III KR 218/80
WyrokIzba Karna1980-07-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy udzielenie pomocy w zbyciu skradzionych przedmiotów, gdy sprawca działa w celu zatarcia śladów przestępstwa popełnionego przez osobę najbliższą, powinno być kwalifikowane kumulatywnie z art. 215 § 1 k.k. i art. 252 § 1 k.k. lub art. 252 § 3 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że udzielenie pomocy w zbyciu skradzionych przedmiotów wyczerpuje znamiona art. 215 § 1 k.k., niezależnie od celu, w jakim pomoc ta została udzielona. Kumulatywna kwalifikacja z art. 252 § 1 k.k. lub art. 252 § 3 k.k. jest możliwa, jeśli materiał dowodowy na to pozwala, jednakże nie może być dokonana w instancji rewizyjnej na niekorzyść oskarżonego, gdy prokurator nie wniósł rewizji. Sam fakt udzielenia pomocy osobie najbliższej nie obliguje sądu do stosowania § 3 art. 252 k.k., gdyż jego stosowanie zależy od uznania sądu.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki skazał Ryszarda R. m.in. za pomoc w zbyciu skradzionych artykułów spożywczych i magnetofonu (art. 215 § 1 k.k.) oraz za utrudnianie postępowania karnego poprzez ukrywanie skradzionych przedmiotów (art. 252 § 1 k.k.). Obrońcy oskarżonego wnieśli rewizję, kwestionując kwalifikację prawną czynów oraz wysokość orzeczonych kar. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę w przedmiocie rewizji obrońców.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego, uznając rewizje obrońców za bezzasadne.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: W. Sikorski. Sędziowie: C. Gajewski (sprawozdawca), Z. Halota.Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Gurgul.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Ryszarda R. i innych, oskarżonych z art. 215 § 1 i art. 252 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Ł. z dnia 29 stycznia 1980 r.,utrzymał zaskarżony wyrok w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Ł. po rozpoznaniu m.in. sprawy Ryszarda R., oskarżonego o to, że:1) w styczniu 1979 r. w Ł. udzielił pomocy Pawłowi F. w zbyciu szynki konserwowej oraz kawy naturalnej o łącznej wartości około 5.000 zł, wiedząc o tym, że artykuły te zostały skradzione z magazynu żywnościowego szpitala im. Kopernika w Ł., tj. o popełnienie czynu określonego w art. 215 § 1 k.k.;2) w lipcu 1979 r. w Ł. udzielił Jerzemu R. pomocy w zbyciu magnetofonu stereofonicznego "Uwertura" o wartości 7.100 zł w ten sposób, że wskazał nabywcę Jana K., wiedząc o tym, że magnetofon został uzyskany za pomocą czynu zabronionego, tj. o popełnienie czynu określonego w art. 215 § 1 k.k.;3) pod koniec lipca 1979 r. w Ł. utrudniał postępowanie karne, pomagając Jerzemu R. w uniknięciu odpowiedzialności karnej w ten sposób, że ukrywał u swoich kolegów: Janusza O. i Krzysztofa M. pochodzące z kradzieży teleobiektywy, magnetofon stereofoniczny i aparat fotograficzny o łącznej wartości przeszło 40.000 zł, tj. o popełnienie czynu określonego w art. 252 § 1 k.k.,wyrokiem z dnia 29 stycznia 1980 r. (...) Ryszarda R. uznał za winnego dokonania zarzucanych mu czynów, ustalając, że czyn opisany w pkt VIII aktu oskarżenia popełnił w marcu 1979 r. i na podstawie art. 215 § 1 k.w. i art. 36 § 3 k.k. za czyny opisane w pkt VIII i IX aktu oskarżenia skazał go na karę po 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i po 10.000 zł grzywny (...); ponadto na podstawie art. 252 § 1 k.k. za czyn opisany w pkt X aktu oskarżenia skazał Ryszarda R. na 1 rok pozbawienia wolności, a na podstawie art. 66, 67 § 1, art. 70 § 1 k.k. wymierzył Ryszardowi R. karę łączną 2 lata pozbawienia wolności i 10.000 zł grzywny (...).Od tego wyroku wnieśli rewizję obrońcy oskarżonych (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Nietrafny jest pogląd wyrażony w rewizji, że wszystkie przypisane oskarżonemu czyny powinny być zakwalifikowane z art. 252 k.k. Udzielenie pomocy w zbyciu skradzionej kawy i szynki konserwowej w wypadku Pawła F. czy w zbyciu magnetofonu w wypadku Jerzego R. wyczerpuje pozycję art. 215 § 1 k.k., bez względu na to, w jakim celu oskarżony tej pomocy udzielił. Gdyby zatem uznać, że istotnie w obydwu wypadkach oskarżony działał w celu zatarcia śladów przestępstwa brata, to - zgodnie z treścią art. 10 § 2 k.k. - należałoby zakwalifikować oba te czyny z art. 215 § 1 i art. 252 § 1 k.k. lub w zbiegu z art. 252 § 3 k.k., przy czym w tym ostatnim wypadku podstawę skazania stanowiłby art. 215 § 1 k.k., co wynika z treści art. 10 § 3 k.k. Jednakże, zdaniem Sądu Najwyższego, zebrany materiał dowodowy nie dawał wystarczającej podstawy do przyjęcia kumulatywnej kwalifikacji co do omawianych czynów, a zwłaszcza nie mogło to nastąpić w instancji rewizyjnej, bo wobec braku rewizji prokuratora byłoby to rozstrzygnięcie na niekorzyść oskarżonego. Wypada także podkreślić, że sam fakt udzielenia pomocy osobie najbliższej nie obliguje sądu do stosowania § 3 art. 252 k.k., bo stosowanie tego przepisu zależy od uznania sądu. Brak zatem podstaw do uwzględnienia rewizji w zakresie oceny prawnej przypisanych oskarżonemu czynów. Sąd Najwyższy nie podzielił także zarzutu rewizji, że wymierzone oskarżonemu kary zarówno za poszczególne przestępstwa, jak i kara łączna są karami niewspółmiernie surowymi. Mimo uprzedniej karalności oraz ujemnej opinii zarówno z miejsca pracy, jak i miejsca zamieszkania oskarżonemu wymierzono kary za poszczególne przestępstwa w granicach zbliżonych do minimum ustawowego zagrożenia, a karę łączną z zachowaniem prawie pełni zasady absorpcji. W tych warunkach brak podstaw do uznania wymierzonej oskarżonemu Ryszardowi R. kary za niewspółmiernie surową.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- II KR 359/86 1986-11-27Czy pomoc w ukryciu rzeczy uzyskanej za pomocą przestępstwa, udzielona z chęci osiągnięcia korzyści majątkowej przez sprawców, stanowi paserstwo (art. 215 k.k.), a nie poplecznictwo (art. 252 k.k.)?
- V KRN 710/66 1966-12-22Czy pomocnik w kradzieży mienia społecznego, który wcześniej odbył karę za zagarnięcie mienia indywidualnego, powinien być skazany na podstawie surowszej kwalifikacji prawnej i czy powinien zostać zasądzony od niego zwro…
- II KR 262/83 1983-12-19Czy pomoc w ukryciu przedmiotów pochodzących z kradzieży z włamaniem, wiedząc o ich pochodzeniu i znacznej wartości, stanowi przestępstwo z art. 215 § 2 k.k. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej?
- IV KR 229/83 1983-11-30Czy dla odpowiedzialności z art. 215 § 1 k.k. za pomoc do zbycia rzeczy uzyskanej z czynu zabronionego konieczne jest ustalenie działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej?
- III KR 256/79 1979-08-31Czy w przypadku, gdy sprawca zabójstwa został zatrzymany i przesłuchany, a postępowanie przeciwko niemu zostało podjęte, możliwe jest uchylenie wyroku skazującego pomocnika za udzielenie pomocy do zabójstwa i przekazanie…
Powołane przepisy
art. 215 § 1art. 252 § 1 KKart. 215 § 1 KKart. 36 § 3 KKart. 66art. 70 § 1 KKart. 252 KKart. 10 § 2 KKart. 252 § 3 KKart. 10 § 3 KK§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.