III KO 37/54

SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie Alfreda P., osk. z art. 4 pkt 1 dekretu z dn. 24.VI.1953 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 144), po wysłuchaniu wniosku Prokuratora postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie w trybie art. 390 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy do przestępstw określonych w art. 4 dekretu z dn. 24.VI.1953 r. o uprawie tytoniu i wytwarzaniu wyrobów tytoniowych (Dz. U. Nr 34, poz. 144) mają zastosowanie przepisy ogólne Kodeksu karnego, czy przepisy ogólne Prawa karnego skarbowego?"- rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneWydane równocześnie dekrety z dn. 23.VI.1953 r. 1) o wyrobie i przerobie spirytusu (Dz. U. Nr 34, poz. 143) oraz 2) o uprawie tytoniu i wytwarzaniu wyrobów tytoniowych (Dz. U. Nr 34, poz. 144) uregulowały odmiennie aniżeli Prawo karne skarbowe odpowiedzialność za bezprawną produkcję spirytusu i tytoniu oraz za wprowadzenie tych produktów w obieg, a zarazem uchyliły przepisy dekretu z dn. 11.IV.1947 r. (Prawo karne skarbowe - Dz. U. Nr 32, poz. 140 z późniejszymi zmianami) dotyczące naruszenia przepisów o monopolu spirytusowym i monopolu tytoniowym.Dekrety te uchylają również rozporządzenie z dn. 11.VII.1932 r. o monopolu spirytusowym (Dz. U. Nr 63, poz. 586 z późniejszymi zmianami) i ustawę z dn. 18.III.1932 r. o utworzeniu państwowego przedsiębiorstwa "Polski Monopol Tytoniowy" (Dz. U. Nr 26, poz. 240 z późniejszymi zmianami).W zestawieniu tych przepisów przejawia się dążność do różnego od przyjętego w ustawie karnej skarbowej ujęcia odpowiedzialności za wspomniane wyżej przestępstwa w oparciu o nowe kryteria wypływające ze zmian strukturalnych gospodarki narodowej w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i do oparcia jej o ogólne zasady odpowiedzialności karnej.Bezprawna produkcja spirytusu oraz tytoniu i wprowadzenie w obieg tych produktów bezprawnie wytworzonych przestały być przestępstwami skarbowymi odpowiadającymi określeniom zawartym w art. 2 oraz w art. 39 p.k.s., według których występkiem skarbowym lub wykroczeniem skarbowym są czyny polegające na naruszeniu przepisów w zakresie unormowanym w art. 2 Prawa karnego skarbowego. Stały się one przestępstwami z powodu ich szkodliwości społecznej (art. 1 k.k. i art. 49 k.p.k.) na równi z innymi przestępstwami przewidzianymi w kodeksie karnym. Dlatego też z chwilą wejścia w życie wspomnianych dekretów do występków w nich przewidzianych stosuje się przepisy części ogólnej Kodeksu karnego, zgodnie z art. 92 k.k. Widoczne to jest także z zapowiedzi wydania przepisów dotyczących kontroli procesu produkcji i obrotu spirytusem na podstawie przepisów dekretu z dn. 29.X.1952 r. o gospodarowaniu artykułami obrotu towarowego i zaopatrzeniu (Dz. U. Nr 44, poz. 301), a więc na zasadzie przepisów dotyczących całości gospodarki narodowej.Pozostawienie na okres przejściowy organom finansowym orzekania w sprawach o drobne przestępstwa z tej dziedziny (art. 9 dekretu z dn. 24.VI.1953 r. o uprawie tytoniu i wytwarzaniu wyrobów tytoniowych - Dz. U. Nr 34, poz. 144) nie przeczy tej wykładni, gdyż dotyczy to wyłącznie spraw tam wymienionych, stanowiących wykroczenia przewidziane dla orzekania w trybie postępowania karno-administracyjnego, co nie ma wpływu na prawo materialne, procedurę i właściwość władz w zakresie występków przewidzianych w tych dekretach.