III KK 416/21

Sygn. akt III KK 416/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz SSN Waldemar Płóciennik SSN Zbigniew Puszkarski SSN Barbara Skoczkowska SSN Andrzej Stępka SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Gajewska w sprawie J. M. oskarżonego z art. 36 dekretu z 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.), w dniu 2 czerwca 2022 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 2 maja 1956 r., sygn. akt III K 237/56 umarzającego postępowanie zakończone wyrokiem skazującym Sądu Wojewódzkiego w G. z dnia 10 marca 1956 r., sygn. akt IV K […] 2 uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzający je wyrok Sądu Wojewódzkiego w G. z 10 marca 1956 r., sygn. akt IV K […] i uniewinnia J. M.. UZASADNIENIE Prokurator Generalny złożył kasację na korzyść J. M. od postanowienia Sądu Najwyższego z 2 maja 1956 r. (III K 237/56) o umorzeniu postępowania na podstawie amnestii, które zapadło po rozpoznaniu rewizji oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w G. z 10 marca 1956 r. (IV K […]) skazującego go za czyn z art. 36 dekretu z 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa (dalej: m.k.k.) na karę 5 lat więzienia. Zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 36 m.k.k. polegające na uznaniu J. M. winnym popełnienia przewidzianego w tym przepisie przestępstwa, mimo że swoim zachowaniem oskarżony nie zrealizował ustawowych znamion tego ani innego przestępstwa, wniósł o uchylenie obu wymienionych orzeczeń i uniewinnienie oskarżonego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja zasługiwała w całości na uwzględnienie na posiedzeniu bez udziału stron z racji swej oczywistej zasadności (art. 535 § 5 k.p.k.). Ze szczątkowych materiałów uzyskanych w ramach odtwarzania zniszczonych akt wynikało, że represjonowanie J. M. związane było z jego przynależnością do wspólnoty religijnej ,,Ś. J.”. Jego pobyt w więzieniu trwał od 31 sierpnia 1955 r. do 5 maja 1956 r. Wobec wszechstronnych i wyczerpujących wywodów skarżącego uzasadniających ewidentnie dowolną i skrajnie rozszerzającą wykładnię art. 36 m.k.k., która doprowadziła w swoim czasie do oczywiście niesłusznego skazania J. M., Sąd Najwyższy nabrał przekonania, iż postąpieniem zbędnym, a więc i w jakimś sensie nieracjonalnym, byłoby powtarzanie całej argumentacji precyzyjnie wyłożonej w kasacji. Za celowe uznał jedynie przypomnienie, że linia orzecznicza wskazująca, iż zakresem pojęcia ,,związek”, o którym mowa w art. 36 m.k.k., nie sposób było obejmować zbiorowości wyznaniowej ,,Ś. J.”, jest ugruntowana i nie 3 budzi jakichkolwiek kontrowersji (zob. np. wyrok SN z 17 marca 2021 r., V KK 70/21 i wskazane w nim judykaty). W tym stanie rzeczy konieczne stało się wzruszenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go wyroku skazującego – i uniewinnienie J. M. (art. 537 § 2 k.p.k.). Wydatkami poniesionymi przez Sąd Najwyższy, związanymi z rozpoznaniem kasacji Prokuratora Generalnego, obciążono Skarb Państwa (art. 638 k.p.k.). a.s.