III K 131/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia L. Chmielewski (sprawozdawca).Sędziowie: M. Dźbikowski, M. Stępczyński.Prokurator: W. Andrzejewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Antoniego F. oskarżonego z art. 28 i 29 m.k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 14 listopada 1961 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3, 388 § 1, 387 k.p.k.I. uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej; II. poprawiając błędną kwalifikację prawną czynu przypisanego oskarżonemu pod pkt I sentencji zaskarżonego wyroku z art. 28 m.k.k. na art. 152 k.k., wymierzył oskarżonemu za ten czyn karę 1 (jednego) roku więzienia; III. w części dotyczącej przestępstwa przypisanego oskarżonemu pod pkt II sentencji zaskarżonego wyroku, wyrok ten utrzymał w mocy; IV. na podstawie art. 31 k.k. wymierzył oskarżonemu łączną karę w rozmiarze 2 (dwóch) lat więzienia, na poczet której zaliczył okres tymczasowego aresztowania od dnia 1 września 1961 r.; (...).Sąd Wojewódzki w Gdańsku wyrokiem z dnia 14 listopada 1961 r. uznał Antoniego F. za winnego tego, że:I. w drugiej połowie sierpnia 1961 r. w G. publicznie lżył i wyszydzał Naród Polski, używając pod jego adresem słów uznanych powszechnie za obelżywe;II. w tymże czasie i miejscu pochwalał faszyzm twierdząc, że wkrótce wkroczą do G. siły zbrojne NRF, a Polacy zostaną wyniszczeni,i za to skazał go: za czyn I na mocy art. 28 m.k.k. na dwa lata więzienia, a za czyn II na mocy art. 29 m.k.k. również na 2 lata więzienia, łącznie zaś na 3 lata więzienia; ponadto orzekł względem oskarżonego utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat 2.Wyrok powyższy zaskarżył rewizją oskarżony, zarzucając:1) co do czynu I - błędną ocenę okoliczności faktycznych sprawy przez uznanie oskarżonego za winnego przestępstwa z art. 28 m.k.k. mimo nieustalenia, że oskarżony dopuścił się czynu w okolicznościach mogących wywołać szczególne zgorszenie;2) co do czynu II - obrazę art. 29 m.k.k. przez zastosowanie tego przepisu do oskarżonego, mimo że jego wypowiedź, jako dotycząca okresu przyszłego, nie wypełnia znamion przestępstwa z omawianego przepisu, obejmującego zjawiska z przeszłości;3) obrazę art. 339 § 1 lit. a) k.p.k. przez niewskazanie dowodów, na podstawie których Sąd ustalił, że oskarżony był wrogo usposobiony wobec Polaków, skoro powołane w tym względzie zeznania świadków mają jedynie ogólnikowy charakter.W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie wyroku, uznanie oskarżonego: co do czynu I - za winnego przestępstwa z art. 152 k.k., a co do czynu II - za winnego przestępstwa z art. 22 m.k.k. i wymierzenie oskarżonemu łagodnych kar.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja oskarżonego w części dotyczącej I przypisanego mu czynu nie jest pozbawiona słuszności.Sąd Wojewódzki błędnie skazał oskarżonego za przestępstwo z art. 28 m.k.k., skoro akt oskarżenia nie zarzucił oskarżonemu, że dopuścił się on działania w okolicznościach mogących wywołać szczególne zgorszenie lub oburzenie, i skoro Sąd Wojewódzki - idąc za aktem oskarżenia - uznał oskarżonego tylko za winnego dokonania czynu zarzucanego, który jednak wobec braku dodatkowego czynnika działania przestępnego, jaki stanowią wspomniane okoliczności, wyczerpuje jedynie znamiona występku z art. 152 k.k.Jeśli zatem ani akt oskarżenia nie zarzucił oskarżonemu działania w okolicznościach mogących wywołać szczególne zgorszenie lub oburzenie, ani też Sąd Wojewódzki takiego elementu działania oskarżonemu nie przypisał, to kwalifikacja prawna czynu z art. 28 m.k.k. ostać się nie mogła i wymagała poprawienia na art. 152 k.k.W związku z nową kwalifikacją prawną działanie oskarżonego z art. 152 k.k., przewidującego - w porównaniu z art. 28 m.k.k. - znacznie łagodniejszą sankcję karną, Sąd Najwyższy wymierzył oskarżonemu karę 1 roku więzienia, którą uznał za odpowiednią do stopnia jego zawinienia.Nie jest natomiast trafna rewizja oskarżonego co do drugiego przypisanego mu czynu.W szczególności nie jest słuszna koncepcja rewizji, że przestępstwa pochwały faszyzmu może się sprawca dopuścić jedynie w drodze wypowiedzi dotyczących okresu przeszłego, a nie przyszłego.Zbrodnia z art. 29 m.k.k. polega między innymi na pochwalaniu faszyzmu lub jakiejkolwiek jego odmiany. Zbrodni tej dopuszcza się sprawca nie tylko wówczas, gdy pochwala np. hitleryzm, będący główną odmianą faszyzmu, zdruzgotaną ostatecznie w 1945 r. i należącą obecnie do przeszłości, ale także wtedy, gdy, jak w sprawie niniejszej, pochwala agresywną wobec obozu demokracji ludowej postawę Niemieckiej Republiki Federalnej, zapowiadając realizację w drodze przemocy jej rewizjonistycznej wobec Polski polityki. Powyższej treści publiczną wypowiedź oskarżonego, świadczącą o jego solidaryzowaniu się z nieprzyjaznym wobec Państwa Polskiego stanowiskiem NRF, Sąd Wojewódzki słusznie potraktował jako przestępstwo z art. 29 m.k.k.Niesłusznie także zarzuca rewizja wyrokowi obrazę art. 339 k.p.k. Na tle materiału dowodowego sprawy wypowiedź oskarżonego pod względem pojęciowym nie budzi żadnych wątpliwości i nie stanowi oczywiście wyrazu troski o losy Państwa, lecz jedynie manifestację (być może nie przemyślaną) jego negatywnego nastawienia wobec Państwa.Z powyższych względów Sąd Najwyższy w tej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Przy wymiarze kary łącznej zastosowano zasadę absorpcji, mając na względzie nader bliski związek podmiotowy i przedmiotowy, jaki zachodzi między popełnionymi przez sprawcę przestępstwami.