II KZ 91/65

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski.Sędziowie: K. Wagner, W. Dąbrowski (sprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: H. Furmankiewicz.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu zażalenia powoda cywilnego - Kopalni Węgla Kamiennego "B." na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 11 sierpnia 1965 r. odmawiające przyjęcia rewizji, oraz po wysłuchaniu wniosku prokuratora, postanowiłpowyższego zażalenia nie uwzględnić.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Katowicach wyrokiem z dnia 27 listopada 1964 r. skazał oskarżonych Huberta S., Annę M., Wandę P., Krystynę K. i Annę K. za popełnienie różnych przestępstw na szkodę Kopalni "B."Jednocześnie powyższym wyrokiem Sąd Wojewódzki częściowo uwzględnił powództwo cywilne zgłoszone przez Kopalnię Węgła Kamiennego "B." w R., oddalając to powództwo w pozostałej części.Od powyższego wyroku zarówno prokurator, jak i oskarżeni założyli rewizje.Powód cywilny również założył rewizję w części dotyczącej powództwa cywilnego.Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 11 sierpnia 1965 r. odmówił przyjęcia rewizji powoda cywilnego wychodząc z założenia, że nie zostały "zachowane przepisy art. 337 § 1 k.p.k."Od powyższego postanowienia Sądu Wojewódzkiego powód cywilny odwołał się, składając zażalenie, w którym - wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyjęcie założonej rewizji - zarzucił błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia przez uznanie, że przepis art. 337 k.p.k. ma zastosowanie do powoda cywilnego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Powyższe zażalenie nie jest zasadne.Pokrzywdzony (art. 55 k.p.k.) jako powód cywilny (art. 66 § 1 k.p.k.) może dochodzić w procesie karnym wyrządzonej szkody wynikającej z przestępstwa. Może on więc wnosić powództwo adhezyjne w postępowaniu karnym i dowodzić tych okoliczności, na których opiera swoje roszczenia (art. 68 k.p.k.).Z powyższych uprawnień pokrzywdzonego wynika, że ma on uprawnienia strony występującej w procesie karnym, z tym jednak zastrzeżeniem, że pokrzywdzony będący powodem cywilnym nie ma pełni praw przysługujących innym stronom w procesie, albowiem powód cywilny w procesie karnym może dowodzić tylko tych okoliczności, na których opiera swe roszczenie. Może więc dowodzić winy oskarżonego, skoro na niej opiera swe roszczenia, lecz nie może zabierać głosu np. na temat okoliczności mających wpływ na wymiar kary.Powód cywilny jest więc stroną w procesie karnym posiadającą częściowo ograniczone uprawnienia w porównaniu z innymi stronami. Takie ograniczenia wynikają z przepisów kodeksu postępowania karnego.Przepis art. 337 § 1 k.p.k., stanowiąc, że w terminie zawitym siedmiu dni od daty ogłoszenia sentencji wyroku lub od daty doręczenia odpisu sentencji wyroku w wypadkach określonych w art. 212 i 348 k.p.k. strona może złożyć wniosek o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku, nie czyni w tym zakresie żadnych wyjątków w stosunku do powoda cywilnego jako strony procesu karnego.Powód cywilny więc, chcąc zaskarżyć wyrok sądu karnego, powinien zgodnie z art. 337 § 1 k.p.k. - tak samo jak i pozostałe strony (prokurator lub oskarżony) - złożyć w terminie zawitym siedmiu dni wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku na piśmie bądź też może - podobnie jak i pozostałe strony - bez złożenia takiego wniosku wnieść od razu rewizję w terminie zawitym siedmiu dni od daty ogłoszenia sentencji wyroku.Niezłożenie przez stronę wniosku, o jakim mowa w przepisie art. 337 § 1 k.p.k. lub niewniesienie w terminie określonym w tym przepisie wywodu rewizji (bez uprzedniego wniosku), powoduje bezskuteczność wniesienia wywodu rewizji w późniejszym terminie przez każdą ze stron występujących w procesie karnym, a więc i przez powoda cywilnego.W tych warunkach oraz zgodnie z przepisem art. 368 k.p.k. Sąd Wojewódzki zasadnie odmówił przyjęcia powyższej rewizji powoda cywilnego, skoro rewizja jego, bez uprzedniego wniosku, o jakim mowa w przepisie art. 337 § 1 k.p.k. została wniesiona po terminie zawitym w tym przepisie zakreślonym.Pogląd prawny wyrażony w założonym zażaleniu, że przepis art. 337 § 1 k.p.k. "nie odnosi się do powoda cywilnego", nie znajduje oparcia w przepisach kodeksu postępowania karnego.Powód cywilny, chcąc zaskarżyć wyrok, powinien zadośćuczynić warunkom przepisów art. 337 § 1 i 211 k.p.k. Jednakże rewizja powoda cywilnego podlega zgodnie z art. 365 k.p.k. rozpoznaniu tylko wtedy, gdy oskarżyciel lub oskarżony założył rewizję, chyba że oskarżyciel publiczny nie brał udziału w rozprawie głównej.Mając więc powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak wyżej.