III K 844/53
WyrokIzba Karna1954-01-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy poprzednie skazanie za przestępstwo z art. 215 § 2 k.k. i odbycie kary stanowi przeszkodę do zastosowania amnestii na podstawie ustawy z dnia 22 listopada 1952 r. w przypadku popełnienia nowego przestępstwa z art. 215 § 1 k.k., z uwagi na powrót do przestępstwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że poprzednie skazanie za przestępstwo z art. 215 § 2 k.k. i odbycie kary nie stanowi przeszkody do zastosowania amnestii na podstawie ustawy z dnia 22 listopada 1952 r. z uwagi na powrót do przestępstwa. Powrót do przestępstwa w rozumieniu art. 9 ustawy amnestyjnej zachodzi, gdy sprawca odbył karę za czyn tego samego rodzaju lub popełniony z tych samych pobudek. Warunki te nie są spełnione, gdy powtarzane czyny opierają się na różnym rodzaju winy (umyślna vs. nieumyślna) lub gdy pobudki działania są różne.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Poznaniu skazał Bolesława N. i Józefa M. za sprowadzenie niebezpieczeństwa katastrofy w komunikacji w stanie odurzenia alkoholowego. Bolesław N. prowadził pojazd, a Józef M. oddał mu kierownicę. W wyniku nieostrożnej jazdy doszło do potrącenia motocyklisty, który doznał obrażeń. Bolesław N. wniósł rewizję, kwestionując kwalifikację czynu i zastosowanie amnestii.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy poprawił kwalifikację czynów, uchylił orzeczenie o karze i zastosował ustawę amnestyjną, łagodząc kary o połowę. Bolesław N. został skazany na 3 lata więzienia, a Józef M. na 2 lata i 6 miesięcy więzienia.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Bolesława N. i Józefa M., osk. z art. 215 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego Bolesława N. rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 18 marca 1953 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2, art. 386, 388 § 1 k.p.k. 1) poprawił błędną kwalifikację czynów przypisanych oskarżonym Bolesławowi N. i Józefowi M. w ten sposób, iż stanowią one jedynie przestępstwo z art. 215 § 1 k.k. bez zastosowania art. 1 i 2 dekretu o postępowaniu doraźnym 2) uchylił orzeczenie o karze i skazał na podstawie art. 215 § 1 k.k. oskarżonego Bolesława N. na 3 lata więzienia, a Józefa M. na 2 lata i 6 miesięcy więzienia, na podstawie art. 4 ustawy z dn. 22.XI.1952 r. o amnestii (Dz. U. Nr 46, poz. 309) złagodził powyższe kary o połowę.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 18 marca 1953 r. oskarżeni Bolesław N. i Józef M. zostali skazani na podstawie art. 215 § 1 k.k. w trybie doraźnym: Bolesław N. na 4 lata i 6 miesięcy więzienia, a oskarżony Józef M. na 3 lata i 6 miesięcy więzienia za to, że działając wspólnie sprowadzili niebezpieczeństwo katastrofy w komunikacji przez to, że jadąc w stanie odurzenia alkoholowego samochodem ciężarowym, Józef M. jako kierowca tego samochodu oddał kierownicę Bolesławowi N., który wbrew sygnałom służby regulacji ruchu przejechał przez skrzyżowanie ulic, po czym, pobudzony wołaniem "uciekaj ściga nas policja", pędził po ulicach miasta z nadmierną szybkością, dochodząc do 60 km na godzinę nie panując nad pojazdem, w następstwie czego najechał na motocykl kierowany przez Zdzisława K., który na skutek upadku na jezdnię doznał złamania podudzia, ogólnego potłuczenia i zwichnięcia stawu ramienia.Sąd na podstawie art. 5 ustawy amnestyjnej złagodził oskarżonemu Józefowi M. karę pozbawienia wolności do lat 2 i 4 miesięcy więzienia; natomiast do oskarżonego Bolesława N. nie zastosował ustawy amnestyjnej, gdyż przypisane mu obecnie przestępstwo popełnił on przed upływem pięciu lat od odbycia kary 4 miesięcy aresztu wymierzonej za popełnienie przestępstwa przewidzianego w art. 215 § 2 k.k.Rewizja oskarżonego Bolesława N. wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o zmianę wyroku przez uwolnienie oskarżonego od kary lub jej złagodzenie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Poprzednie skazanie oskarżonego Bolesława N. za przestępstwo przewidziane w art. 215 § 2 k.k. i odbycie kary wymierzonej za to przestępstwo nie stanowi przeszkody dla zastosowania amnestii na podstawie ustawy z dn. 22.XI.1952 r. z uwagi na powrót do przestępstwa.Powrót do przestępstwa w rozumieniu art. 9 tej ustawy zachodzi wówczas, gdy sprawca odbył karę za czyn tego samego rodzaju lub popełniony z tych samych pobudek.Warunki takie nie zachodzą wówczas, gdy czyny powtarzane oparte są na różnym rodzaju winy tzn. gdy jeden czyn popełniono z winy umyślnej, a drugi z winy nieumyślnej i gdy pobudki działania były różne.Ten sam rodzaj przestępstwa wymaga rodzajowego podobieństwa czynu nie tylko pod względem przedmiotowym, ale też pod względem podmiotowym. Skazanie np. z art. 230 § 1 k.k. za zabójstwo nieumyślne spowodowane nieostrożnym obchodzeniem się z bronią nie może być uznane za skazanie za przestępstwo tego samego rodzaju co umyślne pozbawienie życia przewidziane w art. 225 § 1 k.k.Poza stroną podmiotową rozstrzyga tu nie numeracja przestępstw w kodeksie karnym, lecz charakter przestępstwa pozwalający zaliczyć je do tej samej kategorii ze względu na rodzaj dobra chronionego.
Powiązane orzeczenia
- III KO 115/58 1959-01-15Czy niezastosowanie ustawy o amnestii z dnia 27 kwietnia 1956 r. do pierwszego z popełnionych przestępstw, w sytuacji gdy sprawca popełnił jedno przestępstwo przed 15 kwietnia 1956 r., a drugie po tej dacie, następuje je…
- IV KR 301/69 1970-03-04Czy popełnienie nieumyślnego przestępstwa po skazaniu za przestępstwo umyślne wyklucza zastosowanie amnestii na podstawie ustawy o amnestii z 1969 r. z uwagi na recydywę?
- VI KZP 38/65 1965-03-09Czy odbycie przynajmniej trzeciej części kary pozbawienia wolności, nie mniej jednak niż trzy miesiące, o czym mówi art. 7 pkt 1 dekretu o amnestii z dnia 20 lipca 1964 r., odnosi się do kary orzeczonej w wyroku za przes…
- I KZP 13/91 1991-08-30Czy odbycie przez sprawcę przestępstwa kary w wymiarze przekraczającym 6 miesięcy pozbawienia wolności, który przed dniem wejścia w życie ustawy o amnestii został warunkowo zwolniony z odbycia reszty orzeczonej kary, a o…
- VI KZP 10/65 1965-06-25Czy popełnienie przestępstwa w ciągu pięciu lat po odbyciu kary pozbawienia wolności (w określonym wymiarze) za przestępstwo tego samego rodzaju lub z tych samych pobudek, wyłącza zastosowanie amnestii na podstawie art.…
Powołane przepisy
art. 215 § 1 KKart. 375art. 386art. 1art. 4art. 5art. 215 § 2 KKart. 9art. 230 § 1 KKart. 225 § 1 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.