III KO 30/53

SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie Feliksa K. osk. z art. 1 § 2 dekretu z dn. 4.III.1953 r. o ochronie własności społecznej przed drobnymi kradzieżami (Dz. U. Nr 17, poz. 69), po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, na podstawie art. 390 k.p.k. postanowił przedstawione przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie pytanie prawne:"Czy skazanie w postępowaniu karno-administracyjnym za kradzież leśną uważać należy za skazanie w rozumieniu przepisu art. 1 § 2 dekretu z dn. 4.III.1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej (Dz. U. Nr 17, poz. 68)?"- rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneInstytucja powrotu do przestępstwa, jako czynnika wpływającego na rodzaj odpowiedzialności karnej, znana jest kodeksowi karnemu w postaci okoliczności powodującej dopuszczalność zaostrzenia zagrożenia karnego (art. 60 § 1 k.k.) oraz dekretom z dnia 4.III.1953 r. o ochronie własności społecznej, przewidującym w razie recydywy kwalifikowane postaci przestępstwa zagrożone surowszą karą.Mimo różnicy, jaka istnieje w samym określeniu powrotu do przestępstwa w wymienionych przepisach - recydywa bowiem przewidziana w kodeksie rozpoczyna się po odbyciu kary w całości lub części, recydywa zaś z dekretów uzasadniona jest poprzednim skazaniem za zagarnięcie mienia społecznego - obydwie te instytucje posiadają podstawową cechę wspólną.Cechą tą jest wymaganie, by czyn uzasadniający recydywę był przestępstwem w rozumieniu art. 1 k.k., uzupełnionego w określeniu materialnej definicji przestępstwa elementem niebezpieczeństwa społecznego, wprowadzonego do naszego ustawodawstwa karnego w art. 49 k.p.k. Wyłączone są natomiast tutaj wykroczenia określone w art. 1 prawa o wykroczeniach.Wynika to z samej dyspozycji przestępstw, określonych w dekretach. Przestępstwa te zgodnie z art. 13 k.k. zaliczają się do zbrodni lub występków ze względu na wysokość zagrożenia karnego. Zostały one w ten sposób włączone do systemu kodeksu karnego. Dekrety bowiem są szczególnymi ustawami karnymi, do których stosują się przepisy części ogólnej kodeksu karnego, jeżeli dekrety te nie zawierają przepisów odmiennych (art. 92 k.k.).Skoro dekrety określają represję karną za występki lub zbrodnie, podlegające orzecznictwu sądów, to nie ma podstawy do przyjęcia, by uzależniając surowszą kwalifikację zagarnięcia mienia społecznego od powrotu do tego przestępstwa, uważać miały za recydywę popełnienie przestępstwa po uprzednim skazaniu za wykroczenia podlegające rozpoznaniu w trybie karno-administracyjnym.Kodeks karny i prawo o wykroczeniach stanowią odrębne akty ustawodawcze, co powoduje, że przepisów o wykroczeniach nie stosuje się do zbrodni i występków i odwrotnie - poza wyraźną recepcją - przepisy o zbrodniach i występkach nie mają zastosowania do wykroczeń.Wynika to też z odrębnej właściwości organów, powołanych do osądzenia tych przestępstw, oraz z odrębnej systematyki obydwóch kodeksów, istnienia odrębnych przepisów części ogólnej w kodeksie i w prawie o wykroczeniach.Prowadzi to do wniosku, iż podstawą recydywy w rozumieniu art. 1 § 2 dekretu z dn. 4.III.1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej i art. 1 § 2 dekretu z dn. 4.III.1953 r. o ochronie własności społecznej przed drobnymi kradzieżami, stanowi tylko prawomocne skazanie za czyny, stanowiące zbrodnię lub występek zagarnięcia mienia społecznego, zakwalifikowane na zasadzie kodeksu karnego lub ustaw karnych dodatkowych, z wyłączeniem skazania za wykroczenia, które nie podpadają pod przepisy dekretu.O recydywie rozstrzyga tutaj prawomocne skazanie, które ze względu na prawomocność nie ulega ponownej ocenie co do istoty i kwalifikacji przestępstwa.Skazanie więc w trybie karno-administracyjnym za kradzież leśną na podstawie ustawy z dn. 14.IV.1937 r. o szkodnictwie leśnym i polnym (Dz. U. Nr 30, poz. 224) nie stanowi podstawy dla przyjęcia powrotu do przestępstwa w rozumieniu wspomnianych przepisów.Przemawia za tym także okoliczność, iż ukaranie za wykroczenie, a więc za czyn ścigany w trybie karno-administracyjnym, na podstawie ustawy o szkodnictwie leśnym i polnym, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dn. 10.IX.1952 r. o rejestrze skazanych (Dz. U. Nr 39, poz. 273) nie podlega wpisaniu do rejestru skazanych, z którego wyciąg stanowi z zasady podstawę do stwierdzenia karalności oskarżonego. Brak byłoby słusznej podstawy do nadania pojęciu skazania, o którym stanowią przepisy omawianych dekretów, szerszego zakresu od tego, które polskie prawo uznaje za potrzebne rejestrować.Z tych powodów Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi zawartej w sentencji.