IV K 768/58
WyrokIzba Karna1958-09-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyjęcie korzyści majątkowej za podpisanie fikcyjnego dokumentu dostawy, który jest sprzeczny z ustawą, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 290 § 2 k.k., a nie art. 290 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przyjęcie korzyści majątkowej za czynność sprzeciwiającą się ustawie, taką jak podpisanie fikcyjnego dokumentu dostawy, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 290 § 2 k.k. Różnica między § 1 a § 2 art. 290 k.k. polega na tym, że w § 1 sprawca przyjmuje korzyść za czynność dozwoloną mieszczącą się w zakresie obowiązków służbowych lub związaną z urzędowaniem, natomiast w § 2 sprawca wymusza lub przyjmuje korzyść za czynność sprzeciwiającą się ustawie.Stan faktyczny
Oskarżony Władysław L., jako wagowy w Przedsiębiorstwie Skupu Surowców Włókienniczych i Skórzanych, wspólnie z klasyfikatorem, przyjął od Bronisława M. 1.000 zł za fikcyjne dopisanie do kwitu dostawy słomy lnu jednej tony więcej niż faktycznie dostarczono. Sąd Wojewódzki skazał go z art. 290 § 2 k.k. na karę jednego roku więzienia. Oskarżony wniósł rewizję, zarzucając obrazę prawa materialnego (uznanie za winnego z § 2 zamiast § 1 art. 290 k.k.) oraz rażącą surowość kary.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok co do Władysława L., uznając jego rewizję za bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Władysława L. oskarżonego z art. 290 § 2 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy na sesji wyjazdowej w Chojnicach z dnia 31 marca 1958 r. na podstawie art. 375 k.p.k.1)utrzymał w mocy zaskarżony wyrok co do Władysława L. (...)Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Bydgoszczy, na sesji wyjazdowej w Chojnicach, wyrokiem z dnia 31 marca 1958 r. - skazał między innymi Władysława L. na mocy art. 290 § 2 k.k. na karę jednego roku więzienia z utratą praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres trzech lat za to, że jako wagowy Przedsiębiorstwa Skupu Surowców Włókienniczych i Skórzanych, działając wspólnie z Zygmuntem W. klasyfikatorem tegoż Przedsiębiorstwa, w celu osiągnięcia dla siebie korzyści majątkowej, fikcyjnie dopisali do kwitu dostawy słomy lnu, należącej do Bronisława M., 1 tonę słomy więcej, w zamian za co otrzymali od Bronisława M. kwotę 1.000 zł, którą podzielili między siebie.Od powyższego wyroku wniósł rewizję oskarżony Władysław L.Rewizja oskarżonego zarzuca zaskarżonemu wyrokowi:1.obrazę art. 290 § 1 k.k. przez uznanie go za winnego popełnienia przestępstwa z art. 290 § 2 k.k. - podczas gdy stan faktyczny ustalony w wyroku wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 290 § 1 k.k.,2.rażącą surowość kary, przez nieorzeczenie warunkowego jej zawieszenia.W konkluzji rewizja oskarżonego Władysława L. wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku, co do jego osoby, w całości i uznanie go winnym popełnienia przestępstwa z art. 290 § 1 k.k., oraz o wymierzenie mu za ten czyn odpowiedniej kary z warunkowym jej zawieszeniem.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja oskarżonego Władysława L. nie jest zasadna.1. Zasadnicza różnica między § 1a § 2 art. 290 k.k. polega na tym, że przy § 1 art. 290 k.k. sprawca przyjmuje korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę za czynność dozwoloną, należącą bądź wprost do zakresu jego obowiązków służbowych, bądź też, choćby czynność ta do zakresu obowiązków służbowych sprawcy wprost nie należała, lecz pozostawała "w związku z urzędowaniem", a więc wchodziła pośrednio w sferę urzędowania sprawcy - zaś przy § 2 art. 290 k.k. sprawca wymusza korzyść majątkową lub osobistą, albo jej obietnicę za spełnienie choćby dozwolonej czynności urzędowej, bądź też korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę przyjmuje choćby bez żądania, lecz za czynność sprzeciwiającą się ustawie.Skoro więc oskarżony Władysław L., jak to słusznie ustalił Sąd Wojewódzki na podstawie zebranego materiału dowodowego zażądał i przyjął od Bronisława M. 1.000 zł za podpisanie na kwicie dostawy słomy lnu, o jedną tonę więcej od faktycznie dostarczonej (świadek Bronisław M.), a więc przyjął korzyść majątkową za czynność sprzeciwiającą się ustawie - to w tak ustalonym stanie faktycznym zasadnie Sąd I instancji dopatrzył się znamion przestępstwa z § 2 art. 290 k.k.2. Przechodząc do wymiaru kary, Sąd Najwyższy uznając za słuszne stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że świadome działanie oskarżonego Władysława L. zawiera w sobie element dużej szkodliwości społecznej czynu, stwierdził i w tych warunkach kara jednego roku więzienia jako zbliżona ku dolnej granicy ustawowego zagrożenia - nie jest rażąco surowa w rozumieniu art. 384 pkt 2 k.p.k.Z powyższych więc zasad, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji, opierając inne orzeczenia na powołanych tamże przepisach prawnych.
Powiązane orzeczenia
- I K 1/54 1954-12-02Czy przyjęcie korzyści majątkowej przez urzędnika w celu dokonania czynności sprzecznej z ustawą, nawet jeśli czynność ta ostatecznie nie została dokonana, stanowi przestępstwo z art. 290 § 2 k.k.?
- III K 194/63 1964-08-28Czy przyjęcie korzyści majątkowej w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, bez bezpośredniego powiązania z konkretną czynnością urzędową, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 290 § 1 k.k.?
- V K 682/61 1963-04-07Czy uzależnianie czynności urzędowych od otrzymania korzyści majątkowych, w sytuacji gdy decyzja o zleceniu robót nie należała do urzędnika, stanowi przestępstwo z art. 290 § 2 k.k.?
- I K 959/59 1960-11-12Czy naruszenie instrukcji ministerialnej przez urzędnika, polegające na wydawaniu fikcyjnych umów kontraktacyjnych i przyjmowaniu łapówek, może być kwalifikowane jako przestępstwo z art. 290 § 2 k.k., czy też wymaga usta…
- I K 361/55 1955-07-15Czy uzależnienie dokonania czynności urzędowej od otrzymania korzyści majątkowej, w sytuacji gdy inicjatywa wręczenia korzyści wyszła od płatnika, wyczerpuje dyspozycję art. 290 § 2 k.k.?
Powołane przepisy
art. 290 § 2 KKart. 375 KPKart. 290 § 1 KKart. 290 KKart. 384 pkt 2 KPK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.