III K 767/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Majewski.Sędziowie: K. Czajkowski (sprawozdawca), J. Bień.Prokurator Generalnej Prokuratury: C. Marysz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stefana N. i Janiny M. oskarżonych z art. 12 § 1 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. (Dz. U. Nr 30, poz. 192) i 45 § 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 1960 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 123), po rozpoznaniu założonych przez oskarżonych rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 11 sierpnia 1962 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2 i 3, 388 § 1, 386 k.p.k.1) utrzymał w mocy zaskarżony wyrok co do Stefana N.; 2) uchylił zaskarżony wyrok co do oskarżonej Janiny M., a nadto z urzędu co do oskarżonych Zbigniewa K. i Genowefy J.; 3) Zbigniewa K. i Janinę M. uznał za winnych tego, że w 1959 r. lub w 1960 r. w G., działając bez zezwolenia, pośredniczyli między Stefanem N. a Genowefą J. w sprzedaży jej 2 złotych monet 20-dolarowych, nie wiedząc o tym, że zostały one przerobione z dwóch srebrnych monet jednodolarowych USA, i za to na podstawie art. 45 § 1 u.k.s. w związku z art. 3 u.k.s. oraz art. 23 § 2 i 27 k.k. skazał: Zbigniewa K. - na trzy miesiące aresztu i 2.000 zł grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia na 20 dni aresztu, przy czym na poczet tak orzeczonych kar aresztu i grzywny zaliczył oskarżonemu Zbigniewowi K. areszt tymczasowy od dnia 29 grudnia 1961 r. do 16 kwietnia 1962 r.; Janinę M. - na trzy miesiące aresztu i 2.000 zł grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia na 20 dni aresztu, przy czym na poczet orzeczonych kar pozbawienia wolności i grzywny zaliczył oskarżonej Janinie M. areszt tymczasowy od 22 grudnia 1961 r. do 14 kwietnia 1962 r., uznając tym samym karę za wykonaną; 4) Genowefę J. uznał za winną tego, że w 1959 r. lub 1960 r. w G. nabyła bez zezwolenia 2 monety złote 20-dolarowe za cenę 10.000 zł od Stefana N. za pośrednictwem Zbigniewa K. i Janiny M., nie wiedząc o tym, że zostały one przerobione z 2 srebrnych monet jednodolarowych USA, i za to na podstawie art. 45 § 1 u.k.s. w związku z art. 3 u.k.s. i art. 23 § 2 k.k. skazał ją na trzy tygodnie aresztu i 1.000 zł grzywny z zamianą w razie nieściągalności na 10 dni aresztu; na poczet orzeczonych kar pozbawienia wolności i grzywny zaliczył oskarżonej Genowefie J. areszt tymczasowy od 22 marca 1962 r. do 14 kwietnia 1962 r.; 5) z mocy art. 62 u.k.s. orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa 1 monety koloru żółtego zakwestionowanej u oskarżonej Genowefy J., zdeponowanej w NBP IV Oddział Miejski w G. pod Nr 2489 i 2586; nakazał zwrócić Genowefie J. trzy bony towarowe wartości 50 centów każdy, jeden bon towarowy wartości 10 centów, 2 bony towarowe wartości 5 centów, 3 banknoty jednodolarowe USA, zdeponowane w NBP IV Oddział Miejski w G. pod Nr 2489 i 2586 (...).Prokuratura oskarżyła:I. Stefana K. o to, że w roku 1959 i 1960 w G. puścił w obieg dwie srebrne monety jednodolarowe USA przerobione na monety złote 20-dolarowe, sprzedając je - za pośrednictwem Zbigniewa K. i Janiny M. - Genowefie J. za kwotę 10.000 zł, tj. o przestępstwo z art. 12 § 1 m.k.k.;II. Zbigniewa K. i Janinę M. o to, że w roku 1959 i 1960 w G., działając wspólnie, dwukrotnie pośredniczyli pomiędzy Stefanem N. a Genowefą J. w sprzedaży jej bez zezwolenia władz dewizowych dwóch monet 20-dolarowych USA za kwotę 10.000 zł, tj. o przestępstwo z art. 27 k.k. w związku z art. 3 § 1 i 45 § 1 u.k.s.III. Genowefę J. o to, że w roku 1959 i 1960 w G. zakupiła bez zezwolenia właściwych władz dewizowych dwukrotnie - za pośrednictwem Zbigniewa K. i Janiny M. - od Stefana N. po 1 monecie 20-dolarowej USA, płacąc po 5.000 zł za każdą z tych monet, tj. o przestępstwo z art. 45 § 1 u.k.s.Sąd Wojewódzki w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 sierpnia 1962 r. orzekł:A. 1) oskarżonego Stefana N. uznać za winnego dokonania czynu opisanego w akcie oskarżenia pod pkt I i za to na mocy art. 12 § 1 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. (Dz. U. Nr 30, poz. 192) oraz art. 42 § 2 i art. 47 § 1 lit. c) k.k. skazać go na karę 5 lat więzienia i grzywnę w kwocie zł 5.000 oraz na utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat trzech;2) oskarżonego Zbigniewa K. uznać za winnego dokonania czynu opisanego w akcie oskarżenia pod pkt II i za to na mocy art. 45 § 1 ustawy karnej skarbowej z dnia 13 kwietnia 1960 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 123) w związku z art. 27 k.k. skazać go na karę 3 miesięcy aresztu i grzywnę w kwocie 2.000 złotych;3) oskarżoną Janinę M. uznać za winną dokonania czynu opisanego w akcie oskarżenia pod pkt II i za to na mocy art. 45 § 1 ustawy karnej skarbowej z dnia 13 kwietnia 1960 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 123) w związku z art. 27 k.k. skazać ją na karę 3 miesięcy aresztu i grzywnę w kwocie 2.000 zł;4) oskarżoną Genowefę J. uznać za winną dokonania czynu opisanego w akcie oskarżenia pod pkt III i za to na mocy art. 45 § 1 ustawy karnej skarbowej z dnia 13 kwietnia 1960 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 123) skazać ją na karę 3 tygodni aresztu i grzywnę w kwocie zł 1.000.B. Na mocy art. 50 k.k. orzec przepadek na rzecz Skarbu Państwa jednej monety koloru żółtego stanowiącej dowód w sprawie, zakwestionowanej u oskarżonej Genowefy J. a zdeponowanej na przechowanie w NBP IV Oddział Miejski w G. pod Nr 2489 i 2586; zwrócić Genowefie J. trzy bony towarowe wartości pięćdziesięciu centów każdy, jeden bon towarowy wartości dziesięciu centów, dwa bony towarowe wartości pięciu centów każdy, trzy banknoty jednodolarowe USA Nr T 96426713 I rok emisji 1935, Nr b. 20334306 A, rok emisji 1957, Nr S. 92749360 A rok emisji 1957, zdeponowane na przechowanie w NBP IV Oddział Miejski w G. pod Nr 2489 i 2586.Od powyższego wyroku założyli rewizje oskarżeni Stefan N. i Janina M.Rewizja oskarżonego Stefana N., wnosząc o uchylenie wyroku oraz przypisanie oskarżonemu przestępstwa z art. 45 § 1 u.k.s. i wymierzenie możliwie łagodnej kary, zarzuca obrazę prawa materialnego, a mianowicie przepisów art. 12 m.k.k. i art. 45 u.k.s. przez uznanie - mimo braku dowodów w tym względzie - że oskarżony przerabiał dolary bądź zdawał sobie sprawę z tego, iż puszcza w obieg fałszywe pieniądze.II. Rewizja oskarżonej Janiny M., wnosząc o uchylenie wyroku i umorzenie postępowania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzuca obrazę art. 45 u.k.s. i art. 168 § 1 pkt 3 u.k.s. oraz błędną ocenę okoliczności faktycznych przez uznanie czynu oskarżonej za obrót zagranicznymi środkami płatniczymi, mimo że monety 20-dolarowe były falsyfikatami, wobec czego mogłaby mieć zastosowanie kwalifikacja z art. 23 i 27 k.k. w związku z art. 178 k.k., przez pominięcie, że zgodnie z art. 168 u.k.s. sąd władny jest umorzyć postępowanie, jeżeli szkodliwość czynu przestępnego dla interesu finansowego Państwa jest znikoma. Rewizja podnosi również, że Sąd I instancji ocenił wadliwie wyjaśnienia oskarżonego K.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:I. Rewizja oskarżonego Stefana N. nie jest słuszna. Sąd Wojewódzki należycie ocenił dowody i na tej podstawie wysnuł prawidłowe wnioski. Wyjaśnienia współoskarżonych potwierdzone zeznaniami świadków dawały Sądowi podstawę do przypisania oskarżonemu zarzuconego mu czynu. Okoliczności dotyczące czynu i zachowania się oskarżonego w czasie zawierania "transakcji", łatwe obniżenie ceny, słusznie Sąd Wojewódzki uznał za dodatkowe dowody potwierdzające, choć pośrednio, winę oskarżonego. Skoro oskarżony świadomie puścił w obieg podrobione monety 20-dolarowe, to słusznie Sąd zakwalifikował jego czyn z art. 12 m.k.k.II. Rewizja oskarżonej Janiny M. jest zasadna w części kwestionującej prawidłowość zastosowanej kwalifikacji prawnej czynu. Fakt pośredniczenia oskarżonej Janiny M. w sprzedaży falsyfikatów 20-dolarowych monet nie ulega wątpliwości. Ponieważ brak jest dowodów do uznania, że oskarżona wiedziała o tym, iż monety są falsyfikatami, przeto oskarżona może zgodnie z art. 23 § 2 k.k. odpowiadać za usiłowanie obrotu wartościami dewizowymi, o których jest mowa w art. 45 § 1 u.k.s. Transakcje kupna sprzedaży złotych monet dolarowych, chociażby wchodziły w grę falsyfikaty, nie mogą uchodzić za przypadki uprzywilejowane, o których mowa w art. 168 u.k.s.Sąd Najwyższy, po uchyleniu wyroku co do oskarżonej Janiny M., przypisał jej w ramach oskarżenia czyn polegający na usiłowaniu dokonania zarzuconego jej przestępstwa i nadając mu właściwą kwalifikację prawną, wymierzył oskarżonej odpowiednią karę przy wzięciu pod uwagę okoliczności łagodzących i obciążających przytoczonych przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku.III. Sąd Najwyższy uchylił - z urzędu - zaskarżony wyrok również na korzyść oskarżonych Zbigniewa K. i Genowefy J. i przypisując im czyny polegające na usiłowaniu dokonania zarzucanych im przestępstw, wymierzył odpowiednie kary przy wzięciu pod uwagę okoliczności przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stanowisko Sądu Najwyższego opiera się w tym względzie na przepisie art. 386 k.p.k., wszystkie bowiem powody, które nakazywały uchylenie zaskarżonego wyroku oraz nowe rozstrzygnięcie sprawy w stosunku do oskarżonej Janiny M., odnoszą się również do orzeczenia Sądu I instancji w stosunku do oskarżonych Zbigniewa K. i Genowefy J.O dowodach rzeczowych w sprawie należało orzec na podstawie art. 62 u.k.s.Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.