III KR 381/87

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Mirski. Sędziowie M. Kmieciak, W. Żebrowski (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: F. Pasturczak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Krzysztofa R., oskarżonego o popełnienie przestępstwa określonego w art. 168 § 2 i art. 156 § 1 k.k. w zw. z art. 10 § 2 i art. 60 § 1 k.k., z powodu rewizji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w S. z dnia 19 czerwca 1987 r.,zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że z czynu przypisanego wyeliminował działanie w warunkach recydywy określonej w art. 60 § 1 k.k., i wymierzoną karę pozbawienia wolności obniżył do lat 6 z uchyleniem orzeczenia o nadzorze ochronnym (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w S. wyrokiem z dnia 19 czerwca 1987 r. na podstawie art. 168 § 2 k.k. w zw. z art. 60 § 2 k.k. skazał oskarżonego Krzysztofa R. na 8 lat pozbawienia wolności z orzeczeniem nadzoru ochronnego na okres 5 lat za to, że w nocy z 21 na 22 grudnia 1984 r. w S. przemocą polegającą na uderzeniu w głowę, przewróceniu na ziemię, duszeniu, przytrzymywaniu rąk oraz groźbami pozbawienia życia doprowadzili Lidię J. do poddania się czynowi nierządnemu, działając ze szczególnym okrucieństwem wyrażającym się długotrwałością zadawanych cierpień fizycznych, a przy tym powodując opisane w tym wyroku uszkodzenia ciała, skutkujące naruszenie czynności uszkodzonych organów na czas przekraczający 7 dni, oraz działając w warunkach recydywy, tj. za popełnienie przestępstwa określonego w art. 168 § 2 k.k. w zb. z art. 156 § 1 k.k. i w zw. z art. 10 § 2 i art. 60 § 1 k.k.Wyrok ten zaskarżył rewizją obrońca oskarżonego (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Słuszny jest zarzut obrazy art. 60 § 1 k.k. w zw. z art. 120 § 2 k.k.Wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 14 kwietnia 1978 r. oskarżony został skazany za przestępstwo określone w art. 210 § 1 k.k. m.in. na karę 4 lat pozbawienia wolności, a dnia 2 czerwca 1980 r. warunkowo przedterminowo zwolniony. Ze względu na fakt, że objęte sprawą niniejszą przestępstwo zostało popełnione w nocy z 21 na 22 grudnia 1984 r., przeto pięcioletni okres przewidziany w art. 60 § 1 k.k. jest zachowany. Sąd Wojewódzki uznał, że: "(...) podobieństwo obecnie dokonanej przez oskarżonego zbrodni z poprzednio popełnioną przez oskarżonego zbrodnią rozboju wynika z podobieństwa sposobu działania." Z poprzedniego wyroku wynika, że oskarżony uderzył pokrzywdzonego ręką w twarz. W niniejszej sprawie ustalono, że uderzył w głowę, przewrócił na ziemię dusił pokrzywdzoną Lidię J. Podobieństwo sposobu działania nie stanowi podstawy do przyjęcia, że przestępstwa są podobne w rozumieniu art. 120 § 2 k.k., a więc również do uznania recydywy określonej w art. 60 § 1 k.k. W sprawie niniejszej nie wchodzi w rachubę podobieństwo przestępstw wynikające z takich samych pobudek działania, w tym wypadku - w celu osiągnięcia korzyści majątkowej; poza tym - w myśl art. 120 § 2 k.k. - przestępstwa podobne to tylko takie, które są skierowane przeciwko temu samemu lub zbliżonemu rodzajowo dobru chronionemu prawem. Przestępstwa określone w art. 210 § 1 k.k. i w art. 168 § 2 k.k. nie są skierowane ani przeciwko temu samemu, ani przeciwko zbliżonemu rodzajem dobru chronionemu prawem. Sąd Najwyższy w wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w sprawie prawidłowego stosowania przepisów dotyczących przestępstw popełnionych w warunkach recydywy (OSNKW 1979, z. 1-3, poz. 1) nie twierdził, ażeby podstawą ustalenia podobieństwa przestępstw mógł być tylko podobny sposób działania sprawcy, natomiast akcentował, że przedmiotowe podobieństwo przestępstw ustala się na podstawie porównania dóbr chronionych prawem atakowanych przez te przestępstwa (pkt 7 wytycznych).Z tego względu zaskarżony wyrok zmieniono przez wyeliminowanie z czynu przypisanego oskarżonemu Krzysztofowi R. działania w warunkach recydywy określonej w art. 60 § 1 k.k., a ponieważ błędne zastosowanie art. 60 § 1 i 3 k.k. miało wpływ na orzeczoną karę, przeto karę pozbawienia wolności obniżono do 6 lat, uznając, że w tej wysokości jest ona współmierna do wszystkich okoliczności przestępstwa. Bezpodstawnym oczywiście stało się orzeczenie o nadzorze ochronnym.