III KO 83/25

III KO 83/25 POSTANOWIENIE Dnia 11 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie z zażalenia M. B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków Śródmieście-Zachód w Krakowie z dnia 18 kwietnia 2025 r. o odmowie wszczęcia śledztwa o sygn. akt […] po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 czerwca 2025 r., wniosku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie, zawartego w postanowieniu z dnia 16 maja 2025 r., sygn. akt II Kp 728/25/S, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie o sygn. akt II Kp 728/25/S do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Tychach. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie postanowieniem wydanym na posiedzeniu w dniu 16 maja 2025 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego z inicjatywą rozważenia przekazania sprawy o sygn. akt II Kp 728/25/S innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Motywując III KO 83/25 2 swoje wystąpienie wskazał, że przedmiotowa sprawa dotyczy rozpoznania zażalenia M. B. na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, którego przedmiotem jest przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków przez sędziów Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie oraz Sądu Okręgowego w Krakowie, w tym jego prezesa i wiceprezesa oraz prokuratora z krakowskiej jednostki organizacyjnej prokuratury. Powyższe okoliczności w ocenie sądu wnioskującego rodzą uzasadnione wątpliwości co do możliwości rozpoznania w tym sądzie sprawy w sposób w pełni obiektywny i bezstronny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Zastosowanie instytucji określonej w art. 37 k.p.k. może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Jednym z nich jest autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać sytuacji, w których rozpoznanie danej sprawy przez sąd właściwy miejscowo wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby – w odczuciu społecznym – prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy (zob. postanowienie SN z dnia 27 marca 2023 r., IV KO 20/23). Sytuacja taka niewątpliwie powstaje wtedy, gdy stawiane zarzuty dotyczą sędziego sądu właściwego do rozpoznania sprawy lub sądu nad nim przełożonego (vide postanowienie SN z dnia 1 kwietnia 2003 r., IV KO 10/03, ROSNKW 2003, poz. 680; postanowienie SN z dnia 18 czerwca 2009 r., IV KO 77/09; postanowienie SN z dnia 14 października 2009 r., V KO 81/09). Tego rodzaju okoliczności zaistniały w przedmiotowej sprawie. Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie rozpoznawałby bowiem zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przestępstw, których zdaniem skarżącego mieli dopuścić się m.in. sędziowie sądu instancyjnie nadrzędnego, tj. Sądu Okręgowego w Krakowie, w tym jego prezes i wiceprezes. Niewątpliwie powyższe uwarunkowania mogą nie tylko mieć wpływ na swobodę orzekania sędziów sądu właściwego miejscowo, lecz również powodować w odbiorze społecznym przekonanie o niezdolności tego sądu do obiektywnego i rzetelnego rozpoznana sprawy, co istotnie godzi w dobro wymiaru III KO 83/25 3 sprawiedliwości. Powyższe stanowisko wspiera także pozostała argumentacja zawarta w rozpoznawanym wniosku, choć ani fakt, iż zaskarżone postanowienie obejmuje sędziów sądu, który ma siedzibę w tym samym budynku co sąd właściwy miejscowo, ani też objęcie zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa miejscowego prokuratora, samodzielnie nie stanowiłyby podstawy do zastosowania nadzwyczajnego trybu określonego w art. 37 k.p.k. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy przekazał przedmiotową sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w Tychach. Wskazany sąd ma siedzibę usytuowaną w odległości stosunkowo bliskiej od sądu właściwego, a jednocześnie położony jest w innej apelacji, co winno zagwarantować rozpoznanie sprawy w sposób obiektywny i wolny od jakichkolwiek nacisków, co tym samym wzmocni przekonanie o tym, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji. [J.J.] [r.g.]