III K 456/57

Uzasadnienie faktyczneRewizja oskarżonego A. D. zarzuca między innymi bezzasadne połączenie sprawy tego oskarżonego ze sprawą J. F. i M. M., wskutek czego oskarżony został pozbawiony istotnych gwarancji procesowych, a przy tym nie wiedział o połączeniu spraw, nie podano mu do wiadomości nazwiska i adresu obrońcy z urzędu i nie doręczono odpisu aktu oskarżenia w sprawie J. F. i M. M., jak również nie zapoznano go z aktami i materiałem dowodowym w sprawie tych dwóch oskarżonych. Wprawdzie Sąd zarządził 11/2 godzinną przerwę dla umożliwienia oskarżonemu zapoznania się z aktami sprawy, ale ze względu na ilość tych akt i materiałów oraz konieczność omówienia tych materiałów z obrońcą - uprawnienia oskarżonego do obrony zostały faktycznie ograniczone. Rewizja twierdzi, że wobec połączenia spraw winien był prokurator wnieść nowy akt oskarżenia.Rewizja oskarżonego A. D. jest częściowo słuszna.Na rozprawie w dniu 5 lutego 1957 r. w sprawie przeciwko J. F. i M. M. (IV K 3/57) - Sąd postanowił połączyć sprawę A. D. Nr IV K 31/57 ze sprawą IV K 3/57 i rozpoznać obie sprawy łącznie, nie uzasadniając jednak tego postanowienia.Z akt sprawy nie widać, by o treści tego postanowienia był oskarżony A. D. powiadomiony.Na rozprawie w dniu 10 kwietnia 1957 r. obrońca oskarżonego A. D. zgłosił wniosek o wyłączenie sprawy oskarżonego A. D. do odrębnego postępowania lub o przekazanie sprawy do śledztwa w trybie art. 305 k.p.k., aby oskarżony mógł zapoznać się z materiałem, zebranym w aktach sprawy przeciwko J. F. i M. M.Prokurator - zamiast złożyć wniosek o odroczenie sprawy dla umożliwienia oskarżonemu A. D. zapoznania się z powyższym materiałem - wnosił o "rozpoznanie sprawy i udostępnienie oskarżonemu w dniu dzisiejszym akt sprawy". Sąd postanowił utrzymać postanowienie z dnia 5 lutego 1957 r. w mocy, dodając, że oskarżonych można zaznajomić z materiałem sprawy w dniu dzisiejszym, ze względu zaś "na ekonomię czasu i środków" Sąd postanowił sprawę rozpoznać. Aczkolwiek w aktach sprawy znajduje się podpisany przez oskarżonego maszynopis (wniosek dowodowy), to jednak treść jego i sposób sformułowania zdań wskazuje, że pismo to sporządził nie oskarżony, lecz prawnik, a oskarżony jedynie je podpisał. Sąd Wojewódzki również niewątpliwie był zdania, że treść powyższego wniosku dowodowego nie świadczy bynajmniej o tym, że oskarżony A. D. zna akta sprawy J. F. i M. M. - gdyż po przesłuchaniu wszystkich trojga oskarżonych przewodniczący zarządził 11/2 godzinną przerwę "celem udostępnienia oskarżonym wglądu do akt sprawy". Po tej przerwie oskarżeni J. F. i M. M. oświadczyli, że akta znają, a natomiast oskarżony A. D. oświadczył dosłownie:"Nie mam głowy do studiowania akt, trzeba by na to dwa tygodnie czasu". Na to oświadczenie Sąd nie zareagował, lecz prowadził w dalszym ciągu rozprawę, zakończoną wyrokiem. Należy zaznaczyć, że akta oraz dowody w sprawie są liczne i obszerne.Okoliczności powyższe w sposób niewątpliwy wskazują, że Sąd Wojewódzki pogwałcił prawa oskarżonego do obrony, którą oskarżony może prowadzić także wtedy, gdy ma obrońcę (w tym wypadku obrońcę z urzędu). Skoro bowiem oskarżony nie mógł zapoznać się z aktami sprawy, do czego miał prawo - tym samym nie mógł bronić się w sposób należyty.Ponieważ zaś to uchybienie mogło mieć wpływ na treść wyroku, - wyrok z powodu tego uchybienia należało w części dotyczącej oskarżonego A. D. uchylić.