VI KO 34/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: Z. Kubec (sprawozdawca), F. Karolus, (współsprawozdawca).Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Bogdana H. oskarżonego z art. 2 § 3 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r., po wysłuchaniu wniosku prokuratora, uchwalił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy w trybie art. 390 § 1 k.p.k. Sądowi Najwyższemu kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy skazanie na podstawie art. 2 § 3 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej (Dz. U. z 1959 r. Nr 36, poz. 228 i z 1960 r. Nr 29, poz. 166) rodzi obowiązek orzeczenia utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych?"rozstrzygnąć jak wyżejUzasadnienie faktyczneZa przestępstwo określone w art. 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej grozi - oprócz kary grzywny - kara więzienia od lat 2 do lat 10.Jeżeli wartość zagarniętego mienia nie przekracza 2.000 zł, sąd - stosownie do treści § 3 tego artykułu - może wymierzyć karę więzienia poniżej lat 2 i grzywnę.Wynika stąd, że dolna granica ustawowego zagrożenia wynosi w takim wypadku 6 miesięcy więzienia, a co się tyczy górnej granicy, od której zależy podział przestępstw na zbrodnie i występki (art. 12 k.k.), a co ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia postawionego pytania - to należy zważyć, co następuje:Tłumaczenie przepisu art. 2 § 3 w oderwaniu od całości ustawy prowadziłoby do wniosku, że przepis ten, obniżając dolną granicą ustawowego zagrożenia (do 6 miesięcy więzienia), pozostawia nie zmienioną górną granicę (10 lat więzienia).Nie można jednak interpretować tego przepisu w oderwaniu od innych przepisów tej ustawy, a w szczególności od przepisu art. 6 lit. b) zdanie drugie, który dotyczy przestępstwa określonego w art. 2 § 1 i § 2, popełnionego w warunkach recydywy, za co grozi kara więzienia do lat 5 i grzywny, jak to ustaliły wytyczne Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 1962 r. pkt V (opublikowane w OSNK 37/62), którymi to wytycznymi Sąd Najwyższy rozpoznający niniejszą kwestię - jak każdy sąd - jest związany.Skoro za popełnienie w warunkach recydywy przestępstwa określonego w art. 2 § 1 i 2 - w wypadku gdy wartość zagarniętego mienia nie przekracza 2.000 zł - grozi kara więzienia do lat 5 i kara grzywny, to za popełnienie takiego przestępstwa po raz pierwszy nie może grozić kara surowsza. Byłoby bowiem nielogiczne i sprzeczne z poczuciem sprawiedliwości, gdyby za popełnienie przestępstwa, o którym mowa, groziła kara więzienia do lat 10 i kara grzywny, a po prawomocnym skazaniu za nie, za ponowne dopuszczenie się podobnego przestępstwa już w warunkach recydywy, groziła kara znacznie łagodniejsza, bo do lat 5 i grzywny.W tych warunkach należy przyjąć, iż przestępstwo określone w art. 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r., jeżeli wartość zagarniętego mienia nie przekracza 2.000 zł, stanowi występek, co uzasadnia odpowiedź negatywną na postawione pytanie, gdyż - stosownie do treści art. 47 § 2 k.k. - orzeczenie utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych w razie skazania na więzienie za występek popełniony z chęci zysku lub z innych niskich pobudek jest fakultatywne.