IV K 429/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Dobesz (sprawozdawca).Sędziowie: T. Rek, A. Żylewicz.Prokurator Generalnej Prokuratury: M. Matywiecka.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zenobiusza G. i Stanisława D., oskarżonych z art. 286 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonych rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Kielcach z dnia 1 marca 1961 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2, 388 § 1 k.p.k.I. zmienił zaskarżony wyrok co do oskarżonego Zenobiusza G. w części dotyczącej kary w ten sposób, że za przypisany mu czyn skazał tego oskarżonego na karę 9 miesięcy więzienia z zaliczeniem okresu tymczasowego aresztowania od dnia 29 kwietnia 1960 r. do dnia 24 stycznia 1961 r.; II. uchylił wyrok co do oskarżonego Stanisława D. w części dotyczącej orzeczenia o karze i tegoż oskarżonego za przypisany mu czyn skazał na karę 6 miesięcy więzienia, której wykonanie na podstawie art. 61 k.k. warunkowo zawiesił na okres 4 lat (...).Zaskarżonym wyrokiem zostali skazani na mocy art. 286 § l k.k.:1) Zenobiusz G.na karę 1 roku i 6 miesięcy więzienia - z zaliczeniem okresu tymczasowego aresztowania od dnia 29 kwietnia 1960 r. do dnia 24 stycznia 1961 r. - za to, że od 1 stycznia do 30 sierpnia 1959 r. w B., jako kierownik masarni Powszechnej Spółdzielni Spożywców, nie dopełnił obowiązku należytej pieczy nad powierzonym mu mieniem spółdzielczym przez nieskładanie pisemnych wniosków o powołanie komisji do sporządzenia protokołów zniszczenia surowca, nie rozciągnął dostatecznego nadzoru nad podległym mu personelem, w szczególności co do przestrzegania obowiązujących norm receptur produkcyjnych, prowadził zaś dokumentację niezgodną ze stanem faktycznym, co przyczyniło się do powstania niedoboru w kwocie 30.772,35 zł i do obniżenia dochodowości masarni, przez co działał na szkodę tejże Spółdzielni;Stanisław D.na karę 6 miesięcy więzienia - z warunkowym zawieszeniem z mocy art. 61 i 62 § 2 k.k. wykonania orzeczonej kary na okres lat 4 "pod warunkiem wynagrodzenia szkody wyrządzonej Powszechnej Spółdzielni Spożywców w B. w terminie sześciu miesięcy" - za to, że od 1 września do 30 listopada 1959 r. w B., jako magazynier surowców w masarni Powszechnej Spółdzielni Spożywców, oraz od 1 września do 30 września 1959 r., jako pełniący obowiązki kierownika masarni, nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku należytej pieczy nad powierzonym mu mieniem spółdzielczym przez niedokładne sprawdzenie przyjmowanego towaru w magazynie, niesporządzanie komisyjnych protokołów zniszczenia towaru i prowadzenie raportów niezgodnych ze stanem faktycznym, przez co przyczynił się do powstania niedoborów w sumie 4.548,60 zł.Od tego wyroku założył rewizję obrońca oskarżonych.Rewizja, wnosząc o złagodzenie kary oskarżonemu Zenobiuszowi G. oraz o uniewinnienie oskarżonego Stanisława D., ewentualnie do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zarzuca:co do oskarżonego Zenobiusza G. - rażącą niewspółmierność kary, a w następstwie nieuwzględnienie tego, że w niektórych wypadkach zaniedbania oskarżonego miały charakter formalny, że zepsucie mięsa było wynikiem zalania piwnicy przez wodę deszczową i że szkoda dla Spółdzielni nie została przez oskarżonego zawiniona, wreszcie że oskarżony miał wyjątkowo trudne warunki pracy;co do oskarżonego Stanisława D. - błędną ocenę okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę wyroku, przez wyprowadzenie z nich mylnego wniosku o winie oskarżonego, jakkolwiek fakty, że zepsucie jelit nastąpiło za czasów pracy Zenobiusza G. oraz że zestawienie dekadowe robił Zenobiusz G., nie uzasadniały takiego wniosku.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Zarzutom rewizji oskarżonego Zenobiusza G. nie można odmówić częściowej słuszności.Sąd Wojewódzki uwzględnił jako okoliczność łagodzącą jedynie niekaralność oskarżonego przyjmując, że wadliwe warunki lokalowe nie mogły mieć wpływu na tego rodzaju zaniedbania w pracy, jak nierzetelne prowadzenie dokumentacji, niesporządzanie protokołów zniszczeń i niesprawdzanie remanentów. Stwierdzenie to jest słuszne, jeśli chodzi o przypisanie oskarżonemu winy z art. 286 § 1 k.k., niemniej jednak wadliwe urządzenia lokalowe musiały, w sposób chociażby pośredni, mieć pewien wpływ na powstanie niedoborów, co z kolei skłaniało oskarżonego do ich ukrywania w sposób ustalony w zaskarżonym wyroku.Jeśli się nadto uwzględni, że oskarżony przyznał się częściowo do winy, że od chwili czynu upłynął znaczny okres (blisko cztery lata), że oskarżony zmienił miejsce pracy, gdyż jest zatrudniony od sierpnia 1962 r. w Przedsiębiorstwie Budownictwa Miejskiego, gdzie cieszy się bardzo dobrą opinią, jest pracownikiem obowiązkowym, sumiennym i zdyscyplinowanym - to istnieje dostateczna podstawa do złagodzenia wymierzonej oskarżonemu kary do rozmiarów określonych w sentencji niniejszego wyroku.Zarzuty rewizji oskarżonego Stanisława D. co do winy nie są słuszne.Sąd Wojewódzki szczegółowo wykazał te przesłanki, które doprowadziły go do trafnego wniosku o winie oskarżonego. Wnioski te znajdują w szczególności oparcie w zeznaniach świadków, we wskazanych w wyroku dowodach, a także w wyjaśnieniach samego oskarżonego, który przyznał się do niedopilnowania prawidłowego sporządzenia remanentu i niesprawdzenia jego zgodności ze stanem faktycznym.W tych warunkach przypisanie oskarżonemu winy z art. 286 § 1 k.k. było prawidłowe.Sąd Najwyższy uznał (art. 372 § 2 k.p.k.), że Sąd Wojewódzki, stosując słusznie względem oskarżonego Stanisława D. art. 61 k.k., dopuścił się obrazy przepisu art. 62 § 2 k.k. i art. 63 § 2 k.k. przez to, że oskarżonemu warunkowo zawiesił wykonanie kary "pod warunkiem wynagrodzenia szkody wyrządzonej Powszechnej Spółdzielni Spożywców w B. w terminie sześciu miesięcy", gdyż przepis art. 62 § 2 k.k. zezwala na zobowiązanie skazanego do wynagrodzenia zrządzonej przestępstwem szkody w określonym terminie, ale nie może być on rozumiany, jako warunek, którego niespełnienie powoduje obligatoryjne uchylenie warunkowego zawieszenia wykonania kary, gdyż z przepisu art. 63 § 2 k.k. wyraźnie wynika, że niewykonanie obowiązku wynagrodzenia szkody może, ale nie musi uzasadniać uchylenia zawieszenia wykonania kary.Wkładając na oskarżonego obowiązek wynagrodzenia wyrządzonej przestępstwem szkody, sąd orzekający powinien ustalić w wyroku wysokość szkody oraz to, że stosunki gospodarcze oskarżonego na to zezwalają.Sąd Wojewódzki ani nie ustalił w sposób dokładny wysokości zrządzonej szkody, skoro przypisał oskarżonemu jedynie przyczynienie się do powstania niedoborów w określonej kwocie, ani też nie uwzględnił jego stosunków gospodarczych. Z tych powodów należało orzec jak w sentencji.