Legal AIIII KO 59/53
PostanowienieIzba Karna1954-06-28
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaki krąg osób, odpowiedzialnych z tytułu zajmowanego stanowiska lub sprawowanych funkcji za ochronę, przechowanie lub zabezpieczenie mienia społecznego, obejmuje przepis art. 1 § 3 lit. a) dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej, w szczególności, czy do kręgu tych osób należy konduktor tramwajów miejskich, przywłaszczający sobie z pieniędzy zainkasowanych za bilety kwotę przekraczającą 300 zł?Ratio decidendi
Przepis art. 1 § 3 lit. a) dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej obejmuje sprawców zagarnięcia mienia wartości powyżej 300 zł, które dana osoba ochrania, przechowuje lub zabezpiecza. Do kręgu tych osób należą np. kasjer czy magazynier. Osoby, których zasadniczą funkcją nie jest ochranianie, przechowywanie lub zabezpieczenie mienia, lecz wykonują inne czynności, w związku z którymi mienie społeczne pozostaje w ich posiadaniu, odpowiadają na podstawie art. 1 § 1 tego dekretu.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą wykładni art. 1 § 3 lit. a) dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej. Chodziło o ustalenie, czy konduktor tramwaju miejskiego, który przywłaszczył sobie pieniądze zainkasowane za bilety, podlega temu przepisowi. Uzasadnienie Sądu Najwyższego wyjaśnia, że obowiązki konduktora nie obejmują zasadniczo strzeżenia pieniędzy, a jedynie inkasowanie ich i wydawanie biletów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawioną kwestię prawną, wyjaśniając zakres stosowania art. 1 § 3 lit. a) dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Henryka S. osk. z art. 1 § 3 lit. a) dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), na posiedzeniu niejawnym, po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, na podstawie art. 390 § 1 k.p.k., postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Jaki krąg osób, odpowiedzialnych z tytułu zajmowanego stanowiska lub sprawowanych funkcji za ochronę, przechowanie lub zabezpieczenie mienia społecznego, obejmuje przepis art. 1 § 3 lit. a) dekretu z dn. 4.III.1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej (Dz. U. Nr 17, poz. 68), w szczególności, czy do kręgu tych osób należy konduktor tramwajów miejskich, przywłaszczający sobie z pieniędzy zainkasowanych za bilety kwotę przekraczającą 300 zł?"- rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneKarze na podstawie art. 1 § 3 lit. a) dekretu z dn. 4.III.1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej (Dz. U. Nr 17, poz. 68) podlega sprawca zagarnięcia mienia wartości powyżej 300 zł, które on ochrania, przechowuje lub zabezpiecza. Należą tu kasjer, magazynier itp. Kto zaś spełnia funkcje, do których istoty nie należy ochranianie, przechowywanie lub zabezpieczenie mienia, lecz wykonuje inne czynności w związku z którymi pozostaje w jego posiadaniu mienie społeczne, odpowiada z art. 1 § 1 wymienionego dekretu.Do obowiązków konduktora należy obok utrzymywania porządku w wagonie zaopatrywanie pasażerów w bilety indywidualne, z czym łączy się inkasowanie pieniędzy, jak również sprawdzanie biletów miesięcznych, pracowniczych kart przejazdu itp. Skoro więc nie jest jego zasadniczą funkcją strzeżenie pieniędzy, brak jest podstaw do stosowania wymienionego na wstępie przepisu, przewidującego wyższą karalność.To co wyżej powiedziano odnosi się odpowiednio do przypadku zagarnięcia przez konduktora tramwaju miejskiego z pieniędzy zainkasowanych kwoty nie przekraczającej 300 zł. W takim przypadku odpowiada on nie z art. 2, lecz z art. 1 § 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. o ochronie własności społecznej przed drobnymi kradzieżami (Dz. U. Nr 17, poz. 69).
Powiązane orzeczenia
- IV KO 98/56 1956-11-15Czy funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej, pełniący służbę patrolową i mający obowiązek kontrolowania podległych mu patroli milicyjnych lub funkcjonariuszów innej służby wartowniczej, w przypadku dopuszczenia się na obsza…
- IV KRn 126/57 1957-03-28Czy czyn polegający na zabraniu mienia społecznego, które zostało oddane sprawcy w zarząd, powierzone na przechowanie lub w stosunku do którego jest on obowiązany do ochrony lub zabezpieczenia, kwalifikuje się jako przes…
- I K 257/60 1961-07-02Czy pracownik działający na podstawie umowy-zlecenia, który przywłaszczył sobie powierzone mu środki pieniężne, odpowiada za zagarnięcie mienia społecznego na podstawie art. 1 § 3 lit. a) dekretu z dnia 4 marca 1953 r.,…
- III KO 47/53 1954-01-14Czy przepisy art. 1 § 2 dekretów z dnia 4 marca 1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej oraz o ochronie własności społecznej przed drobnymi kradzieżami obejmują przypadki uprzedniego skazania na podstawie tych d…
- K 720/50 1950-07-09Czy urzędnik, któremu powierzono troskę o mienie publiczne, jest zobowiązany do podjęcia wszelkich starań w celu zapobieżenia jego utracie lub zniszczeniu, nawet jeśli nie istnieją szczegółowe przepisy administracyjne w…
Powołane przepisy
art. 1 § 3art. 390 § 1 KPKart. 1 § 1art. 2§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.