III KO 94/57

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes S. Kurowski. Sędziowie: M. Paluch, J. Zembaty (sprawozdawca). Prokurator: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Czesława W. osk. z art. 286 § 1 k.k., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, postanowił: przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze w trybie art. 390 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy magazynier, nie będący kierownikiem zakładu ani też osobą odpowiedzialną za dział produkcji czy też kontrolę techniczną produkcji, który z własnej inicjatywy wprowadza do obrotu towary oczywiście złej jakości, bez uprzedniej kontroli technicznej tych towarów, może odpowiadać z art. 1 § 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 63), skoro art. ten wymienia ściśle krąg osób odpowiadających na jego podstawie?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzestępstwo określone w art. 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. o wzmożeniu walki z produkcją złej jakości jest przestępstwem indywidualnym i może być popełnione w postaci sprawstwa tylko przez osoby w artykule tym wyczerpująco wyliczone.Opisane w tym artykule działanie przestępne sprawcy, jeśli jest on funkcjonariuszem zakładu produkcyjnego państwowego lub uspołecznionego, wyczerpuje jednocześnie znamiona przestępstwa określonego w art. 286 k.k., łączy się bowiem zawsze co najmniej z niedopełnieniem obowiązku produkowania i wprowadzania do obrotu wyrobów o należytej jakości. Przepis art. 36 k.k. nie może mieć jednak zastosowania w tym wypadku, albowiem art. 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. jest normą szczególną w stosunku do art. 286 k.k. i wskutek tego kwalifikacja prawna z art. 286 k.k. nie wchodzi w rachubę.Magazynier podobnego zakładu produkcyjnego nie może - z powodów, o których wyżej wspomniano - samodzielnie popełnić przestępstwa określonego w art. 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. Jeśli jednak wyprowadza on z powierzonego mu magazynu do obrotu wyroby oczywiście złej jakości, bez obowiązkowej uprzedniej kontroli technicznej, to jawnie przekracza swe uprawnienia i może tym wyrządzić szkodę zarówno interesom nabywców, jak i samego zakładu produkcyjnego, a tym samym dopuszcza się przestępstwa określonego w art. 286 k.k. Taki czyn magazyniera nie podpada jednocześnie pod przepis art. 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r., ze względu bowiem na brak po jego stronie specyficznych właściwości, jakim odpowiadać musi określony w tym artykule podmiot przestępstwa, nie wyczerpuje on znamion sprawstwa tego przestępstwa, wobec czego zasada "lex specialis derogat legi generali" nie ma w tym wypadku zastosowania.Powyższe nie oznacza oczywiście, że magazynier nie może nigdy odpowiadać na podstawie art. 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. Jeżeli bowiem magazynier złączy się z osobami wymienionymi w dekrecie w świadomym współdziałaniu, zmierzającym do wprowadzenia do obrotu wyrobów oczywiście złej jakości i wyroby takie wyda z magazynu, lub nawet jeśli działa w ten sposób samodzielnie, lecz ze świadomością, że działaniem swym pomaga tym osobom w dokonaniu przestępstwa z art. 1 wspomnianego dekretu określonego, to wprawdzie dopuszcza się tym działaniem zarazem przestępstwa przekroczenia władzy, lecz odpowiadać będzie na podstawie art. 1 dekretu z dnia 4.III.1953 r. za pomocnictwo, zgodnie z zasadą "lex specialis derogat legi generali".