obok wymierzonych oskarżonemu Władysławowi T. kar pozbawienia wolności i grzywny orzekł na podstawie art. 47 § 1 lit. c) k.k. utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 3 lat (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 22 maja 1969 r. oskarżony Władysław T. został uznany za winnego tego, że: w dniu 9 października 1968 r. w W., mając w znacznym stopniu ograniczoną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swym postępowaniem, działając w zamiarze zagarnięcia mienia społecznego, wtargnął do pomieszczeń biurowych kawiarni "Kosmos" i grożąc kierowniczce tej kawiarni Halinie Z. zadaniem uszkodzeń ciała przy użyciu brzytwy, zażądał wydania pieniędzy pochodzących z utargu dziennego, lecz zamierzonego skutku nie osiągnął, gdyż Halina Z. zdołała z gotówką zbiec, i za to na podstawie art. 23 § 1 k.k. w związku z art. 3 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), art. 18 § 1 i 59 § 1 lit. b) k.k. skazany został na karę 2 lat i 6 miesięcy więzienia i 2.000 zł grzywny.Od tego wyroku założył rewizję prokurator, zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 47 § 1 lit. c) k.k. przez nieorzeczenie kary dodatkowej utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych, i wnosząc w konkluzji rewizji o uchylenie wyroku i o wymierzenie oskarżonemu Władysławowi T. - obok kary więzienia i kary grzywny - kary dodatkowej w postaci utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Z nie kwestionowanych ustaleń Sądu Wojewódzkiego wynika, że oskarżony Władysław T., grożąc kierowniczce kawiarni "Kosmos" Halinie Z. zadaniem uszkodzeń ciała przy użyciu brzytwy, zażądał wydania pieniędzy.Mimo również niewątpliwego ograniczenia zdolności rozpoznania znaczenia czynu i kierowania postępowaniem, co zostało ustalone na podstawie opinii biegłych lekarzy psychiatrów, oskarżony czynu tego dopuścił się z chęci zysku.Zaburzenia psychiczne oskarżonego nie dotyczą sfery intelektualnej, lecz emocjonalno-popędowej. Ujawniony w przestępczym działaniu zamiar skierowany był na zagarnięcie mienia społecznego.W zakresie tej nawet ograniczonej zdolności rozpoznania znaczenia czynu oskarżony Władysław T. działał z chęci przysporzenia sobie nienależnych mu korzyści. Czyn zakwalifikowany został przez Sąd pod przepis art. 3 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), stanowi on więc zbrodnię. W tych warunkach Sąd Wojewódzki na podstawie art. 47 § 1 lit. c) k.k. obowiązany był orzec karę dodatkową utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych.Bez wpływu na kwestię wydania orzeczenia w trybie wyżej wspomnianego przepisu jest okoliczność, że czyn ma postać usiłowania. Przepis art. 47 § 1 lit. c) k.k. stosuje się bowiem również do zjawiskowych form przestępstw "popełnionych" z chęci zysku.Wymienione względy przemawiają za słusznością rewizji prokuratora, toteż podzielając jego stanowisko, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.